Fed tăng lãi suất, nhóm ngành nào chịu áp lực?

Các quyết định cụ thể trong kỳ họp tháng 9/2026. Nguồn: ACBS

Dư địa nới lỏng tiền tệ trong nước thu hẹp

Tại cuộc họp ngày 15 - 16/9, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) nâng biên độ mục tiêu lãi suất liên bang thêm 25 điểm cơ bản, lên 3,75 - 4%, đánh dấu lần tăng lãi suất đầu tiên kể từ năm 2023. Quyết định được thông qua với tỷ lệ nhất trí 12-0.

Cùng với quyết định tăng lãi suất, dự báo kinh tế tháng 9 của các thành viên Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) cũng thay đổi theo hướng thắt chặt hơn. Dự báo tăng trưởng GDP Mỹ năm 2026 được nâng từ 2,2% lên 2,3%, tỷ lệ thất nghiệp giảm từ 4,3% xuống 4,1%; lạm phát PCE tăng từ 3,6% lên 3,7%.

Mức lãi suất trung vị cuối năm 2026 được nâng từ 3,8% lên 4,1%, hàm ý FOMC vẫn để ngỏ khả năng tăng thêm 25 điểm cơ bản. Có 16/18 thành viên dự báo ít nhất một lần tăng lãi suất nữa trong năm nay và không thành viên nào dự báo cắt giảm.

Theo Công ty TNHH Chứng khoán ACB (ACBS), Fed đang chuyển từ tập trung vào rủi ro lạm phát do các cú sốc nguồn cung sang nhìn nhận rõ hơn vai trò của sức cầu nội địa. Tiêu dùng duy trì sức chống chịu, năng suất và đầu tư vốn ở mức cao đang góp phần duy trì áp lực giá.

Đối với Việt Nam, quyết định tăng lãi suất của Fed chủ yếu thu hẹp dư địa điều hành của Ngân hàng Nhà nước (NHNN), thay vì tạo ra nhu cầu thắt chặt chính sách tiền tệ ngay lập tức.

Các chỉ báo kinh tế tháng 8 vẫn duy trì tích cực. Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tăng 14,4% so với cùng kỳ; PMI sản xuất đạt 53,3 điểm; FDI thực hiện tăng 12% và giải ngân đầu tư công tiếp tục tăng tốc. Trong khi đó, CPI tăng 4,89% so với cùng kỳ, nhưng CPI cơ bản hạ nhiệt so với tháng 7. ACBS đánh giá áp lực lạm phát gần đây vẫn tập trung nhiều ở nhiên liệu, chưa cho thấy sự lan rộng mạnh sang mặt bằng giá tiêu dùng.

Việc Fed nâng lãi suất khiến chênh lệch lãi suất USD - VND lớn hơn, khiến khả năng nới lỏng mạnh bị hạn chế bởi áp lực tỷ giá. Tuy nhiên, thanh khoản ngắn hạn của hệ thống ngân hàng đã cải thiện. Tính đến ngày 22/8, tiền gửi VND tăng 8,77% từ đầu năm, nhỉnh hơn mức tăng 8,38% của tín dụng VND.

ACBS dự báo NHNN sẽ ưu tiên điều tiết thanh khoản và các biện pháp hỗ trợ truyền dẫn tín dụng có mục tiêu, thay vì triển khai một chu kỳ cắt giảm mạnh lãi suất chính sách. Nếu đồng USD tiếp tục mạnh lên trong bối cảnh Fed tăng lãi suất, xu hướng này sẽ càng được củng cố.

Bất động sản, chứng khoán nhạy cảm hơn

Trên thị trường chứng khoán Việt Nam, ACBS cho rằng tác động tiêu cực từ quyết định của Fed chủ yếu đi qua chi phí vốn và tỷ lệ chiết khấu, thay vì phản ánh sự suy yếu tức thời của triển vọng lợi nhuận doanh nghiệp. Tăng trưởng trong nước vẫn được hỗ trợ bởi sản xuất, FDI và đầu tư công, nhưng lãi suất toàn cầu cao hơn làm tăng chi phí tái cấp vốn đối với các doanh nghiệp sử dụng đòn bẩy lớn.

Ảnh hưởng đối với thị trường chứng khoán Việt Nam. Nguồn: ACBS

Theo phân nhóm của ACBS, bất động sản nhà ở và doanh nghiệp có đòn bẩy cao chịu áp lực khi chi phí vốn, tái cấp vốn duy trì ở mức cao, nhất là những doanh nghiệp phụ thuộc vào trái phiếu hoặc vay dài hạn.

Nhóm chứng khoán cũng nhạy cảm khi lãi suất quốc tế cao kéo dài làm giảm dư địa mở rộng định giá, đồng thời có thể hạn chế thanh khoản và nhu cầu sử dụng đòn bẩy.

Với hàng không và doanh nghiệp có chi phí bằng USD lớn, áp lực đến từ tỷ giá, chi phí thuê hoặc mua tài sản và chi phí tài trợ. Các cổ phiếu tăng trưởng có định giá phụ thuộc nhiều vào dòng tiền dài hạn cũng nhạy cảm hơn khi tỷ lệ chiết khấu duy trì ở mức cao.

Ở chiều có khả năng chống chịu tốt hơn, các ngân hàng có nền tiền gửi ổn định, CASA tốt, ít phụ thuộc vốn bán buôn và kiểm soát tốt chi phí vốn.

Doanh nghiệp xuất khẩu có doanh thu bằng USD và tỷ lệ nội địa hóa cao có thể được hỗ trợ khi USD mạnh lên, với điều kiện chi phí đầu vào bằng USD không tăng tương ứng. Nhóm hạ tầng, đầu tư công ít phụ thuộc trực tiếp hơn vào chu kỳ lãi suất Mỹ do động lực doanh thu chủ yếu đến từ nhu cầu nội địa và giải ngân ngân sách. Doanh nghiệp có dòng tiền ổn định, đòn bẩy thấp cũng ít phụ thuộc vào tái cấp vốn hơn.

Theo ACBS, quyết định của Fed không trực tiếp làm suy yếu chu kỳ sản xuất của Việt Nam, nhưng làm tăng chi phí tài trợ cho tăng trưởng. Vì vậy, mức độ ảnh hưởng trên thị trường sẽ phụ thuộc vào đòn bẩy, nhu cầu tái cấp vốn, nguồn thu ngoại tệ và khả năng tạo dòng tiền của từng doanh nghiệp.