Thương mại Việt - Trung mở rộng những kênh kết nối mới

Các doanh nghiệp tìm kiếm cơ hội đầu tư, hợp tác tại các triển lãm quốc tế.

Theo số liệu của Cục Hải quan (Bộ Tài chính), trong 8 tháng năm 2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu Việt Nam - Trung Quốc đạt 216,14 tỷ USD, tăng 35,2% so với cùng kỳ năm 2025, chiếm khoảng 28% tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam.

Trong đó, Việt Nam xuất khẩu sang Trung Quốc 54,2 tỷ USD, tăng 29,4%. Có 9 nhóm hàng đạt kim ngạch từ 1 tỷ USD trở lên, đứng đầu là máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện với 17,24 tỷ USD; điện thoại các loại và linh kiện 9,59 tỷ USD; máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng 4,52 tỷ USD..

Ở chiều ngược lại, nhập khẩu từ Trung Quốc đạt 161,94 tỷ USD, tăng 37,3%, với 18 nhóm hàng đạt kim ngạch từ 1 tỷ USD trở lên. Riêng máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đạt 59,26 tỷ USD; máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng đạt 30,55 tỷ USD...

Cơ cấu trên cho thấy, trong quan hệ thương mại Việt Nam - Trung Quốc, máy móc, thiết bị, linh kiện và nguyên liệu đầu vào đang chiếm vị trí đáng kể trong dòng thương mại hai chiều, gắn trực tiếp với hoạt động sản xuất và chuỗi cung ứng tại Việt Nam.

Ông Wang Lihui, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Trung Quốc tại Việt Nam cho rằng, hệ thống công nghiệp chế tạo tại Khu vực Vịnh Lớn Quảng Đông - Hồng Kông - Ma Cao có nhiều điểm có thể kết nối với quá trình chuyển đổi Công nghiệp 4.0 tại Việt Nam.

Trong khi đó, ông Cao Gaofeng, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Quảng Đông tại Việt Nam cho rằng, Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) tạo thêm điều kiện để doanh nghiệp Quảng Đông tăng kết nối với các ngành công nghiệp của Việt Nam, qua đó mở rộng các kênh thương mại hai chiều.

Quy mô thương mại ngày càng lớn đang đặt ra nhu cầu mở rộng các kênh xúc tiến theo hướng kết nối trực tiếp người mua, nhà cung cấp, doanh nghiệp sản xuất và nhà đầu tư.

Trong đó, Triển lãm Công nghệ Thông minh lần thứ 4 tại Việt Nam - OCTF 2026 diễn ra từ ngày 16-18/9 tại Trung tâm Triển lãm Việt Nam (VEC) (Hà Nội) đã dành phần đáng kể cho hoạt động kết nối cung - cầu giữa doanh nghiệp Việt Nam và Trung Quốc. Triển lãm có quy mô 6.500 m2, tập trung vào các nhóm điện tử tiêu dùng thông minh, năng lượng xanh và hạ tầng sạc, công nghiệp hỗ trợ điện tử - thông tin, công nghiệp hỗ trợ chế tạo thiết bị và vật liệu tiên tiến.

Thay vì chỉ giới thiệu hàng hóa tới người tiêu dùng, hoạt động giao thương tại triển lãm hướng tới nhu cầu của doanh nghiệp sản xuất. Khu vực kết nối B2B bao phủ 8 lĩnh vực, gồm công nghệ cao và trí tuệ nhân tạo; thiết bị gia công kim loại và hàn; linh kiện chính xác và điện tử ô tô; công nghệ số; sản xuất thông minh; chuỗi ngành ô tô, xe máy, xe đạp; vật liệu xây dựng và thiết bị; năng lượng mới và thiết bị điện.

Với các doanh nghiệp, hiệu quả của hoạt động xúc tiến được thể hiện cụ thể hơn qua những cuộc tiếp xúc trực tiếp với khách hàng và đối tác.

Đại diện Công ty cổ phần Đoàn Mỹ Anh Việt Nam cho biết, trong gần 3 ngày diễn ra triển lãm, sản phẩm quạt trần cánh lớn do doanh nghiệp Việt Nam sản xuất nhận được sự quan tâm của nhiều chủ nhà xưởng và doanh nghiệp đang tìm giải pháp làm mát cho nhà máy. Một số khách hàng đã hẹn khảo sát trực tiếp tại nhà máy để xem xét phương án lắp đặt.

Còn theo đại diện Công ty NCK Land (đơn vị tư vấn và phát triển hạ tầng khu công nghiệp có trụ sở tại Hải Phòng), doanh nghiệp đã tiếp cận được một số nhà đầu tư quan tâm tới hạ tầng khu công nghiệp. Sau triển lãm, hai nhà đầu tư hoạt động trong lĩnh vực nhựa và điện tử đã tiếp tục liên hệ để được tư vấn trước khi xem xét đặt nhà máy tại Việt Nam.

Một chiều giao thương khác đáng chú ý là doanh nghiệp Việt Nam tìm kiếm máy móc và công nghệ từ đối tác Trung Quốc để phục vụ sản xuất.

Ông Ngô Xuân Luận, Giám đốc Công ty TNHH gỗ GERVIN tại Nghệ An cho biết, đây là năm thứ hai doanh nghiệp tham dự OCTF với mục tiêu tìm kiếm giải pháp công nghệ phục vụ chuyển đổi số nhà xưởng. Tại OCTF năm 2025, doanh nghiệp đã ký hợp đồng với một đơn vị để đổi mới hệ thống máy móc, trị giá khoảng 1 tỷ đồng.

Theo ông Luận, khoản đầu tư này giúp giảm 3 nhân lực trực tiếp tham gia sản xuất và doanh nghiệp tính toán có thể thu hồi vốn sau khoảng hai năm nhờ tiết giảm chi phí nhân công.

Ngoài ra, tại OCTF 2026, các doanh nghiệp Trung Quốc không chỉ mang tới hàng điện tử tiêu dùng mà còn dây chuyền tự động hóa, khuôn chính xác, linh kiện điện tử, thiết bị lưu trữ năng lượng và các giải pháp phục vụ nhà máy. Nhiều doanh nghiệp hướng tới hoạt động gia công và xây dựng chuỗi cung ứng tại Việt Nam, trong khi phía doanh nghiệp Việt Nam có nhu cầu về nâng cấp sản xuất và công nghệ.

Theo bà Zheng Yongshi, Chủ tịch điều hành Viện Nghiên cứu chiến lược doanh nhân Hoa kiều Thâm Quyến (Trung Quốc), Tổng Giám đốc Tập đoàn OCTF, triển lãm hướng tới hỗ trợ các sản phẩm thông minh do Trung Quốc chế tạo tiếp cận sâu hơn thị trường Việt Nam, từ xuất khẩu sản phẩm đơn thuần sang tăng kết nối về công nghiệp. Đồng thời, nền tảng này hướng tới mở rộng cơ hội cho sản phẩm công nghiệp Việt Nam tiếp cận thị trường và các nhà mua hàng quốc tế ngay tại Việt Nam.

Với quy mô thương mại song phương đã vượt 250 tỷ USD mỗi năm, những cuộc kết nối trực tiếp giữa nhà sản xuất, người mua, nhà cung cấp công nghệ và nhà đầu tư có thể giúp hoạt động giao thương đi sâu hơn vào nhu cầu thực tế của doanh nghiệp.