Việt Nam hút doanh nghiệp Trung Quốc bằng cơ hội công nghệ cao

Doanh nghiệp Trung Quốc đầu tư tại Việt Nam, tìm cơ hội trong chuỗi cung ứng mới. Ảnh minh hoạ: HD

Từ thị trường tiềm năng đến mắt xích trong chuỗi cung ứng

Theo ông Mạnh Xán, Tổng Giám đốc truyền thông Công ty TNHH Trung tâm thương mại quốc tế điện tử Trung Việt Trung, Việt Nam hiện đã trở thành một trong những trung tâm sản xuất điện tử quan trọng trên thế giới. Sự hiện diện của các tập đoàn công nghệ lớn kéo theo nhu cầu rất lớn về linh kiện, thiết bị phụ trợ, tự động hóa, gia công cơ khí chính xác và các dịch vụ công nghiệp hỗ trợ. Các nhà cung ứng đi theo chuỗi sản xuất điện tử sẽ tiếp tục đến Việt Nam, mở ra cơ hội lớn cho doanh nghiệp phụ trợ Trung Quốc tham gia sâu hơn vào hệ sinh thái sản xuất đang hình thành tại đây.

Không chỉ điện tử, doanh nghiệp Trung Quốc cũng nhìn thấy dư địa phát triển trong các lĩnh vực gia công công nghiệp, sản xuất linh kiện, vật tư tiêu hao, thiết bị đo lường và công nghiệp hỗ trợ...

Xu hướng này phản ánh rõ qua dòng vốn đầu tư những năm gần đây. Theo số liệu của Bộ Tài chính, vốn đầu tư từ Trung Quốc vào Việt Nam đạt gần 6 tỷ USD trong năm 2025, tăng hơn 33% so với năm trước và nằm trong nhóm các nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Việt Nam. Sự quan tâm của doanh nghiệp Trung Quốc đối với thị trường Việt Nam cũng được thể hiện qua việc hàng trăm doanh nghiệp công nghệ, điện tử và công nghiệp hỗ trợ đang tham gia Triển lãm Quốc tế lần thứ 2 về Công nghiệp điện tử và chế tạo thông minh Việt Nam (VIEE 2026) tại Bắc Ninh từ ngày 28 - 30/5/2026...

Đáng chú ý, nếu trước đây dòng vốn chủ yếu tập trung vào các ngành thâm dụng lao động thì hiện nay đang dịch chuyển mạnh sang công nghệ cao và công nghiệp nền tảng. Nhiều doanh nghiệp lớn như Foxconn, Luxshare-ICT, Pegatron, Goertek hay Compal đã đầu tư hàng tỷ USD vào Việt Nam. Riêng Luxshare-ICT đã đầu tư hơn 1,8 tỷ USD và coi Việt Nam là một trong những cứ điểm sản xuất trọng yếu trong mạng lưới toàn cầu.

Bên cạnh các tập đoàn lớn, ngày càng nhiều doanh nghiệp công nghệ quy mô vừa của Trung Quốc cũng lựa chọn Việt Nam làm điểm đến mới. Đại diện Công ty TNHH Goldbay Technologies Việt Nam cho biết doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thiết bị tự động hóa phi tiêu chuẩn, giải pháp thị giác máy và công nghệ IoT. Theo vị này, điều hấp dẫn nhất khi đầu tư vào Việt Nam là triển vọng phát triển của thị trường.

Đáng chú ý, trải nghiệm ban đầu của doanh nghiệp khá tích cực. Từ việc đăng ký thành lập công ty đến tiếp cận khách hàng đều diễn ra thuận lợi. Quan trọng hơn, việc hiện diện tại Việt Nam giúp doanh nghiệp tiếp cận trực tiếp khách hàng và các đối tác trong khu vực.

Đại diện Goldbay Technologies Việt Nam nhận định, khi ngày càng nhiều doanh nghiệp Trung Quốc hiện diện tại Việt Nam, cơ hội hợp tác giữa doanh nghiệp hai nước cũng gia tăng. Nhiều đối tác vốn đã hợp tác tại Trung Quốc hiện tiếp tục mở rộng hoạt động sang Việt Nam, hình thành mạng lưới liên kết sản xuất và kinh doanh ngày càng chặt chẽ hơn.

Cần nhiều hơn những “cây cầu mềm”

Dù đánh giá cao tiềm năng của Việt Nam, cộng đồng doanh nghiệp Trung Quốc cũng cho rằng việc tìm kiếm cơ hội kinh doanh tại thị trường mới không phải lúc nào cũng thuận lợi. Theo ông Mạnh Xán, rào cản lớn nhất hiện nay không nằm ở công nghệ hay sản phẩm mà là khác biệt về ngôn ngữ, văn hóa kinh doanh và phương thức làm việc. Do đó, các doanh nghiệp cần đẩy mạnh bản địa hóa, chủ động kết nối với doanh nghiệp và cộng đồng địa phương. Đây là điều kiện quan trọng để phát triển lâu dài tại Việt Nam.

