Dòng tiền tuần qua: Người trẻ được hỗ trợ vay mua nhà, ngân hàng thêm dư địa vốn

Ngân hàng đang được thêm cơ hội mở rộng dư địa tín dụng. Ảnh: ST

Người trẻ dưới 35 tuổi mua nhà ở xã hội được vay ưu đãi từ 6,5%/năm

Điểm nhấn đáng chú ý nhất trong tuần là việc Ngân hàng Nhà nước ban hành Công văn số 5340/NHNN-CSTT thông báo mức lãi suất cho vay đối với chương trình tín dụng dành cho người trẻ dưới 35 tuổi mua nhà ở xã hội.

Theo đó, trong thời gian từ ngày 1/7/2026 đến hết ngày 31/12/2026, người trẻ dưới 35 tuổi mua nhà ở xã hội được vay với lãi suất 6,5%/năm trong 5 năm đầu kể từ ngày giải ngân đầu tiên. Mức lãi suất này thấp hơn 2%/năm so với lãi suất cho vay trung, dài hạn bằng VND bình quân của 4 ngân hàng thương mại nhà nước gồm Agribank, BIDV, Vietcombank và VietinBank.

Đối với 10 năm vay vốn tiếp theo, lãi suất cho vay được xác định thấp hơn 1%/năm so với lãi suất cho vay trung, dài hạn bình quân của 4 ngân hàng trên, tương ứng mức 7,5%/năm.

Hiện có 9 ngân hàng thương mại tham gia giải ngân chương trình gồm Agribank, BIDV, Vietcombank, VietinBank, MB, Techcombank, VPBank, TPBank và HDBank.

Chính sách này được kỳ vọng tạo thêm cơ hội tiếp cận nhà ở cho người trẻ, nhất là trong bối cảnh giá nhà tại các đô thị lớn vẫn ở mức cao so với thu nhập. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế vẫn phụ thuộc vào nguồn cung nhà ở xã hội, thủ tục xét duyệt, khả năng trả nợ của người vay và tiến độ triển khai dự án.

Thông tư số 25/2026/TT-NHNN mở thêm dư địa cho vay trung, dài hạn

Một chính sách khác cũng thu hút sự quan tâm lớn là Thông tư số 25/2026/TT-NHNN, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Theo đó, Ngân hàng Nhà nước nâng tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung và dài hạn từ 30% lên 40%.

Đây được xem là thay đổi đáng chú ý trong điều hành an toàn hoạt động ngân hàng, bởi nhiều lĩnh vực quan trọng như hạ tầng, năng lượng, công nghiệp chế biến chế tạo, khu công nghiệp, bất động sản nhà ở và các dự án đầu tư dài hạn đều cần nguồn vốn trung, dài hạn lớn.

Theo các chuyên gia, nhóm ngân hàng thương mại có vốn nhà nước như Vietcombank, BIDV và VietinBank có thể hưởng lợi trực tiếp nhờ nắm giữ lượng lớn tiền gửi Kho bạc Nhà nước. Bên cạnh đó, một số ngân hàng thương mại cổ phần như MB, Techcombank, VPBank và Sacombank cũng có thêm dư địa giảm áp lực huy động vốn kỳ hạn dài với chi phí cao.

Tuy nhiên, việc nới tỷ lệ này chủ yếu tháo gỡ ràng buộc kỹ thuật về cơ cấu nguồn vốn, chứ không trực tiếp tạo thêm nguồn vốn mới cho hệ thống. Vì vậy, hiệu quả của chính sách vẫn phụ thuộc vào khả năng huy động vốn, thanh khoản từng ngân hàng và sức hấp thụ vốn của nền kinh tế.

Các tổ chức phân tích cũng lưu ý, nếu tín dụng tiếp tục tăng nhanh hơn huy động, cạnh tranh lãi suất tiền gửi có thể vẫn duy trì, khiến biên lãi ròng của nhiều ngân hàng khó cải thiện mạnh trong ngắn hạn.

Tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn (SMLR) ở một số ngân hàng quy mô lớn và trung bình tới cuối quý I/2026.

Ngân hàng bước vào nửa cuối năm với áp lực NIM và nợ xấu

Cùng với việc có thêm dư địa kỹ thuật để cho vay, ngành Ngân hàng chuẩn bị bước vào nửa cuối năm 2026 với nhiều thách thức hơn về hiệu quả hoạt động.

Theo báo cáo của SSI Research, đến cuối tháng 5/2026, tín dụng toàn hệ thống tăng 5,71% so với đầu năm, đạt khoảng 19,6 triệu tỷ đồng. Trong khi đó, tổng tiền gửi toàn hệ thống đến giữa tháng 5 vượt 17 triệu tỷ đồng, tăng 2,98%, thấp hơn đáng kể so với tốc độ tăng tín dụng.

