Thành công của nâng hạng được đo bằng khả năng mở rộng cơ sở nhà đầu tư tổ chức

Bà Lê Thị Lệ Hằng, Tổng giám đốc Saigon Capital.

Theo bà Lê Thị Lệ Hằng, Tổng giám đốc Saigon Capital, chất lượng hàng hóa, chuẩn mực quản trị, minh bạch thông tin và khả năng hấp thụ, phân bổ hiệu quả nguồn vốn trung, dài hạn sẽ là những yếu tố quyết định giá trị của chặng đường sau nâng hạng.

Phóng viên: Nâng hạng mở ra cơ hội tiếp cận rộng hơn với dòng vốn quốc tế, nhưng để thu hút và duy trì dòng vốn dài hạn, thị trường cần dựa trên những nền tảng nội tại vững chắc. Từ góc nhìn của Saigon Capital, theo bà, đâu là những yếu tố quyết định sức hấp dẫn thực chất của thị trường chứng khoán Việt Nam sau nâng hạng?

Bà Lê Thị Lệ Hằng: Từ góc nhìn của Saigon Capital, cần nhìn nhận việc thị trường chứng khoán Việt Nam được nâng hạng chỉ là điểm khởi đầu chứ không phải đích đến. Nâng hạng giúp thị trường Việt Nam tiếp cận một nguồn vốn quốc tế rộng lớn hơn, khi Việt Nam trở thành một phần trong danh mục tham chiếu và phạm vi đầu tư của nhiều quỹ và định chế tài chính toàn cầu. Tuy nhiên, khả năng chuyển cơ hội đó thành dòng vốn thực tế và duy trì được dòng vốn này một cách dài hạn phụ thuộc vào chất lượng nội tại của thị trường và doanh nghiệp.

Theo đó, chất lượng và quy mô của hàng hóa đầu tư là yếu tố quan trọng. Nhà đầu tư tổ chức cần các doanh nghiệp có quy mô, thanh khoản và tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng (free float) đủ lớn, nền tảng tài chính tốt và tăng trưởng bền vững. Cùng với đó, Việt Nam cần tiếp tục mở rộng nguồn cung cổ phiếu chất lượng thông qua các thương vụ IPO, niêm yết doanh nghiệp lớn, cổ phần hóa và thoái vốn nhà nước.

Điểm sáng hiện nay có thể thấy rõ ở khả năng tiếp cận và hiệu quả vận hành của thị trường, vốn đã được cải thiện đáng kể. Cơ quan quản lý đã từng bước tháo gỡ các rào cản đối với nhà đầu tư nước ngoài như triển khai cơ chế giao dịch không yêu cầu nộp tiền trước (Non-Prefunding - NPF), hoàn thiện cơ chế giao dịch cho nhà đầu tư tổ chức nước ngoài, đồng thời nâng cấp hạ tầng công nghệ và quy trình giao dịch, thanh toán.

Trong giai đoạn tiếp theo, việc triển khai cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP) sẽ là một bước tiến quan trọng, giúp hoàn thiện cơ chế quản lý rủi ro, nâng cao hiệu quả thanh toán - bù trừ và đưa hạ tầng hậu giao dịch của Việt Nam gần hơn với thông lệ quốc tế. Việc tiếp tục xử lý các vấn đề về giới hạn sở hữu nước ngoài và khả năng tiếp cận thông tin cũng sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn cho dòng vốn quốc tế.

Chúng tôi cho rằng, thành công sau nâng hạng không chỉ được đo bằng quy mô dòng vốn nước ngoài chảy vào, mà còn ở khả năng mở rộng cơ sở nhà đầu tư tổ chức và duy trì dòng vốn dài hạn.

Phóng viên: Khi bước vào phạm vi đầu tư rộng hơn của các định chế quốc tế, thị trường sẽ đối mặt với yêu cầu cao hơn về minh bạch, quản trị và nhận diện, định giá rủi ro. Theo bà, sức ép này sẽ tác động như thế nào đến chất lượng doanh nghiệp, kỷ luật thị trường và hiệu quả phân bổ vốn?

Bà Lê Thị Lệ Hằng: Theo quan điểm của chúng tôi, khi thị trường chứng khoán Việt Nam bước vào phạm vi đầu tư rộng hơn của các định chế quốc tế, yêu cầu về minh bạch, khả năng nhận diện và định giá rủi ro cũng sẽ cao hơn. Đây là một trong những tác động quan trọng của quá trình nâng hạng.

Doanh nghiệp Việt Nam sẽ phải đáp ứng những tiêu chuẩn cao hơn về quản trị, công bố thông tin, chất lượng tài chính và quản lý rủi ro. Điều này tạo áp lực tích cực để doanh nghiệp nâng cao chất lượng quản trị và minh bạch thông tin.

Ở cấp độ thị trường, rủi ro cần được nhận diện và định giá đúng. Thông tin đầy đủ và minh bạch giúp nhà đầu tư đánh giá tốt hơn chất lượng và mức độ rủi ro giữa các doanh nghiệp, qua đó tăng tính kỷ luật của thị trường và hỗ trợ dòng vốn được phân bổ tới những doanh nghiệp sử dụng vốn hiệu quả.

Phóng viên: Sau nâng hạng, bài toán đặt ra không chỉ là thu hút thêm vốn, mà còn phải nâng cao năng lực hấp thụ và phân bổ nguồn vốn trung, dài hạn. Theo bà, thị trường cần tiếp tục hoàn thiện những nền tảng nào để dòng vốn mới thực sự được chuyển hóa thành nguồn lực cho tăng trưởng?

Bà Lê Thị Lệ Hằng: Để tiến tới một cấp độ phát triển cao hơn, thị trường không chỉ cần thêm dòng vốn mà còn cần nâng cao năng lực hấp thụ và phân bổ nguồn vốn trung, dài hạn. Từ góc nhìn của Saigon Capital, sau nâng hạng, câu hỏi cần chuyển từ “Việt Nam có thể thu hút bao nhiêu vốn?” sang “Việt Nam có thể hấp thụ và phân bổ nguồn vốn đó hiệu quả đến đâu?”

Việt Nam cần tiếp tục mở rộng nguồn cung tài sản đầu tư có chất lượng. Nếu dòng vốn tăng nhưng số lượng doanh nghiệp có quy mô, tỷ lệ tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng (free float) và thanh khoản đủ lớn không tăng tương ứng thì năng lực hấp thụ vốn của thị trường vẫn bị hạn chế. Vì vậy, các hoạt động như IPO, niêm yết doanh nghiệp lớn, cổ phần hóa và thoái vốn nhà nước cần phải tiếp tục được thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa.

Bên cạnh đó, việc phát triển cơ sở nhà đầu tư dài hạn trong nước cũng rất quan trọng. Việt Nam cần phát triển mạnh hơn các quỹ đầu tư, ETF, quỹ hưu trí, bảo hiểm và các sản phẩm đầu tư dài hạn, qua đó mở rộng nguồn vốn trung và dài hạn cho thị trường.

Chúng tôi cho rằng, nếu những nền tảng này được tiếp tục hoàn thiện, việc nâng hạng thị trường chứng khoán sẽ không chỉ giúp Việt Nam thu hút thêm dòng vốn quốc tế mà còn góp phần nâng cao năng lực huy động và phân bổ nguồn vốn trung, dài hạn cho nền kinh tế.

Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn bà!