Khoa học công nghệ mở đường cho doanh nghiệp xây dựng phát triển bền vững

Các diễn giả chia sẻ về xu hướng thích ứng của doanh nghiệp xây dựng trước bài toán phát triển bền vững. Ảnh: T.D

Khi công nghệ trở thành yêu cầu bắt buộc

Thông tin tại hội thảo “Khoa học công nghệ và phát triển bền vững” do Hiệp hội Xây dựng và Vật liệu xây dựng TP. Hồ Chí Minh (SACA) tổ chức chiều ngày 14/5, nhiều chuyên gia cho rằng ngành xây dựng đang chịu áp lực lớn từ chi phí đầu vào tăng cao, thiếu hụt lao động và yêu cầu tiến độ ngày càng khắt khe từ chủ đầu tư.

Ông Đinh Viết Duy, Trưởng Ban Ứng dụng Khoa học Công nghệ SACA, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Xây lắp Thương mại 2 (ACSC) cho biết, trong bối cảnh mới, khoa học công nghệ không còn là “lợi thế cộng thêm” mà đã trở thành điều kiện để doanh nghiệp tồn tại và phát triển.

Ngành xây dựng hiện đồng thời phải giải ba bài toán gồm tiến độ, chi phí và phát triển bền vững. Trong khi đó, áp lực cạnh tranh ngày càng gia tăng khiến doanh nghiệp không thể tiếp tục vận hành theo mô hình truyền thống nếu muốn duy trì hiệu quả sản xuất kinh doanh.

Theo các doanh nghiệp, trong bối cảnh biên lợi nhuận ngành xây dựng ngày càng thu hẹp, việc số hóa quy trình vận hành không chỉ giúp giảm chi phí nhân sự mà còn hạn chế rủi ro và nâng hiệu quả quản trị.

Ông Huỳnh Nhất Linh, Tổng Giám đốc Công ty CP Đầu tư Nhất Nghệ cho biết, AI hiện đã được doanh nghiệp ứng dụng trong quản lý hồ sơ thầu, phân tích dữ liệu tài chính, lập kế hoạch dòng tiền và quản trị dự án. Công nghệ này cũng hỗ trợ doanh nghiệp đánh giá năng lực nhà thầu, phân tích dữ liệu khách hàng và tối ưu quy trình chăm sóc khách hàng.

Bên cạnh đó, trong bối cảnh nguồn cung lao động xây dựng ngày càng thiếu hụt, đặc biệt ở nhóm lao động tay nghề cao, các mô hình thi công công nghiệp hóa được xem là giải pháp giúp doanh nghiệp duy trì tiến độ dự án và giảm áp lực chi phí dài hạn.

Lễ ký kết hợp tác chiến lược giữa SACA và Phòng Thương mại Australia tại Việt Nam trong khuôn khổ hội thảo. Ảnh: T.D

Xây dựng hệ sinh thái bền vững

Không chỉ chịu sức ép về chi phí và nhân lực, ngành xây dựng còn đứng trước yêu cầu giảm phát thải ngày càng rõ rệt khi nhiều thị trường xuất khẩu lớn bắt đầu triển khai các cơ chế kiểm toán khí thải và thuế carbon.

TS. Ngô Hoàng Minh, Giám đốc Bộ phận Điện mặt trời mái nhà Pebsteel Việt Nam cho rằng, Việt Nam đang tiến gần hơn tới các cơ chế như thị trường carbon hay CBAM của châu Âu. Điều này sẽ tạo áp lực lớn lên các doanh nghiệp trong các ngành tiêu hao năng lượng cao như thép, xi măng và vật liệu xây dựng.

Theo ông Minh, trong vài năm tới, phát thải carbon sẽ không còn đơn thuần là vấn đề môi trường mà sẽ trở thành chi phí tài chính trực tiếp của doanh nghiệp. Khi đó, những doanh nghiệp chậm chuyển đổi xanh có nguy cơ mất lợi thế cạnh tranh ngay tại các thị trường xuất khẩu chủ lực. Trước áp lực này, nhiều doanh nghiệp vật liệu xây dựng đã bắt đầu đẩy mạnh đầu tư công nghệ nhằm giảm phát thải và tối ưu tiêu hao năng lượng.

Ông Lê Hữu Sang, Giám đốc Hỗ trợ Vận hành Toàn cầu ngành Fiber Cement, Saint-Gobain cho biết, ngành xây dựng hiện chiếm khoảng 40% lượng phát thải CO₂ toàn cầu, trong khi 97% chuyên gia tại Việt Nam xem xây dựng bền vững là ưu tiên hàng đầu. Tuy nhiên, theo ông Sang, khó khăn lớn nhất hiện nay không nằm ở công nghệ mà ở việc thiếu những mô hình thực tế đủ quy mô để tạo sức lan tỏa cho toàn ngành.

Để hướng tới mục tiêu zero carbon, doanh nghiệp này đã thay thế nhiên liệu hóa thạch bằng năng lượng sinh khối như vỏ trấu, dăm gỗ; đồng thời sử dụng 100% điện tái tạo đạt chứng nhận IREC và điện hóa toàn bộ thiết bị vận hành trong nhà máy.

Liên quan đến lĩnh vực vật xây dựng, bà Dương Yến, Giám đốc Kinh doanh miền Nam Phương Nam Panel cho rằng, ngành xây dựng hiện là “tâm điểm” trong các nỗ lực giảm phát thải toàn cầu. Các vật liệu truyền thống như gạch nung hay bê tông đang dần bộc lộ hạn chế về tiêu hao năng lượng và phát thải môi trường.

Theo bà Yến, xu hướng hiện nay đang chuyển mạnh sang các loại vật liệu xanh có khả năng tái chế cao, trọng lượng nhẹ và tối ưu hiệu quả vận hành công trình. Trong đó, giải pháp panel không chỉ giúp rút ngắn thời gian thi công mà còn tối ưu chi phí vòng đời công trình, tiết kiệm năng lượng và nâng cao tiêu chuẩn an toàn cháy nổ.

Song theo các chuyên gia cho rằng chuyển đổi xanh trong ngành xây dựng sẽ không thể diễn ra nếu chỉ dựa vào nỗ lực riêng lẻ của doanh nghiệp. Bên cạnh đầu tư công nghệ, thị trường cũng cần thêm các cơ chế hỗ trợ về tài chính xanh, tiêu chuẩn kỹ thuật và chính sách khuyến khích vật liệu thân thiện môi trường.