Việt Nam - EU: Mở rộng hợp tác vì phát triển bền vững

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân Ngô Phương Ly gặp gỡ cán bộ, nhân viên Đại sứ quán Việt Nam tại Vương quốc Bỉ và đại diện cộng đồng người Việt Nam tại châu Âu. Ảnh: TTXVN

Nền tảng hữu nghị và tầm nhìn chiến lược chung

Chiều 21/10, theo giờ địa phương, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đến Brussels, bắt đầu thăm chính thức Liên minh châu Âu (EU) và Vương quốc Bỉ từ ngày 21 đến 24/10/2026, theo lời mời của Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa và Thủ tướng Vương quốc Bỉ Bart De Wever. Chuyến thăm tiếp tục khẳng định sự coi trọng của Việt Nam đối với EU và Bỉ trong chính sách đối ngoại, hội nhập quốc tế.

Đối với quan hệ Việt Nam - EU, ý nghĩa nổi bật của chuyến thăm nằm ở việc tiếp nối và cụ thể hóa khuôn khổ Đối tác chiến lược toàn diện được xác lập tháng 1/2026. Theo Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng, đây là chuyến thăm chính thức EU và Vương quốc Bỉ đầu tiên của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Chuyến thăm chuyển tải thông điệp mạnh mẽ đường lối đối ngoại của đất nước trong giai đoạn phát triển mới của dân tộc, góp phần tăng cường tin cậy chính trị, cũng như mở rộng không gian hợp tác thương mại, đầu tư, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, tăng trưởng xanh và phát triển bền vững, phục vụ cho công cuộc xây dựng, phát triển đất nước.

Nhìn lại hơn 35 năm phát triển quan hệ, có thể thấy sự gắn kết Việt Nam - EU được bồi đắp bằng quá trình đối thoại, hợp tác và đồng hành trên nhiều lĩnh vực. Những kết quả ấy tạo cơ sở để hai bên mở rộng chương trình hợp tác, đồng thời duy trì trao đổi về những vấn đề cùng quan tâm.

Quan hệ hữu nghị còn được thể hiện qua sự hỗ trợ thiết thực trong những thời điểm khó khăn. EU đã chia sẻ hàng chục triệu liều vắc-xin, góp phần giúp Việt Nam vượt qua đại dịch COVID-19. Trong hợp tác phát triển, năm 2025, EU tài trợ 74 triệu euro cho Chương trình Đào tạo nghề Việt Nam - EU và Chương trình Hỗ trợ ngành lâm nghiệp Việt Nam - EU. Đây là những minh chứng cho sự đồng hành gắn với nhu cầu của người dân và mục tiêu phát triển lâu dài.

Việc nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện vì thế là bước phát triển trên một nền tảng đã được kiểm nghiệm. Việt Nam trở thành quốc gia ASEAN đầu tiên thiết lập khuôn khổ quan hệ này với EU, thể hiện mức độ tin cậy chính trị và tầm nhìn chung của hai bên.

Tuyên bố chung được thông qua ngày 29/1/2026 khẳng định quan hệ đối tác dựa trên lợi ích chung, chia sẻ các giá trị về hòa bình, an ninh và thịnh vượng, trên cơ sở luật pháp quốc tế. Hai bên đồng thời đề cao tiếp xúc cấp cao, tham vấn, phối hợp chính sách và phát huy các cơ chế đối thoại hiện có.

Đại sứ EU tại Việt Nam Julien Guerrier nhận định, Việt Nam và EU có chung lợi ích trong thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, bảo đảm thực thi luật pháp quốc tế và duy trì thương mại tự do, rộng mở. Theo Đại sứ Julien Guerrier, chuyến thăm là dịp để hai bên đánh giá việc triển khai khuôn khổ Đối tác chiến lược toàn diện, đồng thời thảo luận các biện pháp chuyển hóa những mục tiêu chung thành kết quả hợp tác thiết thực.

Từ góc nhìn đó, hợp tác Việt Nam - EU mang ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi song phương. Sự gắn kết giữa Việt Nam với EU có thể đóng góp vào quan hệ ASEAN - EU, thúc đẩy đối thoại và hợp tác giữa hai khu vực. Giá trị của quan hệ được khẳng định qua khả năng cùng giải quyết các yêu cầu phát triển, đồng thời đóng góp cho môi trường hòa bình, ổn định.

