​​​​​​​Dòng tiền tuần qua: Vốn ưu tiên hạ tầng, lợi nhuận ngân hàng phân hóa

Tín dụng ngân hàng tập trung nhiều hơn cho sản xuất, kinh doanh.

Dòng vốn chuyển trọng tâm sang hạ tầng chiến lược

Thông tin đáng chú ý nhất trong tuần là sự thay đổi về trọng tâm điều hành tín dụng, từ mở rộng quy mô sang ưu tiên nguồn vốn cho các dự án có sức lan tỏa lớn đối với nền kinh tế.

Để thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong giai đoạn 2026-2030, nhu cầu vốn đầu tư toàn xã hội được dự báo tăng rất mạnh. Theo ông Phạm Xuân Hòe, Tổng Thư ký Hiệp hội Cho thuê tài chính Việt Nam, tổng vốn đầu tư toàn xã hội bình quân mỗi năm trong giai đoạn này có thể đạt khoảng 250-260 tỷ USD, tương đương 38-39% GDP.

Trong cơ cấu huy động nguồn lực, tín dụng ngân hàng được dự báo tiếp tục giữ vai trò chủ lực, chiếm khoảng 50-57%, cao hơn đáng kể so với các kênh như thị trường cổ phiếu, trái phiếu doanh nghiệp hay đầu tư công. Điều này cho thấy hệ thống ngân hàng vẫn sẽ là nguồn cung ứng vốn quan trọng cho các dự án giao thông, hàng không, logistics, năng lượng và hạ tầng công nghiệp.

Thời gian qua, Ngân hàng Nhà nước đã triển khai nhiều điều chỉnh nhằm tạo thêm dư địa cho các lĩnh vực ưu tiên. Tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung và dài hạn được nâng từ 30% lên 40%; một phần tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước được tính vào nguồn vốn huy động khi xác định tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi.

Đáng chú ý, cơ quan điều hành còn áp dụng cơ chế loại trừ dư nợ mới của nhà ở xã hội, khu công nghiệp và một số dự án trọng điểm khỏi hạn mức tăng trưởng tín dụng. Báo cáo của Công ty Chứng khoán KB Việt Nam đánh giá, đây là giải pháp điều tiết mang tính kỹ thuật, giúp các ngân hàng có thêm không gian cấp vốn cho các dự án trọng điểm mà không làm thu hẹp đáng kể khả năng cho vay đối với các lĩnh vực khác.

Ngành Ngân hàng chuẩn bị cho thời kỳ hậu “room” tín dụng

Nghị quyết số 168/NQ-CP của Chính phủ yêu cầu Ngân hàng Nhà nước nghiên cứu điều chỉnh hạn mức tín dụng phù hợp, đồng thời xử lý nghiêm các trường hợp lợi dụng hạn mức tăng trưởng để nâng lãi suất cho vay.

Dù cơ chế “room” tín dụng chưa được xóa bỏ, nhiều bước đi gần đây cho thấy cơ quan điều hành đang dần chuyển sang quản lý dựa trên năng lực vốn, thanh khoản và khả năng kiểm soát rủi ro của từng ngân hàng.

Theo Công ty Chứng khoán Rồng Việt, hạn mức tăng trưởng tín dụng danh nghĩa có thể vẫn ở mức 15-16%, nhưng nếu tính cả các khoản tín dụng được loại trừ, lượng vốn thực tế đưa vào nền kinh tế có thể tăng khoảng 19%, tương đương năm trước.

Thông tư số 14/2025/TT-NHNN về tỷ lệ an toàn vốn được xem là nền tảng cho quá trình này. Các quy định về bộ đệm bảo toàn vốn, bộ đệm vốn phản ánh chu kỳ và quản trị rủi ro được thiết kế theo hướng tiệm cận Basel III.

Khi các chuẩn mực này được áp dụng sâu hơn, tăng trưởng tín dụng sẽ phân hóa giữa các ngân hàng. Lợi thế sẽ thuộc về những tổ chức có hệ số an toàn vốn cao, nguồn vốn ổn định, tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn tốt và năng lực quản trị rủi ro hiệu quả.

Ngược lại, các ngân hàng có vốn mỏng, phụ thuộc nhiều vào nguồn huy động ngắn hạn hoặc có danh mục tín dụng rủi ro cao sẽ khó mở rộng bảng cân đối khi không còn dựa chủ yếu vào hạn mức được giao.

Tuy nhiên, việc bỏ hoàn toàn “room” tín dụng vẫn cần thêm thời gian bởi năng lực tài chính và quản trị giữa các ngân hàng còn chênh lệch lớn. Tỷ lệ tín dụng trên GDP của Việt Nam cũng đang ở mức cao, đòi hỏi cơ quan quản lý phải thận trọng khi chuyển đổi phương thức điều hành.