Một thách thức khác là sự cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa chính các doanh nghiệp Trung Quốc. Khi số lượng doanh nghiệp tăng nhanh, cạnh tranh nội bộ và cạnh tranh về giá cũng xuất hiện nhiều hơn. Vì vậy, thay vì tập trung giành thị phần ngắn hạn, các doanh nghiệp cần tăng cường hợp tác và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng.

Bên cạnh đó, triển vọng hợp tác giữa doanh nghiệp hai nước đang mở rộng sang nhiều lĩnh vực mới như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, trung tâm dữ liệu, robot, máy bay không người lái, xe điện và năng lượng xanh. Ông Tào Cao Phong, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Quảng Đông tại Việt Nam cho biết, ngày càng nhiều doanh nghiệp Trung Quốc lựa chọn “bám rễ” tại Việt Nam, mang theo công nghệ sản xuất, kinh nghiệm quản lý và nguồn lực tài chính để tham gia vào quá trình nâng cấp công nghiệp của Việt Nam.

Theo ông Tào Cao Phong, hợp tác trong giai đoạn tới sẽ không chỉ dừng ở thương mại mà mở rộng sang phối hợp chuỗi sản xuất, chuyển giao công nghệ và phát triển công nghiệp hỗ trợ. Hiệp hội sẽ tiếp tục đóng vai trò cầu nối, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận chính sách, kết nối nguồn lực và mở rộng thị trường.

Thỏa thuận hợp tác (MoU) được ký kết giữa HANSIBA cùng tập đoàn N&G Việt Nam và Hội Khoa học và Công nghệ Trung Việt tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc cùng các doanh nghiệp thành viên.

Không chỉ các doanh nghiệp riêng lẻ tìm kiếm cơ hội đầu tư, xu hướng hợp tác giữa cộng đồng doanh nghiệp hai nước cũng đang chuyển từ giao thương sang liên kết sản xuất và công nghệ. Mới đây, Hiệp hội Doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ TP. Hà Nội (HANSIBA), Tập đoàn N&G Việt Nam và Hội Khoa học và Công nghệ Trung - Việt tỉnh Quảng Đông đã ký biên bản ghi nhớ hợp tác đầu tư, sản xuất, xúc tiến thương mại, đầu tư và nguồn vốn, quản trị tài chính, cung ứng đào tạo lao động kỹ thuật cao, chuyển giao công nghệ, xây dựng phát triển hạ tầng các khu công nghiệp… để cùng nhau tham gia sâu rộng vào chuỗi sản xuất toàn cầu.

Tập đoàn N&G Group sẽ chuẩn bị cơ sở hạ tầng hiện đại, đồng bộ tại các khu công nghiệp được N&G Group phát triển tại 3 miền Bắc - Trung - Nam của Việt Nam với tiêu chí hệ sinh thái công nghiệp hoàn chỉnh. Các bên cùng nhất trí định hướng việc hình thành “Tổ hợp sản xuất TechnoPark“ giữa Việt Nam - Trung Quốc. Mô hình này hướng tới thu hút các dự án công nghệ cao trong lĩnh vực bán dẫn, linh kiện điện tử, ô tô điện, máy bay không người lái, công nghệ thông tin và thiết bị công nghiệp thế hệ mới...

Theo ông Nguyễn Vân, Phó Chủ tịch HANSIBA, trong bối cảnh Việt Nam tham gia ngày càng sâu vào các chuỗi sản xuất toàn cầu, nhu cầu hợp tác với các doanh nghiệp sở hữu công nghệ, kinh nghiệm sản xuất và năng lực đổi mới sáng tạo như doanh nghiệp Quảng Đông là rất lớn. Đây không chỉ là cơ hội thu hút đầu tư mà còn giúp doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào các chuỗi cung ứng quốc tế.

Theo HANSIBA, Quảng Đông hiện là trung tâm sản xuất và đổi mới sáng tạo hàng đầu Trung Quốc, sở hữu nhiều doanh nghiệp có kinh nghiệm và công nghệ trong các ngành công nghiệp thế hệ mới. Trong khi đó, Việt Nam có lợi thế về thị trường, nguồn nhân lực trẻ, hạ tầng công nghiệp ngày càng hoàn thiện và nhu cầu lớn về linh kiện, thiết bị phục vụ sản xuất. Sự kết hợp này được kỳ vọng sẽ tạo ra những chuỗi liên kết mới giữa doanh nghiệp hai bên, đặc biệt trong các lĩnh vực bán dẫn, điện tử, năng lượng xanh và công nghiệp hỗ trợ. Đây được xem là chìa khóa để doanh nghiệp hai nước cùng tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu.