 |
| Triển vọng tín nhiệm Việt Nam gắn với khả năng khơi thông dòng vốn, củng cố năng lực tài chính. Thiết kế bởi AI. |
Đầu tư công tạo lực đẩy, mở rộng dư địa phát triển
Đầu tư công không chỉ góp phần hoàn thiện kết cấu hạ tầng mà còn mở ra cơ hội kinh doanh cho các nhà thầu, doanh nghiệp cung ứng vật liệu và dịch vụ kỹ thuật, qua đó tạo thêm động lực cho các ngành nghề liên quan.
Theo báo cáo Triển vọng tín nhiệm công bố ngày 13/10/2026 của Công ty cổ phần Xếp hạng tín nhiệm đầu tư Việt Nam (VIS Rating), giải ngân đầu tư công trong 7 tháng năm 2026 đạt 16,3 tỷ USD, tăng 20% so với cùng kỳ. Diễn biến này góp phần hỗ trợ các nhà thầu xây dựng, doanh nghiệp hạ tầng và một số doanh nghiệp dịch vụ dầu khí. Đáng chú ý, doanh thu của các nhà thầu quy mô lớn tăng mạnh hơn so với nhóm quy mô nhỏ.Tác động của đầu tư công còn lan tỏa qua nhu cầu xây dựng, vận tải, vật liệu và dịch vụ phụ trợ. Khi các dự án được triển khai, chuỗi cung ứng có thêm cơ hội mở rộng hoạt động, tạo điều kiện để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào quá trình phát triển hạ tầng.
 |
| Nguồn: VIS Rating. |
Tuy nhiên, doanh thu tăng chưa đồng nghĩa với năng lực trả nợ được cải thiện tương ứng. Theo góc nhìn tín nhiệm, điều quan trọng là doanh nghiệp có chuyển hóa được doanh thu thành dòng tiền, bảo đảm tiến độ nghiệm thu, thanh toán và thu hồi công nợ hay không. Vì vậy, đẩy nhanh tiến độ dự án cần đi đôi với nâng cao hiệu quả quản lý đầu tư, tổ chức thi công và thanh toán vốn.
VIS Rating đánh giá các doanh nghiệp liên quan đến hạ tầng và doanh nghiệp tiêu dùng nội địa quy mô lớn có khả năng chống chịu tương đối tốt hơn trong 12 tháng tới. Với nhóm hạ tầng, cơ hội từ đầu tư công là một lợi thế, song hiệu quả thực tế vẫn phụ thuộc vào năng lực quản trị dòng tiền và thu hồi công nợ. Đây cũng là yếu tố quyết định liệu tăng trưởng doanh thu có chuyển thành nền tảng tài chính vững chắc hơn hay không.
Hoàn thiện thể chế, nâng chất lượng dòng vốn
Bên cạnh đầu tư công, hệ thống ngân hàng và thị trường trái phiếu doanh nghiệp là những kênh cung ứng vốn quan trọng cho hoạt động sản xuất, kinh doanh. Việc hoàn thiện cơ chế vận hành các thị trường này có ý nghĩa thiết thực đối với khả năng huy động vốn và sử dụng vốn hiệu quả của doanh nghiệp.
Theo VIS Rating, các cải cách trong hoạt động phát hành trái phiếu doanh nghiệp ra công chúng và phát hành riêng lẻ góp phần nâng cao chuẩn mực phát hành, cải thiện công bố thông tin và tăng cường bảo vệ nhà đầu tư. Đây là những bước tiến cần thiết để củng cố tính minh bạch, tạo cơ sở cho nhà đầu tư đánh giá chất lượng tài chính và mức độ rủi ro của tổ chức phát hành.
Dù vậy, hoàn thiện quy định mới là một phần của quá trình phát triển thị trường vốn. VIS Rating lưu ý rằng nhu cầu trái phiếu doanh nghiệp từ một số nhóm nhà đầu tư tổ chức vẫn còn hạn chế; thanh khoản trên thị trường thứ cấp và việc thiếu đường cong lợi suất dựa trên giao dịch thực tế cũng ảnh hưởng đến khả năng huy động vốn của doanh nghiệp. Vì thế, đa dạng hóa cơ sở nhà đầu tư, nâng cao chất lượng thông tin và cải thiện khả năng định giá rủi ro vẫn là những yêu cầu cần tiếp tục thực hiện.
Khi thông tin tài chính minh bạch và đáng tin cậy hơn, nhà đầu tư có thêm cơ sở để đánh giá năng lực trả nợ, qua đó góp phần đưa dòng vốn đến những doanh nghiệp có phương án kinh doanh và khả năng tạo tiền phù hợp.
