Thị trường trái phiếu doanh nghiệp: Phát hành chọn lọc, xử lý nợ chậm trả tăng tốc

Thị trường trái phiếu doanh nghiệp tháng 8/2026 ghi nhận 35 nghìn tỷ đồng phát hành mới. Ảnh baochinhphu.vn.

Phát hành chọn lọc, lãi suất vẫn cao

Theo dữ liệu từ báo cáo: “Cập nhật thị trường Trái phiếu Doanh nghiệp tháng 8/2026” của VIS Rating, thị trường trái phiếu doanh nghiệp tháng 8/2026 ghi nhận 35 nghìn tỷ đồng phát hành mới, giảm 16% so với tháng trước. Quy mô phát hành thấp hơn đáng kể so với mức 132 nghìn tỷ đồng của tháng 6 và 41 nghìn tỷ đồng trong tháng 7, song dòng vốn huy động vẫn được duy trì, tập trung chủ yếu ở nhóm ngân hàng.

Trong đó, ngân hàng chiếm 82% tổng giá trị phát hành mới trong tháng, trong khi bất động sản chiếm 9%. Xét theo phương thức phát hành, trái phiếu riêng lẻ tiếp tục chiếm tỷ trọng áp đảo với 91%, còn phát hành ra công chúng chiếm 9%.

Cơ cấu này cho thấy hoạt động huy động vốn qua trái phiếu trong tháng 8 tiếp tục tập trung vào những tổ chức phát hành có khả năng tiếp cận thị trường và chủ động về nguồn vốn. Nhiều thương vụ có quy mô lớn được thực hiện trong tháng, như VIB phát hành hai lô lần lượt 3.300 tỷ đồng và 3.000 tỷ đồng; HDBank 2.000 tỷ đồng; TPBank hai lô, mỗi lô 2.000 tỷ đồng; Vietcombank 2.000 tỷ đồng. SHB cũng phát hành 2.081 tỷ đồng trái phiếu kỳ hạn 7 năm ra công chúng.

Ở nhóm bất động sản, Vinhomes phát hành 2.000 tỷ đồng trái phiếu kỳ hạn 3 năm, có tài sản bảo đảm, với lãi suất kỳ đầu tiên 12,5%.

Mặt bằng lãi suất vẫn phản ánh sự khác biệt giữa các nhóm tổ chức phát hành. Lãi suất coupon bình quân của trái phiếu ngân hàng trong tháng ở mức 8,7%, trong khi nhóm bất động sản là 12,2%. Một số trái phiếu ngân hàng có mức lãi suất quanh 9-9,2%, trong khi trái phiếu của các doanh nghiệp bất động sản có mức cao hơn.

Kỳ hạn phát hành mới bình quân trong tháng đạt 4,9 năm, thấp hơn mức 5,5 năm của tháng trước. Diễn biến này cho thấy các đợt huy động vốn mới đang được tổ chức theo hướng phù hợp hơn với nhu cầu vốn và điều kiện thị trường tại từng thời điểm.

Các đợt phát hành trái phiếu lớn nhất trong tháng 8/2026

Đơn vị: tỷ đồng. Nguồn: HNX, SSC, VIS Rating.

Rủi ro chậm trả hạ nhiệt, tốc độ thu hồi tăng

Cùng với hoạt động phát hành, diễn biến đáng chú ý trong tháng 8 là chất lượng thanh toán tiếp tục có những chuyển biến tích cực. Tỷ lệ chậm trả trái phiếu trong 12 tháng gần nhất giảm còn 0,24%, từ mức 0,30% của tháng trước.

Trong tháng, giá trị trái phiếu phát sinh chậm trả mới khoảng 0,3 nghìn tỷ đồng, tương ứng tỷ lệ chậm trả trong tháng 0,20%. Báo cáo ghi nhận trường hợp mới chậm trả lãi là trái phiếu GRL12501 của Công ty TNHH Đầu tư và Phát triển Bất động sản Green Land, với giá trị 315 tỷ đồng, phát sinh ngày 28/8.

Đáng chú ý, khoản chậm trả này đã được doanh nghiệp xử lý và thanh toán vào đầu tháng 9, cho thấy thời gian xử lý nghĩa vụ chậm trả đang có xu hướng được rút ngắn.

