“Hộ chiếu Dữ liệu” mở lối cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận vốn xanh

Bộ Tài chính và CRIF D&B Việt Nam đang nghiên cứu mô hình “Hộ chiếu Dữ liệu Doanh nghiệp”. Ảnh minh họa được tạo bởi AI.

Với nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa, bài toán tiếp cận vốn thường bắt đầu từ một câu hỏi quen thuộc: Có tài sản gì để thế chấp? Khi quy mô còn hạn chế, tài sản tích lũy chưa lớn, doanh nghiệp dễ gặp khó trong việc chứng minh năng lực tài chính trước ngân hàng và các tổ chức tín dụng. Trong nền kinh tế số, dữ liệu đang mở ra một cách tiếp cận khác.

Một doanh nghiệp có thể không sở hữu nhiều tài sản hữu hình, song có lịch sử hoạt động minh bạch, thông tin tài chính đáng tin cậy, quản trị tốt và khả năng thực hiện các tiêu chuẩn ESG. Nếu những thông tin ấy được chuẩn hóa, xác thực và kết nối, dữ liệu có thể trở thành cơ sở để các tổ chức tài chính đánh giá doanh nghiệp đầy đủ hơn.

Đây là nền tảng để Bộ Tài chính và CRIF D&B Việt Nam nghiên cứu mô hình “Hộ chiếu Dữ liệu Doanh nghiệp” (Enterprise Data Passport). Ý tưởng hướng tới việc hình thành một hệ thống dữ liệu có khả năng phản ánh toàn diện hơn về doanh nghiệp, từ định danh, hoạt động kinh doanh đến mức độ sẵn sàng chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và đáp ứng các yêu cầu của thị trường.

Trong bối cảnh doanh nghiệp Việt Nam ngày càng tham gia sâu vào chuỗi cung ứng, yêu cầu về thông tin cũng thay đổi nhanh chóng. Đối tác quốc tế, ngân hàng, nhà đầu tư và khách hàng đều cần những dữ liệu đủ tin cậy để đánh giá mức độ tín nhiệm, năng lực thực hiện cam kết và các rủi ro có thể phát sinh trong quá trình hợp tác.

Dữ liệu trở thành “tài sản” mới của doanh nghiệp

Theo nội dung hợp tác, Bộ Tài chính và CRIF D&B Việt Nam sẽ nghiên cứu hạ tầng dữ liệu doanh nghiệp, hướng tới hỗ trợ khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa trong quá trình chuyển đổi kép. Trọng tâm là kết nối bộ công cụ đánh giá mức độ trưởng thành chuyển đổi kép (TMA) do Cục Phát triển Doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể triển khai với nền tảng Synesgy của CRIF.

Việc kết nối hai hệ thống được kỳ vọng giúp doanh nghiệp tận dụng kết quả đánh giá đã có, giảm yêu cầu báo cáo trùng lặp và tiết kiệm chi phí tuân thủ. Khi thông tin về năng lực chuyển đổi kép, mức độ đáp ứng ESG và các tiêu chí liên quan được chuẩn hóa, doanh nghiệp sẽ có thêm cơ sở để chứng minh năng lực trước ngân hàng, nhà đầu tư và đối tác.

Theo ông Lê Văn Khương, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ Đăng ký kinh doanh, Cục Phát triển Doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể, Bộ Tài chính mục tiêu của chương trình là đưa chuyển đổi kép đi vào thực chất, tạo giá trị cho doanh nghiệp thay vì dừng ở nghĩa vụ báo cáo.

Việc hợp tác với CRIF D&B Việt Nam có thể giúp doanh nghiệp đã hoàn thành đánh giá mức độ sẵn sàng chuyển đổi kép chuyển kết quả sang chứng nhận ESG theo chuẩn quốc tế. Đây là bước chuẩn bị quan trọng khi doanh nghiệp muốn mở rộng thị trường, làm việc với các ngân hàng và tổ chức tín dụng trong nước, quốc tế để tiếp cận nguồn tài chính xanh.

Vì thế, việc chuẩn hóa dữ liệu có thể giúp thu hẹp khoảng cách giữa doanh nghiệp và các tổ chức cung cấp vốn. Khi thông tin được xác thực và cập nhật, quá trình đánh giá có thêm cơ sở khách quan. Doanh nghiệp cũng giảm được thời gian chuẩn bị hồ sơ, hạn chế chi phí phát sinh và từng bước nâng cao năng lực quản trị.

