Liên kết vùng, tạo cơ hội cho kinh tế tư nhân phát triển

TP. Hồ Chí Minh có nhiều lợi thế phát triển khi kết nối vùng tốt. Ảnh: Thu Hòa

Ngày 17/9/2026, tại Hội nghị Kết nối đầu tư và hợp tác phát triển giữa TP. Hồ Chí Minh với các tỉnh, thành vùng Đông Nam Bộ và vùng Đồng bằng sông Cửu Long, các doanh nghiệp kiến nghị cần khơi thông nguồn lực, tạo cơ hội cho kinh tế tư nhân phát triển.

Đánh giá hiệu quả liên kết vùng trong phát triển, góp phần tăng trưởng 2 con số, ông Bùi Minh Thạnh, Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh cho biết, Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long có những lợi thế khác nhau nhưng có khả năng bổ trợ rất lớn.

TP. Hồ Chí Minh có thị trường, tài chính, khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo, dịch vụ và năng lực kết nối quốc tế. Các địa phương có thế mạnh về công nghiệp, nông nghiệp, năng lượng, logistics, du lịch, tài nguyên và không gian phát triển.

“Nếu chúng ta kết nối được quy hoạch với hạ tầng; hạ tầng với đô thị; đô thị với logistics; vốn với dự án; công nghệ với sản xuất và sản phẩm với thị trường, chúng ta sẽ tạo ra một không gian phát triển có sức cạnh tranh cao hơn rất nhiều so với từng địa phương phát triển riêng lẻ”, ông Bùi Minh Thạnh nói.

Theo ông Bùi Minh Thạnh, đây cũng chính là tinh thần của Luật Phát triển đô thị: phát triển đô thị phải gắn với quy hoạch, hạ tầng, nguồn lực, không gian phát triển và hiệu quả quản trị.

Vì vậy, TP. Hồ Chí Minh mong muốn cùng các địa phương chuyển mạnh từ tư duy “xúc tiến đầu tư từng địa phương” sang “kiến tạo hệ sinh thái đầu tư của toàn vùng”.

Thành phố không chỉ thu hút đầu tư cho mình, mà phải phát huy vai trò trung tâm hội tụ, kết nối và phân bổ nguồn lực cho một không gian phát triển rộng lớn hơn. Nhà đầu tư đến với TP. Hồ Chí Minh không chỉ nhìn thấy cơ hội trong Thành phố, mà có thể tiếp cận bản đồ cơ hội đầu tư của toàn vùng Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long.

Cần có “Danh mục cơ hội đầu tư liên vùng”

Theo định hướng được đặt ra tại Hội nghị, cần quán triệt tinh thần Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 28/8/2026 về phát triển vùng là phương thức tổ chức tăng trưởng quốc gia và phát huy khung khổ thể chế mới từ Luật Phát triển đô thị vừa được Quốc hội thông qua.

Trên cơ sở đó, cấu trúc liên kết kinh tế được định vị với vai trò bổ trợ giữa ba không gian. TP. Hồ Chí Minh giữ vai trò cực tăng trưởng dẫn dắt lan tỏa, trung tâm tài chính quốc tế, hội tụ công nghệ cao và kết nối quốc tế. Vùng Đông Nam Bộ là trung tâm công nghiệp công nghệ cao, công nghệ số và logistics quốc tế quy mô lớn nhất cả nước. Vùng Đồng bằng sông Cửu Long là trung tâm kinh tế nông nghiệp hiện đại, bền vững, kinh tế biển và năng lượng tái tạo, với TP. Cần Thơ là cực tăng trưởng.

Hội nghị thống nhất phương thức liên kết đầu tư phải bắt đầu từ phương án giá trị tổng thể dành cho nhà đầu tư, gắn kết từ nghiên cứu phát triển, vùng nguyên liệu, quy mô sản xuất, năng lượng, hạ tầng logistics, thị trường tiêu thụ đến cải cách thủ tục hành chính.

Trước mắt, các địa phương tập trung hợp tác kiến tạo 3 nhóm chuỗi giá trị liên vùng gồm: chuỗi công nghiệp công nghệ cao gắn với cảng biển, hàng không và hạ tầng logistics; chuỗi nông nghiệp, thủy sản gắn với chế biến sâu, chuỗi lạnh, xây dựng thương hiệu và xuất khẩu; chuỗi năng lượng sạch, kinh tế tuần hoàn và thích ứng biến đổi khí hậu.

Giai đoạn 2026–2030, các địa phương thống nhất 4 chuyển dịch chiến lược: từ liên kết theo địa giới hành chính sang liên kết theo không gian phát triển; từ xúc tiến dự án riêng lẻ sang kiến tạo hệ sinh thái đầu tư toàn vùng; từ cạnh tranh thu hút nguồn lực sang cùng mở rộng quy mô nguồn lực; từ các bản ký kết cam kết sang quản trị bằng hành động và kết quả cụ thể.

Ông Bùi Minh Thạnh, Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh phát biểu tại Hội nghị. Ảnh: Phú Quốc

Để bảo đảm tính khả thi, danh mục dự án kêu gọi đầu tư liên vùng phải được chuẩn hóa thông tin về pháp lý, quy hoạch, đất đai, hạ tầng và đầu mối phụ trách; ưu tiên nguồn lực cho các dự án có tính sẵn sàng cao, tránh dàn trải khi chưa bảo đảm điều kiện thông tin tối thiểu.

