Kinh tế Việt Nam nổi bật bởi sự ổn định và khả năng chống chịu

Mở đầu cuộc trò chuyện với phóng viên Tạp chí Kinh tế - Tài chính, ông Norman Lim cho biết, trong hai thập kỷ qua, tăng trưởng kinh tế của Việt Nam nổi bật bởi sự ổn định và khả năng chống chịu. Việt Nam duy trì mức tăng trưởng GDP mạnh mẽ, thường ở mức 6 - 7%, và đã phục hồi vững vàng sau các biến động toàn cầu. Điều gây ấn tượng không chỉ là tốc độ tăng trưởng mà còn là những cải cách mang tính cấu trúc phía sau từ tự do hóa thương mại, cải cách pháp lý, đến mở rộng hạ tầng và phát triển nguồn nhân lực.

Ông Norman Lim , Tổng Giám đốc khu vực châu Á - Thái Bình Dương Công ty Metkraft luôn tin tưởng vào nỗ lực vượt khó của nền kinh tế Việt Nam Ảnh: Công ty Metkraft cung cấp

Phóng viên: Với góc nhìn của một doanh nhân quốc tế đã có nhiều năm làm việc tại Việt Nam, ông đánh giá thế nào về nền kinh tế Việt Nam trong những năm gần đây?

Ông Norman Lim: Tôi đến Thành phố Hồ Chí Minh vào năm 2007, khi đó Thành phố đã rất năng động và đầy tiềm năng, nhưng hạ tầng vẫn còn đang trong giai đoạn phát triển. Gần hai thập kỷ trôi qua, tôi đã chứng kiến Việt Nam là một trong những quốc gia có quá trình chuyển mình kinh tế ấn tượng nhất tại Đông Nam Á.

Từ góc nhìn của một CEO giàu kinh nghiệm, từng điều hành các tập đoàn đa quốc gia, bao gồm nhiều công ty trong danh sách Fortune 500 nhà đầu tư tại Việt Nam, tôi đánh giá nền kinh tế Việt Nam dựa trên cả tầm nhìn chiến lược lẫn thực tiễn vận hành. Qua nhiều năm, tôi thấy Việt Nam chuyển mình từ một điểm đến sản xuất cạnh tranh về chi phí trở thành một trụ cột quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Sự chuyển mình cũng thể hiện rõ trong diện mạo đô thị. Từ năm 2007 đến nay, tôi đã tận mắt chứng kiến cơ sở hạ tầng của Việt Nam nói chung và Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng hiện đại hóa nhanh chóng, với các tòa nhà văn phòng đẳng cấp quốc tế, khu đô thị tích hợp, khu công nghiệp, trung tâm logistics và nhà máy công nghệ cao đã làm thay đổi diện mạo Thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh lân cận. Sự mở rộng đô thị và công nghiệp này phản ánh quá trình chuyển dịch sang sản xuất giá trị cao và hội nhập sâu hơn vào thị trường toàn cầu.

Đầu tư trực tiếp nước ngoài đóng vai trò trung tâm trong hành trình này. Các tập đoàn đa quốc gia lớn trong lĩnh vực điện tử, sản xuất tiên tiến, năng lượng, hàng tiêu dùng và công nghệ đã cam kết nguồn vốn đáng kể vào Việt Nam. Nhiều thương hiệu toàn cầu hiện nay không chỉ xem Việt Nam là một cơ sở sản xuất thay thế, mà là trung tâm sản xuất và xuất khẩu mang tính chiến lược.

Phóng viên: Được biết ông đã từng giữ vai trò là Chủ tịch Phòng Thương mại Singapore tại Việt Nam, ông đánh giá thế nào về hạ tầng công nghiệp và triển vọng các dự án đô thị tại Việt Nam?

Ông Norman Lim: Giai đoạn 2012-2024, tôi giữ vai trò là Chủ tịch Phòng Thương mại Singapore tại Việt Nam. Trong 12 năm đó, tôi đã làm việc chặt chẽ với cộng đồng doanh nghiệp Singapore và Việt Nam, thúc đẩy đối thoại, hợp tác và các quan hệ đầu tư dài hạn. Những năm gần đây, Singapore đã trở thành nhà đầu tư nước ngoài số một tại Việt Nam.

Ông Norman Lim bất ngờ với sự phát triển "chóng mặt" của TP. Hồ Chí Minh. Ảnh: Cổng TTĐT TP. Hồ Chí Minh

Các khoản đầu tư của Singapore trải rộng từ sản xuất, chế biến, phát triển khu công nghiệp, bất động sản, năng lượng tái tạo, logistics, hạ tầng đến dịch vụ tài chính. Không chỉ mang đến nguồn vốn, các khoản đầu tư này còn đem theo chuẩn mực quản trị cao, tiêu chuẩn phát triển bền vững, chuyên môn quy hoạch đô thị và cam kết chiến lược dài hạn.