Sự chênh lệch này khiến tỷ lệ cho vay trên huy động tiếp tục duy trì trên 100%, phản ánh áp lực nguồn vốn chưa giảm. Mặt bằng lãi suất huy động nhiều khả năng vẫn neo quanh mức hiện nay và chỉ có thể giảm rõ hơn vào cuối năm nếu thanh khoản được cải thiện nhờ xuất khẩu, FDI, đầu tư công và dòng tiền quay trở lại hệ thống ngân hàng.

Trong khi đó, chất lượng tài sản cũng là biến số cần theo dõi. Các khoản vay mua nhà giải ngân trong giai đoạn 2023-2024 có thể chịu áp lực khi hết thời gian ưu đãi lãi suất và chuyển sang lãi suất thả nổi. Ngoài ra, rủi ro tái cấp vốn của các chủ đầu tư bất động sản vẫn hiện hữu khi nhiều khoản trái phiếu doanh nghiệp đáo hạn trong nửa cuối năm 2026 và năm 2027.

Dù vậy, triển vọng lợi nhuận ngành Ngân hàng vẫn được đánh giá tích cực nhưng sẽ phân hóa mạnh hơn. Những ngân hàng có chi phí vốn thấp, tỷ lệ CASA cao, chất lượng tài sản tốt và khả năng đa dạng hóa nguồn thu sẽ có lợi thế hơn trong nửa cuối năm.

Vàng biến động mạnh, nhà đầu tư tiếp tục thận trọng

Thị trường vàng trong nước tiếp tục có một tuần biến động mạnh. Khảo sát sáng 28/6/2026 cho thấy, giá vàng miếng tại SJC và DOJI cùng được niêm yết ở mức 145,5 - 148,5 triệu đồng/lượng. Bảo Tín Mạnh Hải giao dịch ở mức 145 - 148,5 triệu đồng/lượng, Phú Quý ở mức 145,3 - 148,5 triệu đồng/lượng, trong khi Bảo Tín Minh Châu niêm yết thấp hơn, ở mức 143 - 147 triệu đồng/lượng (mua vào - bán ra).

Ở phân khúc vàng nhẫn, SJC giữ mức 145,4 - 148,4 triệu đồng/lượng; DOJI niêm yết 145,5 - 148,5 triệu đồng/lượng; Phú Quý ở mức 145 - 148 triệu đồng/lượng (mua vào - bán ra).

Nhìn lại tuần giao dịch từ 22/6 đến 28/6/2026, giá vàng trong nước tăng mạnh lên vùng 148,7 triệu đồng/lượng ngay đầu tuần, sau đó giảm sâu trong các phiên từ 23 đến 26/6 theo đà giảm của thế giới. Có thời điểm vàng miếng SJC lùi về 143,2 - 146,2 triệu đồng/lượng, trước khi phục hồi mạnh trong phiên 27/6.

Trên thị trường quốc tế, vàng chịu áp lực sau khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) phát tín hiệu duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt, có thời điểm rơi xuống dưới 4.000 USD/ounce. Đến cuối tuần, giá phục hồi khi dữ liệu lạm phát PCE của Mỹ đúng như kỳ vọng, làm giảm bớt lo ngại Fed sớm tăng lãi suất. Tuy nhiên, tính chung cả tuần, giá vàng thế giới vẫn giảm khoảng 2,1%.

Dự trữ ngoại hối gần 88 tỷ USD, đề xuất thêm công cụ can thiệp

Ngân hàng Nhà nước đang lấy ý kiến góp ý cho dự thảo sửa đổi, bổ sung Nghị định số 50/2014/NĐ-CP về quản lý dự trữ ngoại hối nhà nước.

Theo Ngân hàng Nhà nước, quy mô dự trữ ngoại hối tăng từ 34,3 tỷ USD cuối năm 2014 lên mức cao nhất hơn 111,8 tỷ USD vào tháng 1/2022. Sau đó, trước áp lực tỷ giá và diễn biến phức tạp của thị trường tài chính quốc tế, dự trữ ngoại hối được sử dụng để can thiệp thị trường, đưa quy mô xuống 86,7 tỷ USD cuối năm 2022 và đạt gần 87,6 tỷ USD tính đến ngày 18/6/2026.

Quy mô dự trữ ngoại hối gần 88 tỷ USD, dự kiến bổ sung thêm công cụ can thiệp thị trường

Dự thảo lần này đề xuất bổ sung nghiệp vụ quyền chọn ngoại tệ vào các hình thức can thiệp thị trường, bên cạnh mua, bán, hoán đổi ngoại tệ và vàng. Đây là điểm mới nhằm đa dạng hóa công cụ điều hành, giúp Ngân hàng Nhà nước linh hoạt hơn trong xử lý biến động ngoại hối.