Ở chiều xử lý các nghĩa vụ tồn đọng, các doanh nghiệp bất động sản trong tháng 8 đã hoàn trả hơn 5,4 nghìn tỷ đồng tiền gốc chậm trả. Riêng Hưng Thịnh Land hoàn trả 3.514 tỷ đồng, Novaland 968 tỷ đồng và NOVA Thảo Điền 965 tỷ đồng. Báo cáo VIS Rating cũng ghi nhận số tổ chức phát hành đã trả tiền cho trái chủ tăng lên 148 đơn vị trong tháng 8, so với 142 đơn vị tháng trước; trong khi số tổ chức phát hành lùi ngày đáo hạn giảm từ 39 xuống 35 đơn vị.

Danh sách tổ chức phát hành có giá trị hoàn trả nợ gốc chậm trả lớn nhất trong tháng

Đơn vị: tỷ đồng. Nguồn: HNX, VIS Rating.

Không chỉ tăng về số lượng tổ chức phát hành hoàn trả nghĩa vụ, tỷ lệ thu hồi tại một số nhóm ngành cũng được cải thiện. Đối với bất động sản dân cư, tỷ lệ thu hồi tăng từ 29,2% năm 2024 lên 48,8% năm 2025 và 58,7% trong năm 2026. Các nhóm năng lượng, du lịch - nghỉ dưỡng và xây dựng cũng ghi nhận tỷ lệ thu hồi năm 2026 lần lượt 42,8%, 41,3% và 18,8%.

Những diễn biến này cho thấy quá trình xử lý trái phiếu chậm trả đang có thêm kết quả thực tế, với trọng tâm ngày càng chuyển sang hoàn trả nghĩa vụ cho trái chủ thay vì chỉ gia hạn thời gian thanh toán. Đây cũng là yếu tố quan trọng giúp cải thiện chất lượng vận hành của thị trường trong thời gian tới.

Thanh khoản duy trì, kỳ đáo hạn phía trước

Đến cuối tháng 8, tổng giá trị trái phiếu doanh nghiệp đang lưu hành đạt khoảng 1.491 nghìn tỷ đồng, tương đương 10,9% GDP danh nghĩa gần nhất. Trên thị trường thứ cấp, giá trị giao dịch bình quân đạt 7,4 nghìn tỷ đồng/ngày trong tháng 8.

Trong 12 tháng tới, khoảng 253 nghìn tỷ đồng trái phiếu dự kiến đáo hạn. Trong nhóm ngân hàng, ACB có giá trị đáo hạn khoảng 21.720 tỷ đồng, Agribank 7.520 tỷ đồng, Sacombank 5.000 tỷ đồng và HDBank 4.751 tỷ đồng. Tiếp theo là LPBank 3.000 tỷ đồng, TPBank 2.505 tỷ đồng, BIDV 2.483 tỷ đồng và Vietcombank 2.000 tỷ đồng.

Ở nhóm phi ngân hàng, Vingroup có khoảng 17.736 tỷ đồng trái phiếu đáo hạn trong 12 tháng tới; Hưng Phát Invest Hà Nội 12.650 tỷ đồng; ParkLand 53 và Hưng Long cùng 7.000 tỷ đồng; TNR Holdings 6.348 tỷ đồng.

Thanh khoản trên thị trường thứ cấp tiếp tục được duy trì với một số tổ chức phát hành có giá trị giao dịch lớn trong tháng. Trái phiếu Vinhomes đạt 16.430 tỷ đồng, HDBank 14.190 tỷ đồng và Vietjet 10.854 tỷ đồng.

Nhìn tổng thể, diễn biến tháng 8 cho thấy thị trường trái phiếu doanh nghiệp tiếp tục có sự phân hóa. Hoạt động phát hành mới tập trung chủ yếu ở nhóm ngân hàng và một số tổ chức phát hành có khả năng huy động vốn; trong khi mặt bằng lãi suất có sự khác biệt giữa các nhóm ngành. Cùng với đó, tỷ lệ chậm trả giảm, số tổ chức phát hành hoàn trả tiền cho trái chủ tăng, còn số trường hợp lùi ngày đáo hạn giảm.

Trong 12 tháng tới, với khoảng 253 nghìn tỷ đồng trái phiếu dự kiến đáo hạn, hoạt động huy động vốn, giao dịch trên thị trường thứ cấp và thực hiện nghĩa vụ của các tổ chức phát hành sẽ tiếp tục là những diễn biến đáng chú ý.