Ông Đinh Hồng Kỳ, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Xanh TP. Hồ Chí Minh cho rằng, hiện các địa phương thường có danh mục hàng chục, thậm chí hàng trăm dự án kêu gọi đầu tư. Tuy nhiên, từ góc nhìn doanh nghiệp, số lượng không phải điều quan trọng nhất.

Nhà đầu tư cần biết cụ thể địa điểm ở đâu, quy hoạch thế nào, đất đai đã sẵn sàng chưa, hạ tầng kết nối ra sao, nguồn điện và nước, logistics như thế nào, thủ tục còn những bước nào, cơ quan nào chịu trách nhiệm và thời gian dự kiến bao lâu.

“10 dự án được chuẩn bị thật tốt và có khả năng triển khai ngay có giá trị hơn 100 dự án mới dừng ở mức ý tưởng”, ông Đinh Hồng Kỳ nói.

Ông đề xuất TP. Hồ Chí Minh cùng 7 địa phương có thể nghiên cứu xây dựng một “danh mục cơ hội đầu tư liên vùng”, không chỉ giới thiệu từng dự án riêng lẻ mà chỉ ra được mối liên hệ trong chuỗi giá trị.

Theo ông Đinh Hồng Kỳ, dòng vốn đang dịch chuyển mạnh. TP. Hồ Chí Minh thu hút hơn 10 tỷ USD FDI trong 8 tháng; Đồng Nai gần 1,9 tỷ USD; Cà Mau có hơn 32 nghìn tỷ đồng vốn đăng ký từ các dự án mới. Trong khi đó, 70% hàng xuất khẩu của Đồng bằng sông Cửu Long vẫn phải đi qua TP. Hồ Chí Minh và Đông Nam Bộ.

“Vấn đề không còn chỉ là mỗi địa phương thu hút được bao nhiêu vốn. Quan trọng hơn là chúng ta kết nối những dòng vốn đó với nhau như thế nào để tạo ra giá trị lớn hơn cho cả vùng”, ông Đinh Hồng Kỳ nhấn mạnh.

Khơi thông nguồn lực, tạo dư địa cho doanh nghiệp tư nhân

Từ góc độ doanh nghiệp, ông Đặng Hồng Anh, Phó Chủ tịch Tập đoàn Thành Thành Công, Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, kiến nghị 3 nhóm giải pháp chính sách để doanh nghiệp tư nhân dám nghĩ, dám làm và mạnh dạn đầu tư vào các lĩnh vực mới, quy mô lớn, có tính chất dẫn dắt.

Thứ nhất, xây dựng cơ chế ưu đãi đặc thù khuyến khích đầu tư vào hạ tầng công nghệ mới như Data Center, hạ tầng số, năng lượng xanh.

Theo ông Đặng Hồng Anh, đây là những lĩnh vực đòi hỏi nguồn vốn đầu tư ban đầu rất lớn, thời gian thu hồi vốn dài và yêu cầu kỹ thuật cao. Do đó, ông kiến nghị chính quyền các địa phương sớm quy hoạch quỹ đất sạch, bảo đảm hạ tầng cung cấp điện ổn định, công suất cao dành cho các dự án Trung tâm dữ liệu (Data Center) và hạ tầng công nghệ.

Đồng thời, cần có chính sách ưu đãi về thuế, tiền thuê đất, cũng như cơ chế thử nghiệm chính sách (Sandbox) linh hoạt để các tập đoàn tư nhân trong nước có đủ niềm tin và động lực tham gia làm chủ các hạ tầng công nghệ cốt lõi.

Thứ hai, đổi mới tư duy quản lý, đơn giản hóa thủ tục đầu tư và bảo vệ doanh nhân dấn thân. “Thời gian chính là chi phí lớn nhất đối với nhà đầu tư”, ông Đặng Hồng Anh nói, đồng thời đề nghị đẩy mạnh cắt giảm thủ tục hành chính, áp dụng cơ chế “luồng xanh” hoặc “đầu mối một cửa thực chất” đối với các dự án đầu tư quy mô lớn, dự án chuyển đổi xanh và công nghệ cao.

Thứ ba, hỗ trợ tiếp cận nguồn vốn chiến lược và phát triển hệ sinh thái doanh nghiệp nội địa. Ông kiến nghị thành lập các quỹ hỗ trợ phát triển công nghệ/xanh hoặc gói tín dụng ưu đãi dài hạn dành cho doanh nghiệp tư nhân đầu tư vào hạ tầng số, Data Center, năng lượng sạch và nông nghiệp công nghệ cao.

Cùng với đó, cần có chính sách khuyến khích các tập đoàn lớn làm hạt nhân dẫn dắt, tạo điều kiện cho doanh nghiệp vừa và nhỏ tham gia vào chuỗi cung ứng phụ trợ, xây dựng nội lực kinh tế tự chủ.

“Một nền kinh tế hùng cường phải dựa trên một cộng đồng doanh nghiệp dân tộc mạnh mẽ, giàu khát vọng và sẵn sàng dấn thân”, ông Đặng Hồng Anh nhấn mạnh.