Dự thảo cũng đề xuất sửa đổi nguyên tắc sinh lời của dự trữ ngoại hối theo hướng không bao gồm thu nhập và chi phí liên quan đến hoạt động đầu tư vàng. Theo cơ quan soạn thảo, vàng được nắm giữ chủ yếu nhằm dự phòng tình huống khẩn cấp, đa dạng hóa danh mục và hỗ trợ giá trị đồng nội tệ, thay vì mục tiêu lợi nhuận.

Doanh nghiệp vẫn khó vay vốn nếu thiếu tài sản bảo đảm

Ở khu vực doanh nghiệp, bài toán vốn tiếp tục là điểm nghẽn lớn, đặc biệt với doanh nghiệp nhỏ và vừa. Theo nghiên cứu của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), 75,5% doanh nghiệp không thể vay vốn nếu thiếu tài sản bảo đảm, trong khi 93,5% khoản vay yêu cầu thế chấp. Đây là tỷ lệ cao hơn nhiều so với một số nước trong khu vực như Malaysia và Thái Lan.

Nhiều doanh nghiệp có phương án kinh doanh khả thi nhưng vẫn khó tiếp cận tín dụng do thiếu tài sản bảo đảm, thiếu dữ liệu tài chính minh bạch hoặc chưa đáp ứng tiêu chuẩn quản trị. Đáng chú ý, khi chuyển đổi xanh trở thành yêu cầu ngày càng rõ, khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp còn phụ thuộc vào năng lực lập báo cáo ESG, dữ liệu môi trường và khả năng chứng minh dự án đáp ứng tiêu chí xanh.

Một số ngân hàng đang phát triển các sản phẩm tài trợ theo dòng tiền như thấu chi tín chấp, tài trợ hợp đồng, tài trợ xuất khẩu, tài trợ chuỗi cung ứng. Tuy nhiên, tỷ trọng cho vay tín chấp vẫn còn hạn chế so với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Tín dụng xanh tăng nhanh nhưng còn nhiều “chốt chặn”

Dòng vốn xanh tiếp tục được nhắc đến như một hướng đi quan trọng của hệ thống tài chính. Theo Ngân hàng Nhà nước, đến nay đã có 82 tổ chức tín dụng cấp tín dụng xanh, với tổng dư nợ trên 828 nghìn tỷ đồng, tăng gấp 4,6 lần so với năm 2017. Tốc độ tăng trưởng bình quân tín dụng xanh đạt trên 20%/năm trong giai đoạn 2017-2025.

Dư nợ tín dụng xanh tập trung chủ yếu vào nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản và bảo tồn đa dạng sinh học, chiếm trên 32%; năng lượng xanh chiếm trên 30%. Đồng thời, dư nợ được đánh giá rủi ro môi trường và xã hội đạt trên 5,7 triệu tỷ đồng, tương đương hơn 30% tổng dư nợ toàn nền kinh tế.

Tuy nhiên, dòng vốn xanh vẫn chưa chảy mạnh như kỳ vọng do nhiều vướng mắc về tiêu chí nhận diện dự án xanh, dữ liệu môi trường, năng lực lập báo cáo ESG và cơ chế hỗ trợ lãi suất. Nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa chưa có lịch sử tín dụng, thiếu tài sản bảo đảm, quy mô sản xuất nhỏ và chưa đủ năng lực chuẩn hóa hồ sơ theo yêu cầu xanh.

Ngân hàng Nhà nước cho biết sẽ tiếp tục hoàn thiện chính sách hỗ trợ lãi suất 2%/năm từ ngân sách nhà nước cho doanh nghiệp khu vực tư nhân, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh vay vốn tại ngân hàng thương mại để thực hiện các dự án xanh, tuần hoàn và áp dụng khung tiêu chuẩn ESG.

Nhìn lại tuần qua, có thể thấy dòng tiền đang được định hướng rõ hơn vào các nhu cầu thực của nền kinh tế: nhà ở xã hội, vốn trung và dài hạn, tín dụng xanh, sản xuất kinh doanh và ổn định ngoại hối. Tuy nhiên, dòng vốn muốn chảy mạnh hơn vẫn cần vượt qua nhiều điểm nghẽn, từ thanh khoản ngân hàng, chi phí vốn, tài sản bảo đảm của doanh nghiệp, đến dữ liệu xanh và khả năng hấp thụ vốn của các dự án. Trong bối cảnh đó, chính sách tiền tệ không chỉ cần mở thêm dư địa, mà còn phải bảo đảm dòng vốn đi đúng nơi có khả năng tạo ra giá trị thực.