Chuyển hóa tin cậy thành nguồn lực phát triển

Sau 6 năm triển khai, Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) tiếp tục phát huy hiệu quả tích cực. EU là đối tác thương mại lớn thứ 4 và nhà đầu tư lớn thứ 6 của Việt Nam; Việt Nam là đối tác thương mại lớn nhất của EU trong ASEAN.

Những vị trí này phản ánh mức độ gắn kết lợi ích ngày càng sâu sắc. Với Việt Nam, quan hệ kinh tế với EU tạo thêm điều kiện mở rộng thị trường và tiếp cận nguồn lực phát triển. Với EU, hợp tác với Việt Nam gắn với một đối tác có vai trò ngày càng quan trọng tại Đông Nam Á.

EVFTA cũng đặt ra yêu cầu nâng cao chất lượng thực thi. Tuyên bố chung tháng 1/2026 tái khẳng định sự cần thiết triển khai đầy đủ, hiệu quả Hiệp định để phát huy tiềm năng cùng có lợi. Hai bên nhấn mạnh ưu tiên giải quyết khó khăn, vấn đề phát sinh thông qua đối thoại cởi mở, xây dựng. nhandan.vn

Về phương diện phát triển, điều này gợi mở một yêu cầu xuyên suốt: cơ hội thị trường cần đi cùng năng lực tận dụng cơ hội. Hiệu quả hợp tác sẽ được nâng lên khi doanh nghiệp có thêm khả năng cải tiến sản xuất, nâng chất lượng sản phẩm và xây dựng quan hệ đối tác ổn định. Đó cũng là cách để lợi ích của hội nhập lan tỏa sâu hơn vào nền kinh tế.

Đối với đầu tư, vấn đề đặt ra ngày càng rõ là chất lượng dòng vốn. Theo số liệu Bộ Tài chính, EU hiện có 2.836 dự án còn hiệu lực tại Việt Nam, tổng vốn đăng ký trên 33,3 tỉ USD, chiếm khoảng 6% tổng vốn FDI. Ở chiều ngược lại, Việt Nam đã cấp mới 124 dự án đầu tư tại các nước EU, với tổng vốn đăng ký khoảng 653,8 triệu USD.

Tại Tọa đàm triển khai hiệu quả Nghị quyết 10-NQ/TW nhằm thúc đẩy, nâng tầm hợp tác đầu tư toàn diện Việt Nam - EU trong giai đoạn phát triển mới do Bộ Tài chính tổ chức ngày 8/9/2026, Thứ trưởng Bộ Tài chính Cao Anh Tuấn nhấn mạnh yêu cầu nâng cao chất lượng, hiệu quả và giá trị gia tăng của đầu tư; Việt Nam kỳ vọng EU đóng góp ngày càng lớn về công nghệ, vốn, quản trị và các mô hình phát triển bền vững.

Định hướng ấy cho thấy hợp tác đầu tư cần được đánh giá bằng đóng góp đối với năng lực phát triển. Một dự án có giá trị lâu dài khi tạo thêm điều kiện nâng cao trình độ sản xuất, chất lượng nhân lực và hiệu quả quản trị. Vì vậy, sự đồng hành giữa cải cách trong nước với nguồn lực, kinh nghiệm của đối tác châu Âu có ý nghĩa thiết thực đối với quá trình đổi mới mô hình tăng trưởng.

Cùng với thương mại, đầu tư, chương trình hợp tác đang mở rộng sang những lĩnh vực có ảnh hưởng sâu rộng tới tương lai. Theo Đại sứ Julien Guerrier, các trọng tâm trao đổi trong chuyến thăm gồm thương mại, đầu tư, năng lượng, giáo dục, khoa học - công nghệ và an ninh. Hợp tác trên nhiều lĩnh vực sẽ góp phần nâng cao khả năng thích ứng và sức chống chịu của hai nền kinh tế.

Hơn 35 năm đồng hành đã tạo dựng nền tảng vững chắc cho Việt Nam và EU bước vào giai đoạn hợp tác mới. Với tin cậy chính trị được củng cố, lợi ích kinh tế gắn kết và nhiều ưu tiên phát triển tương đồng, chuyến thăm chính thức EU của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm là dịp quan trọng để tiếp thêm động lực cho quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện, hướng tới những đóng góp thiết thực cho hòa bình, hợp tác và thịnh vượng chung.