Lợi nhuận ngân hàng cải thiện nhưng phân hóa rõ hơn

Nhu cầu vay vốn của doanh nghiệp phục hồi đang tạo nền tảng cho kết quả kinh doanh ngành Ngân hàng trong nửa cuối năm.

Theo điều tra xu hướng kinh doanh quý III/2026 của Ngân hàng Nhà nước, nhu cầu sử dụng dịch vụ ngân hàng trong quý II cải thiện mạnh hơn quý trước. Đáng chú ý, nhu cầu vay vốn của doanh nghiệp đã vượt nhóm khách hàng cá nhân và trở thành động lực tăng trưởng chính.

Các tổ chức tín dụng kỳ vọng xu hướng này tiếp tục duy trì trong quý III và cả năm 2026. Huy động vốn được dự báo tăng khoảng 14,3%, trong khi tín dụng tăng 14,5%. Riêng quý III, cả huy động và dư nợ tín dụng được dự báo tăng bình quân khoảng 4,2%.

Có tới 84,1% tổ chức tín dụng kỳ vọng lợi nhuận trước thuế năm 2026 tăng trưởng dương so với năm trước. VNDIRECT dự báo lợi nhuận trước thuế toàn ngành có thể tăng khoảng 18%, trong khi MBS Research dự báo lợi nhuận sau thuế của nhóm ngân hàng theo dõi tăng khoảng 16%.

VPBank được dự báo có kết quả nổi bật trong quý II với lợi nhuận sau thuế khoảng 7.499 tỷ đồng, tăng 54% so với cùng kỳ nhờ tín dụng tăng mạnh. HDBank, VPBank và MB được đánh giá là nhóm có khả năng dẫn dắt tăng trưởng lợi nhuận nhờ hạn mức tín dụng cao, thanh khoản ổn định và hệ sinh thái tài chính đa dạng.

Tuy nhiên, kết quả kinh doanh giữa các ngân hàng sẽ tiếp tục phân hóa. Chi phí vốn vẫn neo cao, khiến biên lãi thuần của toàn ngành chịu áp lực. Thu nhập lãi thuần được dự báo tăng, nhưng chi phí dự phòng cũng có thể tăng khoảng 19%.

Các ngân hàng có nguồn vốn giá rẻ, tỷ lệ CASA cao, chất lượng tài sản tốt và nguồn thu ngoài lãi đa dạng sẽ có lợi thế. Trong khi đó, những ngân hàng phụ thuộc nhiều vào tiền gửi kỳ hạn hoặc có tỷ trọng tín dụng bất động sản cao sẽ tiếp tục chịu áp lực về NIM, nợ xấu và chi phí dự phòng.

Giá vàng giảm sau tuần tăng mạnh

Sau khi tăng mạnh ở tuần trước, thị trường vàng trong nước bước vào nhịp điều chỉnh. Hiện giá vàng miếng SJC được niêm yết phổ biến ở mức 146,9-149,9 triệu đồng/lượng (mua vào - bán ra). So với cuối tuần trước, giá vàng miếng giảm khoảng 1,5 triệu đồng/lượng ở cả hai chiều.

Vàng nhẫn SJC loại 1-5 chỉ giao dịch ở mức 146,6-149,6 triệu đồng/lượng (mua vào - bán ra), giảm khoảng 1,9 triệu đồng/lượng trong tuần.

Trên thị trường quốc tế, giá vàng giao ngay duy trì quanh 4.119 USD/ounce. Quy đổi theo tỷ giá Vietcombank, giá vàng thế giới tương đương khoảng 131 triệu đồng/lượng, chưa bao gồm thuế và chi phí, thấp hơn giá vàng miếng SJC trong nước khoảng 19 triệu đồng/lượng.

Dù đã phục hồi từ vùng đáy ngắn hạn trong tuần, giá vàng miếng vẫn thấp hơn khoảng 42 triệu đồng/lượng so với vùng đỉnh lịch sử cuối tháng 1/2026. Nếu tính thêm chênh lệch mua - bán, người mua ở vùng đỉnh vẫn có thể lỗ khoảng 45 triệu đồng/lượng.

Tâm điểm của thị trường vàng trong tuần tới là chỉ số giá tiêu dùng Mỹ dự kiến công bố ngày 14/7. Nếu lạm phát thấp hơn kỳ vọng, lợi suất trái phiếu và đồng USD có thể giảm, tạo điều kiện để giá vàng kiểm định lại vùng 4.160-4.200 USD/ounce.