Việc các khu công nghiệp liên kết Singapore, các dự án đô thị quy mô lớn và hạ tầng tiếp tục mở rộng cho thấy niềm tin sâu sắc của nhà đầu tư quốc tế vào triển vọng dài hạn của Việt Nam.

Theo tôi, Việt Nam hiện đang ở một giai đoạn bản lề quan trọng. Việt Nam đã xây dựng được nền tảng ổn định kinh tế vĩ mô, phát triển lực lượng lao động trẻ và ngày càng có tay nghề cao, đồng thời khẳng định vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu. Việt Nam sẽ tập trung vào việc tiến xa hơn trong chuỗi giá trị, tăng cường năng lực đổi mới sáng tạo, thúc đẩy chuyển đổi số và đảm bảo tăng trưởng bền vững.

Phóng viên: Trong quá trình điều hành và hoạt động kinh doanh tại Việt Nam, đâu là những điểm tích cực nổi bật của môi trường đầu tư, kinh doanh tại Việt Nam, theo ông những vấn đề nào Việt Nam vẫn cần tiếp tục cải thiện?

Ông Norman Lim: Với nhiều năm điều hành và phát triển hoạt động kinh doanh tại Việt Nam, tôi đánh giá cao nhiều điểm mạnh nổi bật của môi trường đầu tư, kinh doanh tại đây.

Theo ông Norman Lim, các dự án công nghiệp, đô thị của các nhà đầu tư Singapore ngày càng xuất hiện nhiều tại Việt Nam. Ảnh: Cổng TTĐT Thành phố Hồ Chí Minh

Trải nghiệm làm việc tại nhiều quốc gia châu Á cho tôi cơ hội tiếp cận đa dạng mô hình kinh tế và đội ngũ nhân sự khác nhau. Người Việt Nam chăm chỉ, học hỏi nhanh, linh hoạt và có năng lực thích ứng cao. Khi được đào tạo và dẫn dắt đúng hướng, các chuyên gia và nhà quản lý Việt Nam hoàn toàn có thể đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế. Yếu tố con người, theo tôi chính là một trong những lợi thế cạnh tranh lớn nhất của Việt Nam đối với các nhà đầu tư.

Bên cạnh nguồn nhân lực, sức chống chịu của nền kinh tế và tăng trưởng ổn định trong nhiều năm cũng là điểm đáng ghi nhận. Việt Nam duy trì đà tăng trưởng GDP tích cực và tiếp tục thu hút dòng vốn FDI đáng kể, đặc biệt trong các lĩnh vực sản xuất, chế biến và ngày càng mở rộng sang công nghệ cao. Điều này phản ánh niềm tin dài hạn của nhà đầu tư quốc tế và vị thế vững chắc của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Tôi cũng đánh giá cao vị trí địa chiến lược và sự cải thiện nhanh chóng về hạ tầng. Sự phát triển mạnh mẽ của các khu công nghiệp, mạng lưới logistics, cảng biển, sân bay và các trung tâm đô thị hiện đại đã nâng cao đáng kể hiệu quả vận hành của doanh nghiệp đa quốc gia. Việc tham gia nhiều hiệp định thương mại tự do cũng giúp Việt Nam hội nhập sâu rộng hơn vào thương mại toàn cầu, gia tăng lợi thế về thuế quan và mở rộng tiếp cận thị trường.

Sự ổn định chính trị và định hướng phát triển kinh tế rõ ràng từ phía Chính phủ cũng tạo thêm niềm tin cho doanh nghiệp quốc tế. Có thể thấy cam kết cải cách, hiện đại hóa và hội nhập toàn cầu đang được triển khai một cách nhất quán.

Tuy nhiên, để nâng cao năng lực cạnh tranh ở tầm toàn cầu, Việt Nam vẫn cần tiếp tục cải thiện một số vấn đề như: Tính nhất quán và minh bạch trong thực thi chính sách là yếu tố quan trọng. Mặc dù cải cách đã đạt nhiều tiến bộ, doanh nghiệp sẽ được hưởng lợi nhiều hơn nếu có hướng dẫn thực thi rõ ràng và khung chính sách ổn định, dễ dự đoán hơn, đặc biệt trong các lĩnh vực thuế, hải quan, đất đai và quy định chuyên ngành.

Hiệu quả hành chính cũng có thể được nâng cao. Sự khác biệt trong cách hiểu và triển khai giữa cấp trung ương và địa phương đôi khi gây chậm trễ cho doanh nghiệp. Việc đơn giản hóa thủ tục và đảm bảo áp dụng thống nhất quy định sẽ góp phần cải thiện môi trường kinh doanh.

Tổng thể, tôi vẫn rất lạc quan về quỹ đạo phát triển của Việt Nam. Nền tảng kinh tế vững chắc, lực lượng lao động tốt và câu chuyện tăng trưởng rõ nét là những yếu tố quan trọng. Nếu tiếp tục cải thiện quản trị, minh bạch chính sách và phát triển nhân tài, Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành một trong những điểm đến đầu tư cạnh tranh và hấp dẫn nhất châu Á.

