Nới trần thanh khoản, ngân hàng có thêm dư địa giảm lãi suất

Nới lỏng các tỷ lệ thanh khoản trong bối cảnh áp lực gia tăng

Ngân hàng Nhà nước vừa ban hành Thông tư số 25/2026/TT-NHNN sửa đổi một số quy định tại Thông tư số 22/2019/TT-NHNN về các tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của tổ chức tín dụng. Theo phân tích của Công ty TNHH Chứng khoán ACB (ACBS), đây là động thái nới lỏng một số yêu cầu thanh khoản đối với hệ thống ngân hàng trong bối cảnh nhu cầu tín dụng tăng cao và mặt bằng lãi suất huy động vẫn duy trì ở mức tương đối cao.

Nguồn: ACBS

Thông tư mới nâng tỷ lệ tối đa sử dụng vốn ngắn hạn để cho vay trung và dài hạn lên 40%, từ mức 30% trước đây. Đồng thời, 20% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước hoặc tỷ lệ khác do Thống đốc Ngân hàng Nhà nước quyết định trong từng thời kỳ sẽ được bổ sung vào mẫu số khi tính tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi (LDR).

ACBS cho rằng việc điều chỉnh các tỷ lệ này được thực hiện trong bối cảnh thanh khoản hệ thống ngân hàng đang chịu nhiều sức ép. Vì vậy, việc nới lỏng các quy định về thanh khoản có thể mang lại tác động tích cực đối với mặt bằng lãi suất VND, dù mức độ ảnh hưởng được đánh giá là tương đối vừa phải.

Trên thực tế, phần lớn các ngân hàng niêm yết hiện vẫn đáp ứng các quy định về tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn và tỷ lệ LDR. Tuy nhiên, để duy trì các chỉ tiêu an toàn trong giai đoạn thanh khoản căng thẳng, nhiều ngân hàng phải gia tăng huy động vốn dài hạn hoặc tìm kiếm nguồn vốn trên thị trường liên ngân hàng với chi phí cao hơn. Việc nới lỏng các quy định thanh khoản vì vậy sẽ giúp giảm áp lực mở rộng bảng cân đối kế toán cũng như chi phí vốn của các tổ chức tín dụng.

Tạo dư địa hạ lãi suất và hỗ trợ tăng trưởng tín dụng

Theo ACBS, tác động đáng chú ý nhất của Thông tư số 25/2026/TT-NHNN là giúp giảm áp lực huy động vốn dài hạn đối với các ngân hàng. Khi nhu cầu cạnh tranh huy động vốn giảm bớt, các tổ chức tín dụng sẽ có thêm dư địa điều chỉnh lãi suất huy động, đặc biệt ở các kỳ hạn dài, nhóm kỳ hạn chịu áp lực tăng mạnh trong thời gian qua.

Chi phí vốn giảm cũng mở ra khả năng hạ lãi suất cho vay trung và dài hạn. Đây là nhóm tín dụng có vai trò quan trọng đối với hoạt động đầu tư và phát triển sản xuất kinh doanh của nền kinh tế. Theo đánh giá của ACBS, các khoản vay mua nhà, dự án bất động sản quy mô lớn, xây dựng hạ tầng, vận tải, đầu tư công hay đầu tư xây dựng nhà máy sản xuất có thể là những lĩnh vực hưởng lợi trực tiếp từ thay đổi chính sách này.

Không chỉ hỗ trợ hoạt động tín dụng, việc giảm áp lực thanh khoản còn có thể tạo điều kiện thuận lợi hơn cho triển vọng lợi nhuận của ngành Ngân hàng. Trong bối cảnh nhóm ngân hàng vẫn chiếm tỷ trọng vốn hóa lớn nhất trên thị trường chứng khoán, các thay đổi liên quan đến chi phí vốn và khả năng mở rộng tín dụng luôn có tác động đáng kể tới kỳ vọng của nhà đầu tư.

Tuy nhiên, ACBS cũng lưu ý, Thông tư số 25/2026/TT-NHNN chủ yếu mang tính chất hỗ trợ ngắn và trung hạn. Về dài hạn, những áp lực thanh khoản của hệ thống ngân hàng vẫn xuất phát từ các yếu tố mang tính cơ cấu của nền kinh tế. Theo đó, tăng trưởng xuất khẩu của doanh nghiệp trong nước có dấu hiệu suy yếu, trong khi tình trạng bội thu ngân sách khiến một lượng tiền đáng kể được rút khỏi hệ thống ngân hàng. Đây là những nguyên nhân làm giảm nguồn cung thanh khoản trên thị trường tiền tệ.

Để xử lý căn cơ vấn đề, ACBS cho rằng cần tập trung nâng cao năng lực sản xuất và xuất khẩu của doanh nghiệp trong nước, đồng thời đẩy nhanh tiến độ giải ngân đầu tư công. Các giải pháp này không chỉ góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng GDP khoảng 10%/năm mà còn giúp cải thiện dòng tiền trong nền kinh tế, qua đó tạo nền tảng cho mặt bằng lãi suất thấp và bền vững hơn trong những năm tới.