Ngân hàng, bất động sản chiếm 91% lượng trái phiếu phát hành

Ngân nhàng chiếm hơn một nửa giá trị phát hành 8 tháng, tiếp tục là nhóm dẫn dắt với coupon phổ biến quanh 8-9% tùy kỳ hạn và cấu trúc. Nguồn: OCBS

Dòng vốn trái phiếu doanh nghiệp vẫn “cục bộ”

Theo Báo cáo trái phiếu tháng 9/2026 của OCBS, thị trường trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) sơ cấp đã mở rộng trở lại trong tháng 8. Tổng giá trị phát hành trong tháng đạt khoảng 59.200 tỷ đồng, tăng 42% so với tháng 7. Lũy kế 8 tháng năm 2026, quy mô phát hành đạt 382.800 tỷ đồng.

Dù quy mô huy động tăng, dòng vốn vẫn tập trung cao vào hai nhóm ngành lớn. Ngân hàng phát hành khoảng 193.500 tỷ đồng, bất động sản đạt 154.400 tỷ đồng, tổng cộng chiếm 90,9% giá trị phát hành toàn thị trường trong 8 tháng.

Trong đó, ngân hàng tiếp tục đóng vai trò dẫn dắt, chiếm khoảng 50,6% lượng phát hành 8 tháng và hơn 61% riêng trong tháng 8. Động lực phát hành của nhóm này chủ yếu gắn với nhu cầu vốn trung, dài hạn và bổ sung vốn cấp 2.

Bất động sản đứng thứ hai với 154.400 tỷ đồng trái phiếu phát hành trong 8 tháng, tương đương 40,3% toàn thị trường. Riêng tháng 8, nhóm này huy động khoảng 20.100 tỷ đồng, chiếm 34% lượng phát hành.

“Hoạt động huy động vốn đã cải thiện nhưng vẫn tập trung vào một số đợt phát hành lớn và các tổ chức phát hành quen thuộc”, Báo cáo của OCBS ghi nhận.

Sự phân hóa thể hiện khá rõ qua chi phí huy động. Coupon bình quân toàn thị trường trong tháng 8 ở mức 9,18%, trong đó nhóm ngân hàng ở mức 8,83%. Đối với bất động sản, coupon bình quân lên tới 10,99%, cao hơn khoảng 2,15 điểm phần trăm so với ngân hàng.

Một số đợt phát hành trái phiếu bất động sản có coupon ở mức hai chữ số. Báo cáo ghi nhận trái phiếu của Vinhomes có mức coupon 11-12,5%, trong khi KBC và Tandoland khoảng 12-13%, tùy kỳ hạn, tài sản bảo đảm và công thức xác định lãi suất sau thời gian cố định.

Theo OCBS, khả năng huy động của doanh nghiệp bất động sản vẫn phụ thuộc nhiều vào pháp lý dự án, dòng tiền bán hàng, tài sản bảo đảm và năng lực tái cấp vốn. Vì vậy, quá trình phục hồi của kênh trái phiếu ở nhóm này tiếp tục mang tính chọn lọc.

Ở thị trường thứ cấp, thanh khoản lại hạ nhiệt sau giai đoạn duy trì ở mức cao. Giá trị giao dịch TPDN trong tháng 8 đạt khoảng 141.200 tỷ đồng, giảm khoảng 24% so với tháng 7. Lũy kế 8 tháng, tổng giá trị giao dịch đạt khoảng 1,16 triệu tỷ đồng. Ngân hàng và bất động sản chiếm gần 80% quy mô giao dịch.

Bất động sản chiếm khoảng 40% phát hành 8 tháng năm 2026. Nguồn: OCBS

Lợi suất đáo hạn (YTM) bình quân trong tháng 8 giảm từ 9,33% của tháng 7 xuống 8,10%. Tuy nhiên, OCBS lưu ý con số bình quân chịu ảnh hưởng lớn bởi cơ cấu mã giao dịch, kỳ hạn còn lại, thứ tự ưu tiên và các điều khoản của từng trái phiếu. Do đó, chênh lệch YTM giữa các nhóm ngành không thể được hiểu trực tiếp là chênh lệch về mức độ rủi ro.

Hơn 71.000 tỷ đồng trái phiếu đáo hạn trong quý IV

Cùng với sự phục hồi của hoạt động phát hành, áp lực thanh toán trái phiếu trong những tháng cuối năm tiếp tục là một biến số của thị trường.

Theo OCBS, tổng giá trị TPDN còn đáo hạn trong phần còn lại của năm 2026 khoảng 81.600 tỷ đồng. Trong đó, khoảng 71.000 tỷ đồng tập trung vào quý IV, tương đương 87% nghĩa vụ còn lại của năm.

Áp lực lớn nhất rơi vào tháng 12 với khoảng 33.500 tỷ đồng, tiếp đến là tháng 10 với 23.400 tỷ đồng và tháng 11 khoảng 14.100 tỷ đồng. Tháng 9 có khoảng 10.600 tỷ đồng trái phiếu đến hạn.

Nghĩa vụ còn lại năm 2026 giảm xuống khoảng 81,6 nghìn tỷ đồng nhưng tập trung mạnh vào quý IV. Nguồn: OCBS

Dù vậy, áp lực lớn hơn được OCBS đặt ở giai đoạn 2027-2028. Giá trị TPDN đáo hạn năm 2027 ước khoảng 237.300 tỷ đồng và tăng lên 285.900 tỷ đồng trong năm 2028; năm 2029 khoảng 212.600 tỷ đồng. Vì vậy, trọng tâm dần chuyển từ quy mô đáo hạn ngắn hạn sang khả năng tái cấp vốn của từng tổ chức phát hành. Trong tháng 8, doanh nghiệp đã mua lại trước hạn khoảng 18.900 tỷ đồng trái phiếu, qua đó giảm một phần nghĩa vụ danh nghĩa.

Về khuôn khổ pháp lý, Nghị định số 200/2026/NĐ-CP thay thế các Nghị định số 153/2020/NĐ-CP, Nghị định số 65/2022/NĐ-CP và Nghị định số 08/2023/NĐ-CP, với các quy định chặt chẽ hơn về mục đích sử dụng vốn, quản lý dòng tiền huy động và minh bạch thông tin. Theo đó, khuôn khổ mới được kỳ vọng góp phần nâng chất lượng thị trường trong dài hạn, song cũng có thể khiến các tổ chức phát hành có năng lực tài chính yếu gặp khó hơn khi huy động vốn mới để cơ cấu lại nợ