Trong khi đó, hệ thống ngân hàng tiếp tục giữ vai trò chủ lực trong cung ứng tín dụng và vốn lưu động. Theo VIS Rating, các ngân hàng quy mô lớn và ngân hàng quốc doanh có khả năng duy trì nguồn vốn, thanh khoản và chất lượng tài sản ổn định hơn tương đối so với các ngân hàng quy mô nhỏ. Nền tảng tiền gửi vững chắc, danh mục cho vay đa dạng và tiêu chuẩn cấp tín dụng thận trọng là những yếu tố hỗ trợ khả năng chống chịu của nhóm ngân hàng này.
Với doanh nghiệp, tiếp cận tín dụng không chỉ phụ thuộc vào nhu cầu vốn mà còn gắn với chất lượng phương án kinh doanh, dòng tiền và năng lực trả nợ. Do đó, mở rộng khả năng cung ứng vốn cần song hành với bảo đảm an toàn hệ thống và kiểm soát rủi ro. Trong tiến trình này, việc hoàn thiện thể chế, phát triển thị trường vốn và nâng cao tính minh bạch là những hướng đi quan trọng của ngành Tài chính nhằm cải thiện môi trường huy động, phân bổ và sử dụng nguồn lực cho phát triển kinh tế.
Củng cố tín nhiệm, tạo nền tảng tăng trưởng bền vững
Báo cáo của VIS Rating cho thấy sức chống chịu giữa các doanh nghiệp và tổ chức tín dụng có sự khác biệt rõ rệt. Dòng tiền ổn định, nguồn vốn đa dạng và năng lực quản trị tốt là những lợi thế giúp doanh nghiệp duy trì hoạt động, thực hiện nghĩa vụ tài chính và nắm bắt cơ hội tăng trưởng.
 |
| Nguồn: VIS Rating. |
Ở nhóm tiêu dùng nội địa quy mô lớn, khả năng chống chịu được hỗ trợ bởi tăng trưởng tiêu dùng bán lẻ, khả năng dự báo doanh thu và mức độ biến động lợi nhuận tương đối thấp. Các doanh nghiệp hạ tầng có thêm cơ hội từ đầu tư công. Trong lĩnh vực ngân hàng, nền tảng tiền gửi và danh mục cho vay đa dạng giúp các ngân hàng lớn ứng phó tốt hơn với chi phí vốn gia tăng. Tuy nhiên, kiểm soát chất lượng tín dụng và cân đối nguồn vốn vẫn là yêu cầu quan trọng khi mở rộng cho vay.
Ngược lại, những doanh nghiệp có dòng tiền yếu, phụ thuộc vào một kênh huy động vốn hoặc còn vướng mắc pháp lý trong triển khai dự án sẽ gặp nhiều trở ngại hơn khi tìm kiếm nguồn tài trợ. Đối với bất động sản, VIS Rating cho rằng tháo gỡ vướng mắc pháp lý, cải thiện doanh số bán hàng và bảo đảm tiến độ bàn giao có thể củng cố nguồn trả nợ. Với các nhà thầu, lợi ích từ đầu tư công chỉ thực sự phát huy khi doanh nghiệp thu hồi được tiền từ các hợp đồng đã thực hiện.
VIS Rating cho rằng áp lực tín nhiệm có thể giảm bớt nếu chênh lệch giữa tăng trưởng tín dụng và huy động thu hẹp, chi phí vốn giảm và dòng tiền kinh doanh cải thiện. Những điều kiện này cho thấy việc khơi thông nguồn lực cần được triển khai đồng bộ, từ nâng cao hiệu quả đầu tư, cải thiện môi trường kinh doanh đến hoàn thiện thể chế thị trường vốn và tăng cường năng lực quản trị tài chính doanh nghiệp.
Tín nhiệm doanh nghiệp không chỉ phản ánh khả năng trả nợ mà còn cho thấy chất lượng môi trường kinh doanh và hiệu quả phân bổ vốn của nền kinh tế. Khi vốn được huy động và sử dụng hiệu quả, doanh nghiệp có thêm điều kiện mở rộng sản xuất, đầu tư công nghệ, phát triển thị trường và tạo việc làm. Người dân cũng được hưởng lợi thông qua cơ hội việc làm, hạ tầng ngày càng hoàn thiện và khả năng tiếp cận hàng hóa, dịch vụ tốt hơn.
Tiếp tục tháo gỡ điểm nghẽn, nâng cao tính minh bạch và củng cố nền tảng tài chính vì vậy không chỉ giúp doanh nghiệp tăng khả năng chống chịu, mà còn góp phần chuyển hóa nguồn lực thành năng lực phát triển thực chất. Đây là nền tảng quan trọng để duy trì tăng trưởng bền vững, đồng thời bảo đảm kỷ luật tài chính và trách nhiệm sử dụng vốn trong dài hạn.