Phóng viên: Trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều bất định, nhất là căng thẳng tại khu vực Trung Đông đang leo thang, theo ông đâu là cơ hội và thách thức đối với Việt Nam?

Ông Norman Lim: Bước vào năm 2026, môi trường kinh tế toàn cầu đang ở trạng thái phức tạp. Căng thẳng địa chính trị, tái cấu trúc chuỗi cung ứng, thay đổi chính sách thương mại và điều chỉnh tiền tệ đang tái định hình trật tự kinh tế thế giới. Từ kinh nghiệm điều hành các hoạt động đa quốc gia tại châu Á, tội cho rằng Việt Nam đang đứng trước cả cơ hội lớn và thử thách đáng kể.

Ông Norman Lim tin tưởng Việt Nam tiếp tục là điểm đến tin cậy của các nhà đầu tư trên thế giới. Ảnh: M.C

Cơ hội rõ ràng nhất nằm ở xu hướng đa dạng hóa chuỗi cung ứng toàn cầu. Trước những biến động địa chính trị, nhiều tập đoàn đang triển khai chiến lược “China+1” hoặc phân bổ sản xuất sang nhiều quốc gia. Việt Nam vẫn là một trong những điểm đến hấp dẫn nhất Đông Nam Á nhờ chi phí cạnh tranh, hạ tầng công nghiệp ngày càng hoàn thiện và định hướng xuất khẩu mạnh mẽ.

Việc Việt Nam tham gia nhiều hiệp định thương mại tự do giúp củng cố vị thế là trung tâm xuất khẩu đáng tin cậy, mang lại lợi thế thuế quan và khả năng tiếp cận thị trường rộng hơn, đặc biệt tại Mỹ và EU.

Dòng vốn FDI chất lượng cao tiếp tục là một cơ hội quan trọng. Singapore, Hàn Quốc, Nhật Bản và nhiều quốc gia khác xem Việt Nam không chỉ là trung tâm sản xuất, mà còn là cứ điểm chiến lược cho công nghệ cao, dịch vụ số, năng lượng tái tạo và logistics. Nếu tiếp tục cải thiện tính minh bạch chính sách và mức độ sẵn sàng hạ tầng, Việt Nam có thể thu hút thêm các dự án giá trị gia tăng cao.

Kinh tế số và chuyển đổi xanh cũng mở ra dư địa tăng trưởng lớn. Dòng vốn toàn cầu đang hướng mạnh vào năng lượng tái tạo, sản xuất thông minh, đô thị bền vững và chuyển đổi số. Lực lượng lao động trẻ, am hiểu công nghệ của Việt Nam là nền tảng thuận lợi cho các lĩnh vực mới nổi này.

Tuy nhiên, thách thức cũng không nhỏ, căng thẳng địa chính trị, bất ổn tại khu vực Trung Đông và xu hướng bảo hộ thương mại có thể ảnh hưởng đến nhu cầu xuất khẩu. Nền kinh tế Việt Nam phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu nên nhạy cảm với biến động tại các thị trường lớn như Mỹ, EU và Trung Quốc. Bất kỳ thay đổi thuế quan hoặc chính sách thương mại nào cũng có thể tác động đến các ngành sản xuất chủ lực.

Chu kỳ thắt chặt tiền tệ toàn cầu và biến động tài chính cũng có thể ảnh hưởng đến dòng vốn và môi trường kinh doanh. Dù Việt Nam duy trì ổn định vĩ mô, biến động tỷ giá, lãi suất và thanh khoản quốc tế vẫn có thể tạo áp lực ngắn hạn.

Cạnh tranh trong khu vực ASEAN ngày càng gay gắt khi các quốc gia như Indonesia, Malaysia hay Thái Lan đều nâng cấp khung chính sách để thu hút ngành công nghệ cao. Việt Nam cần tạo khác biệt bằng sự nhất quán chính sách, cải cách hành chính nhanh hơn và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Dù vậy, tôi vẫn giữ thái độ lạc quan thận trọng về triển vọng năm 2026. Việt Nam đã nhiều lần chứng minh khả năng thích ứng trước các cú sốc toàn cầu, từ khủng hoảng tài chính đến đại dịch và luôn thể hiện sự linh hoạt.

Với vị trí chiến lược, nguồn nhân lực mạnh, ổn định chính trị và định hướng hội nhập chủ động, Việt Nam có nền tảng vững chắc. Nếu tiếp tục cải cách quản trị, nâng cao tính dự đoán của chính sách, tăng tốc phát triển hạ tầng và đầu tư vào nhân lực trình độ cao, Việt Nam hoàn toàn có thể biến bất định toàn cầu thành cơ hội chiến lược.

Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn ông!