Nâng hạng thị trường: Mở chuẩn mới cho công ty chứng khoán

Bà Hoàng Thúy Lương Kinh tế trưởng Công ty cổ phần Chứng khoán Vietcap

Theo bà Hoàng Thúy Lương, Kinh tế trưởng Công ty CP Chứng khoán Vietcap, nâng hạng thị trường chứng khoán cũng mở ra yêu cầu mới đối với các công ty chứng khoán trong việc nâng chuẩn năng lực, đồng hành cùng doanh nghiệp nâng chất lượng hàng hóa và đáp ứng tốt hơn yêu cầu của dòng vốn dài hạn.

Phóng viên: Thưa bà, từ thực tiễn nhiều năm làm việc trên thị trường, theo bà, việc nâng hạng thị trường chứng khoán sẽ tạo ra những thay đổi đáng kỳ vọng như thế nào về quy mô, chất lượng và vai trò huy động vốn của thị trường trong giai đoạn tới?

Bà Hoàng Thúy Lương: Trước hết, nâng hạng không chỉ mang lại cơ hội thu hút thêm dòng vốn nước ngoài, mà quan trọng hơn, mở ra một giai đoạn phát triển mới về chất lượng của thị trường chứng khoán Việt Nam.

Tác động trực tiếp nhất là thị trường Việt Nam sẽ có cơ hội thu hút sự tham gia của nhiều nhà đầu tư quốc tế hơn, đặc biệt là các quỹ đầu tư theo chỉ số và các quỹ chuyên đầu tư vào thị trường mới nổi. Điều này sẽ góp phần cải thiện thanh khoản và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp huy động vốn qua thị trường chứng khoán.

Việc được FTSE Russell nâng hạng thị trường là một bước tiến quan trọng, nhưng Việt Nam vẫn cần tiếp tục tháo gỡ một số rào cản đối với nhà đầu tư nước ngoài và cải thiện khả năng tiếp cận thị trường, qua đó hướng tới mục tiêu được MSCI nâng hạng trong thời gian tới.

Về dài hạn, vai trò của các nhà đầu tư tổ chức được kỳ vọng sẽ ngày càng lớn hơn. Việt Nam cần tiếp tục khuyến khích sự phát triển của các nhà đầu tư tổ chức, đặc biệt là các quỹ đầu tư, quỹ hưu trí, đồng thời khuyến khích nhà đầu tư cá nhân đầu tư thông qua các định chế chuyên nghiệp. Điều này sẽ góp phần giúp thị trường hoạt động ổn định và phát triển bền vững hơn.

Quan trọng hơn, khi quy mô và chất lượng thị trường cùng được cải thiện, thị trường chứng khoán có thể đảm nhận vai trò lớn hơn trong việc cung cấp vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế. Trong bối cảnh nhu cầu vốn cho tăng trưởng của Việt Nam ngày càng lớn, việc phát triển thị trường vốn sẽ giúp doanh nghiệp có thêm kênh huy động vốn và góp phần giảm bớt sự phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng.

Vì vậy, thành công của nâng hạng về dài hạn không nên chỉ được đo bằng lượng vốn ngoại chảy vào thị trường, mà còn bằng việc tận dụng quá trình này để xây dựng một thị trường vốn lớn hơn, có chất lượng cao hơn và ngày càng đóng vai trò trụ cột trong hệ thống tài chính Việt Nam.

Phóng viên: Khi thị trường bước lên một cấp độ cao hơn và sự hiện diện của các nhà đầu tư tổ chức quốc tế gia tăng, vai trò của công ty chứng khoán với tư cách định chế trung gian sẽ thay đổi như thế nào? Theo bà, các công ty chứng khoán Việt Nam cần nâng cao những năng lực nào để kết nối hiệu quả hơn dòng vốn với doanh nghiệp và đáp ứng những yêu cầu ngày càng cao của nhà đầu tư?

Bà Hoàng Thúy Lương: Khi sự tham gia của các nhà đầu tư tổ chức quốc tế ngày càng lớn, yêu cầu đối với các công ty chứng khoán cũng sẽ ngày càng cao hơn, cả về chất lượng dịch vụ, năng lực chuyên môn và tiêu chuẩn vận hành. Công ty chứng khoán vừa phải giúp nhà đầu tư quốc tế tiếp cận và hiểu rõ hơn các cơ hội đầu tư tại Việt Nam, vừa giúp doanh nghiệp tiếp cận hiệu quả hơn với nguồn vốn quốc tế.

Để đáp ứng những yêu cầu đó, các công ty chứng khoán phải nâng cao năng lực trên toàn bộ chuỗi dịch vụ. Ở phía nhà đầu tư, đó là chất lượng nghiên cứu, khả năng tiếp cận doanh nghiệp và năng lực cung cấp dịch vụ giao dịch theo các chuẩn mực quốc tế. Ở phía doanh nghiệp, đó là năng lực tư vấn và ngân hàng đầu tư, giúp doanh nghiệp tiếp cận hiệu quả hơn với thị trường vốn.

Công nghệ cũng sẽ ngày càng đóng vai trò quan trọng trong hoạt động của các công ty chứng khoán. Sự phát triển nhanh của AI đang thay đổi cách thông tin được tiếp cận, xử lý và phân tích, đồng thời mở rộng ứng dụng công nghệ trong nhiều hoạt động. Vì vậy, các công ty chứng khoán cần liên tục đầu tư, nâng cấp công nghệ để nâng cao hiệu quả hoạt động, chất lượng sản phẩm và dịch vụ.

Về dài hạn, năng lực cạnh tranh của các công ty chứng khoán sẽ không chỉ được quyết định bởi thị phần hay quy mô vốn, mà còn bởi khả năng tạo ra giá trị cho khách hàng.

Phóng viên: Vị thế mới có thể mở rộng cả nhu cầu đầu tư lẫn nhu cầu huy động vốn qua thị trường. Từ vị trí kết nối giữa doanh nghiệp và nhà đầu tư, theo bà, các công ty chứng khoán có thể đóng góp như thế nào để đưa thêm hàng hóa có chất lượng ra thị trường, mở rộng khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp và cùng thị trường tạo nền tảng cho những bước nâng hạng cao hơn?

Bà Hoàng Thúy Lương: Việc đưa thêm hàng hóa có chất lượng ra thị trường và mở rộng khả năng huy động vốn của doanh nghiệp không phải là yêu cầu riêng của quá trình nâng hạng, mà là yêu cầu tất yếu để thị trường chứng khoán Việt Nam tiếp tục phát triển cả về quy mô và chất lượng.

Trước hết, các công ty chứng khoán có thể đồng hành với doanh nghiệp từ trước khi niêm yết, từ hoàn thiện cơ cấu quản trị, kiện toàn đội ngũ, chuẩn hóa các điều kiện, nâng cao tính minh bạch và chất lượng công bố thông tin đến xây dựng phương án huy động vốn và chuẩn bị cho IPO, niêm yết.

Mục tiêu không đơn thuần là đưa thêm doanh nghiệp lên sàn, mà là đưa thêm những doanh nghiệp có chất lượng và đủ sức hấp dẫn đối với các nhà đầu tư dài hạn ra thị trường.

Vai trò của công ty chứng khoán cũng không dừng lại ở IPO hay niêm yết, mà tiếp tục đồng hành cùng doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp lựa chọn phương án huy động vốn phù hợp với từng giai đoạn phát triển, qua đó mở rộng khả năng tiếp cận nguồn vốn trung và dài hạn trên thị trường.

Ở chiều ngược lại, khi chất lượng doanh nghiệp, minh bạch thông tin và năng lực quản trị được nâng lên, thị trường cũng có thêm cơ sở để thu hút những dòng vốn có tầm nhìn dài hạn. Đây là quá trình bổ trợ lẫn nhau giữa chất lượng hàng hóa, chất lượng dòng vốn và chất lượng của các định chế trung gian.

Quan trọng hơn, mục tiêu cuối cùng vẫn là phát triển thị trường chứng khoán trở thành một kênh huy động và phân bổ vốn ngày càng hiệu quả cho nền kinh tế, thay vì chỉ nhìn sự phát triển của thị trường qua các mục tiêu nâng hạng.

Phóng viên: Xin cảm ơn bà!