Lợi nhuận toàn thị trường sát đỉnh, nhiều doanh nghiệp tăng trưởng tích cực

Lợi nhuận sau thuế quý III/2026 của 1.056 doanh nghiệp đã công bố kết quả kinh doanh và có số liệu cùng kỳ đạt 243.901 tỷ đồng, tăng 46,1% so cùng kỳ. Nguồn: TCBS

Lợi nhuận tập trung vào một vài doanh nghiệp đầu ngành

Theo báo cáo cập nhật kết quả kinh doanh do Công ty Chứng khoán Techcombank (TCBS) công bố, các doanh nghiệp đã công bố số liệu quý III lãi sau thuế đạt tổng cộng 243.901 tỷ đồng. Con số này tăng 46,1% so với cùng kỳ năm trước và chỉ thấp hơn 0,1% so với đỉnh lập ở quý II. Đây là quý thứ 6 liên tiếp lợi nhuận toàn thị trường tăng hơn 30%. Lũy kế 9 tháng, lợi nhuận đã bằng 100,1% mức cả năm 2025.

Dù tổng lợi nhuận ở mức cao, số doanh nghiệp đóng góp vào mức tăng lại ít đi. Tỷ lệ doanh nghiệp tăng lãi giảm từ 62,1% xuống 54,2%. Có 84 doanh nghiệp chuyển từ lãi sang lỗ, nhiều hơn 68 doanh nghiệp chuyển từ lỗ sang lãi. Nhóm phân tích TCBS nhận định lợi nhuận toàn thị trường vẫn ở vùng cao nhất từ trước tới nay, nhưng “tăng trưởng không còn lan tỏa như trước”.

Mức tăng 46,1% chủ yếu đến từ vài cái tên lớn. Riêng Vingroup (VIC) và Vinhomes (VHM) đóng góp 24,4 điểm phần trăm. Nếu loại hai mã này, lợi nhuận toàn thị trường chỉ tăng 22,4%. Loại thêm Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR), mức tăng còn 17,5%. TCBS cho rằng đây mới là mặt bằng chung, dù vẫn là mức tăng tốt.

Tính theo ngành, bất động sản và ngân hàng tạo ra 74,4% mức tăng của cả thị trường. Lợi nhuận ngành bất động sản tăng 364,6% nhờ Vinhomes đẩy mạnh bàn giao dự án. Tuy vậy, chỉ 41 trên 106 doanh nghiệp trong ngành có lãi tăng, còn VHM và VIC chiếm tới 95,6% phần tăng thêm.

Lợi nhuận tập trung vào doanh nghiệp đầu ngành ở phần lớn các nhóm. Trong 9 trên 13 nhóm ngành, 3 doanh nghiệp lớn nhất đã chiếm hơn một nửa lợi nhuận. Mức tập trung cao nhất ở bán lẻ, nơi Thế Giới Di Động (MWG), Điện Máy Xanh (DMX) và FPT Retail (FRT) chiếm 99% lợi nhuận toàn ngành. Ở nhóm sản xuất phụ trợ, Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR), Gỗ An Cường (ACG) và Đông Hải Bến Tre (DHC) chiếm 94%, riêng BSR đã chiếm 90,3%. Trong ngành vật liệu xây dựng, Hòa Phát (HPG), Thép Việt Nam (TVN) và Viglacera (VGC) chiếm 89%, riêng HPG chiếm 74,3%. Với bất động sản, Vinhomes (VHM), Vingroup (VIC) và Vincom Retail (VRE) chiếm 87%. Ở công nghệ và thông tin, Viettel Global (VGI), FPT và FPT Telecom (FOX) chiếm 86%. Bốn nhóm còn lại là thực phẩm - đồ uống (68%), sản xuất nhựa - hóa chất (60%), chứng khoán (56%) và tiện ích (55%).