Ông Nguyễn Xuân Thọ, Phó Cục trưởng Cục Phát triển Doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể, Bộ Tài chính nhận định trong nền kinh tế số, dữ liệu tin cậy đang trở thành một thước đo quan trọng về mức độ tín nhiệm của doanh nghiệp. Theo ông Thọ, chất lượng dữ liệu có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiếp cận vốn, mở rộng thị trường và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.

Nhìn rộng hơn, dữ liệu còn giúp doanh nghiệp tự nhìn lại chính mình. Khi thông tin được hệ thống hóa, những điểm yếu về quản trị, tài chính, chuyển đổi số hay môi trường có thể được nhận diện sớm. Từ đó, doanh nghiệp có cơ sở xây dựng kế hoạch cải thiện năng lực thay vì chờ đến khi đối tác hoặc ngân hàng yêu cầu mới bắt đầu hoàn thiện.

“Hộ chiếu” cho hành trình ra thị trường quốc tế

Theo ông Nguyễn Minh Tú, Tổng Giám đốc Công ty TNHH CRIF D&B Việt Nam, đối với doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu, yêu cầu minh bạch ngày càng mở rộng. Thông tin về nhà cung cấp, đối tác, nguồn gốc hàng hóa, tiêu chuẩn sản xuất và rủi ro trong chuỗi giá trị đều có thể trở thành điều kiện để duy trì quan hệ thương mại. Dữ liệu vì thế gắn ngày càng chặt với năng lực cạnh tranh và khả năng tiếp cận thị trường.

Mô hình “Hộ chiếu Dữ liệu Doanh nghiệp” được nghiên cứu trên cơ sở thực tiễn Việt Nam, kết hợp với mã số D-U-N-S và các chuẩn định danh doanh nghiệp quốc tế khác. Các yêu cầu dữ liệu liên quan đến xuất khẩu, thuế và tiếp cận thị trường toàn cầu cũng được xem xét trong quá trình nghiên cứu mô hình.

“Nếu được thiết kế phù hợp, 'hộ chiếu' dữ liệu có thể trở thành một hồ sơ số phản ánh tương đối đầy đủ về doanh nghiệp. Thay vì mỗi ngân hàng, đối tác hoặc thị trường yêu cầu một bộ thông tin riêng, doanh nghiệp có thể sử dụng dữ liệu đã được chuẩn hóa để phục vụ nhiều nhu cầu khác nhau, qua đó giảm chi phí giao dịch”, ông Nguyễn Minh Tú nhận định.

Từ góc độ tài chính, đây là hướng tiếp cận đáng chú ý với nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa. Khi tài sản thế chấp hạn chế, dữ liệu về lịch sử hoạt động, năng lực quản trị, mức độ tín nhiệm và khả năng thực hiện cam kết có thể bổ sung thêm căn cứ để đánh giá doanh nghiệp.

Tuy nhiên, để dữ liệu thực sự trở thành nguồn lực, chất lượng và tính an toàn phải được đặt lên hàng đầu. Mọi hoạt động thu thập, xử lý hoặc chia sẻ dữ liệu doanh nghiệp trong khuôn khổ hợp tác phải tuân thủ nghiêm ngặt pháp luật Việt Nam về bảo vệ dữ liệu. Quyền kiểm soát, sử dụng và chia sẻ thông tin cần được xác định rõ ràng.

Một hệ sinh thái dữ liệu doanh nghiệp hiệu quả có thể tạo ra tác động rộng hơn việc hỗ trợ tiếp cận vốn. Dữ liệu đáng tin cậy giúp doanh nghiệp nâng cao uy tín, cải thiện quản trị, đáp ứng yêu cầu ESG, tìm kiếm đối tác và mở rộng thị trường. Với các doanh nghiệp xuất khẩu, đây còn là công cụ để chứng minh năng lực trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Mục tiêu cuối cùng của mô hình này là chuyển cách nhìn về dữ liệu từ một yêu cầu hành chính sang một nguồn lực phát triển. Khi dữ liệu được chuẩn hóa, liên thông và khai thác đúng cách, doanh nghiệp có thêm một “hộ chiếu” để chứng minh mình là ai, đang ở đâu và có khả năng đi đến đâu.