Ngược lại, nếu lạm phát tiếp tục ở mức cao, kỳ vọng Fed giữ lãi suất cao lâu hơn sẽ gây sức ép lên kim loại quý. Các chuyên gia tiếp tục khuyến nghị vàng chỉ nên chiếm tỷ trọng hợp lý trong danh mục, thay vì trở thành kênh đầu tư duy nhất.

Tỷ giá chịu thêm áp lực khi USD phục hồi

Thị trường ngoại hối cũng xuất hiện những tín hiệu cần theo dõi khi đồng USD mạnh lên trên thị trường quốc tế. Theo MBS Research, chỉ số USD Index đã tăng 2,3% trong tháng 6 và tăng khoảng 3% so với đầu năm, trong bối cảnh thị trường gia tăng kỳ vọng Fed có thể nâng lãi suất trong năm nay.

Tỷ giá trung tâm tăng 0,3% trong tháng 6, lên 25.206 VND/USD. Tỷ giá USD trên thị trường tự do tăng 1,1%, lên khoảng 26.710 VND/USD. Trong khi đó, tỷ giá liên ngân hàng vẫn dao động trong biên độ hẹp và chỉ tăng khoảng 0,15% so với đầu năm.

MBS Research dự báo tỷ giá USD/VND có thể dao động trong khoảng 26.800-27.000 VND/USD vào cuối năm 2026, tương ứng mức tăng khoảng 2-2,8% so với đầu năm.

Ở chiều hỗ trợ, mặt bằng lãi suất VND vẫn ở mức tương đối cao và dòng vốn FDI tích cực đang giúp hạn chế áp lực lên đồng nội tệ. Tuy nhiên, rủi ro từ chính sách tiền tệ của Fed, thặng dư thương mại thu hẹp và chi phí vận chuyển quốc tế tăng vẫn cần được theo dõi.

Tín dụng chính sách được đề xuất mở rộng linh hoạt hơn

Bộ Tài chính đang lấy ý kiến xây dựng Nghị định mới về tín dụng chính sách xã hội, thay thế Nghị định số 78/2002/NĐ-CP đã được ban hành gần 25 năm.

Đến cuối năm 2025, tổng dư nợ tín dụng chính sách đạt 413.257 tỷ đồng, gấp 48 lần so với số dư ban đầu, với hơn 6,7 triệu hộ nghèo, hộ cận nghèo và các đối tượng chính sách còn dư nợ.

Tuy nhiên, sự thay đổi của mặt bằng giá, chi phí học tập và nhu cầu đầu tư sản xuất khiến một số hạn mức vay không còn phù hợp. Nhiều địa phương đề xuất nâng mức vay học sinh, sinh viên từ 4 triệu đồng lên 10 triệu đồng mỗi tháng; nâng hạn mức vay hộ sản xuất, kinh doanh tại vùng khó khăn và hộ mới thoát nghèo từ 100 triệu đồng lên 200 triệu đồng.

Dự thảo mới không quy định cứng mức cho vay tối đa mà dẫn chiếu theo từng chương trình tín dụng. Ngân hàng Chính sách xã hội được giao quyết định mức vay cụ thể dựa trên nhu cầu, mục đích sử dụng vốn, khả năng nguồn vốn và khả năng trả nợ.

Cách tiếp cận này được kỳ vọng giúp tín dụng chính sách linh hoạt hơn trước những thay đổi của điều kiện kinh tế - xã hội, đồng thời hạn chế việc phải sửa nghị định mỗi khi cần điều chỉnh hạn mức.

Dòng vốn xanh tìm đường đến từng hộ gia đình

Tài chính bán lẻ xanh đang nổi lên như một hướng phát triển mới sau giai đoạn tín dụng xanh chủ yếu tập trung vào doanh nghiệp và dự án quy mô lớn. Các sản phẩm như vay mua nhà tiết kiệm năng lượng, vay lắp điện mặt trời áp mái, mua xe điện hoặc đầu tư thiết bị tiết kiệm năng lượng được kỳ vọng đưa dòng vốn xanh đến gần hơn với người dân.

Tuy nhiên, tài chính bán lẻ xanh tại Việt Nam vẫn đang ở giai đoạn đầu. Sản phẩm chưa đa dạng, tiêu chí xác định khoản vay xanh chưa đồng bộ và mức độ nhận biết của khách hàng còn hạn chế.

Các chuyên gia cho rằng, để mở rộng phân khúc này, cần sớm chuẩn hóa tiêu chí sản phẩm xanh, hoàn thiện Danh mục phân loại xanh quốc gia và xây dựng chính sách ưu đãi rõ ràng cho nhà ở xanh, phương tiện điện và thiết bị tiết kiệm năng lượng.