Lãi tăng không đều, giá cổ phiếu chưa theo kịp

Động lực tăng trưởng của các ngành cũng không bền như nhau. Lợi nhuận nhóm sản xuất phụ trợ tăng 491,4% do biên lọc dầu của BSR tăng vọt sau gián đoạn ở eo biển Hormuz. TCBS đánh giá mức tăng này khó duy trì. Ngược lại, vật liệu xây dựng tăng 121,1% nhờ nhu cầu thép trong chu kỳ xây dựng lớn. Hòa Phát bán 3,8 triệu tấn thép trong quý, cùng kỳ năm trước là 2,5 triệu tấn.

Kết quả kinh doanh quý III/2026 của các doanh nghiệp đứng đầu.

Ngân hàng, bán lẻ và vật liệu xây dựng là ba ngành có mức tăng lan rộng nhất. Có 23 trên 29 ngân hàng, 13 trên 19 doanh nghiệp bán lẻ và 47 trên 70 doanh nghiệp vật liệu xây dựng tăng lãi. Lợi nhuận ngân hàng tăng 21% nhờ tín dụng mở rộng. Đây cũng là ngành phân bổ đều nhất, khi ba nhà băng lớn nhất là VietinBank, Vietcombank và VPBank chỉ chiếm 33,7% lợi nhuận toàn ngành.

Ở chiều ngược lại, chứng khoán là ngành giảm trên diện rộng. Lợi nhuận nhóm này giảm 49,3%, chỉ 7 trên 41 công ty tăng lãi. Nguyên nhân là mảng tự doanh sụt giảm và giao dịch trầm lắng. VN-Index giảm 4,9% trong quý, giá trị khớp lệnh trên HoSE giảm 61,9% so với cùng kỳ. Ngành xây dựng giảm 51,9% do nền cao, khi quý III/2025 Vinaconex có khoảng 2.900 tỷ đồng lãi từ thoái vốn. Vận tải - kho bãi giảm 12,7% vì chi phí nhiên liệu của Vietnam Airlines tăng 61%.

Về chất lượng tăng trưởng, doanh thu toàn thị trường tăng 43%, nhanh nhất trong 12 quý. Biên lợi nhuận ròng giữ quanh 12,8% như các quý trước. Tuy nhiên, phần doanh thu tăng thêm lại rơi nhiều vào các nhóm biên thấp. Doanh thu nhóm ngành khác, với biên lãi 3,8%, tăng 53,6% nhờ Petrolimex và PV Oil hưởng giá dầu cao. Trong khi đó, doanh thu ngân hàng, nhóm có biên 37,7%, chỉ tăng 21,1%.

TCBS lưu ý nền so sánh quý IV sẽ cao, bởi lợi nhuận quý IV/2025 đã tăng 49%. Nếu lợi nhuận quý IV năm nay chỉ ngang quý III, mức tăng so với cùng kỳ sẽ còn khoảng 17%.

Trong khi đó, giá cổ phiếu chưa theo kịp lợi nhuận. Lợi nhuận 9 tháng tăng 43,8% nhưng VN-Index giảm 2,9% từ đầu năm. Vốn hóa nhóm Vin tăng 23,6%, còn phần còn lại của thị trường giảm 7,4%. P/E toàn thị trường hiện ở mức 10,6 lần, thấp hơn trung bình 5 năm là 12,5 lần. Nếu loại nhóm Vin, P/E chỉ còn 9,4 lần.

TCBS kỳ vọng lãi suất giảm sẽ hỗ trợ dòng vốn vào chứng khoán. Từ ngày 18/10, Ngân hàng Nhà nước yêu cầu giảm tối thiểu 0,5 điểm phần trăm lãi suất huy động kỳ hạn từ 6 tháng. Công ty chứng khoán ưu tiên nhóm bán lẻ (MWG, MSN), vật liệu xây dựng (HPG) và ngân hàng (CTG, MBB), những nhóm lợi nhuận tăng tốt nhưng giá cổ phiếu vẫn giảm từ đầu năm.