Khơi thông dòng vốn tín dụng, hỗ trợ doanh nghiệp phát triển

Doanh nghiệp vẫn đứng trước áp lực lớn về nguồn vốn để phát triển. Ảnh: Thu Dịu

Áp lực từ cơ cấu vốn

Theo các chuyên gia, để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, doanh nghiệp Việt Nam cần nguồn lực tài chính đầu tư công nghệ, chủ động nguyên liệu, nâng cấp sản xuất và đáp ứng các tiêu chuẩn mới. Với doanh nghiệp ngành nông nghiệp, nhu cầu vốn không chỉ phục vụ hoạt động thường xuyên mà còn dành cho phát triển dự án, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và đổi mới công nghệ.

Tuy nhiên, theo ông Phạm Văn Triêm, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP. Hồ Chí Minh, phần lớn doanh nghiệp nhỏ và vừa có quy mô nhỏ, khả năng tích lũy tài chính hạn chế, trong khi việc tiếp cận nguồn vốn trung và dài hạn còn nhiều trở ngại. Dù Ngân hàng Nhà nước đã yêu cầu giảm lãi suất 1,5-2%, Chính phủ bố trí gói tín dụng hỗ trợ 128.000 tỷ đồng, doanh nghiệp vẫn chưa dễ tiếp cận vốn vay.

Ông Triêm cho rằng, chính quyền Thành phố và Ngân hàng Nhà nước cần tháo gỡ triệt để những khó khăn về nguồn vốn và mặt bằng sản xuất, tạo điều kiện để doanh nghiệp nhỏ và vừa duy trì hoạt động, mở rộng đầu tư.

Từ thực tế ngành lúa gạo, ông Phạm Thái Bình, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Nông nghiệp công nghệ cao Trung An, cho biết doanh nghiệp cần nguồn vốn vay dài hạn để xây dựng, lắp đặt máy sấy lúa, silo, máy xay xát và các thiết bị phục vụ sản xuất. Đây là những khoản đầu tư cần thiết, bởi nếu không có hệ thống máy móc, thiết bị phù hợp, doanh nghiệp khó duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh và xuất khẩu gạo.

Bên cạnh nhu cầu vốn cho sản xuất, nguồn lực tài chính dành cho chuyển đổi xanh và phát triển bền vững cũng là bài toán đặt ra với nhiều doanh nghiệp. Bà Kiều Ngọc Phương, Phó tổng giám đốc Công ty cổ phần Thương mại Cơ khí Tân Thanh cho biết, việc đầu tư robot đòi hỏi chi phí ban đầu lớn. Doanh nghiệp phải tìm kiếm nguồn tài chính có lãi suất phù hợp với biên lợi nhuận gộp, bởi chi phí vay cao sẽ ảnh hưởng đến khả năng duy trì sản xuất và đổi mới công nghệ.

Bà Bùi Thị Thảo My, Phòng Dự án và Xuất nhập khẩu Công ty cổ phần Sản xuất Thương mại Nam Đô cũng cho rằng, doanh nghiệp nhỏ và vừa gặp khó khi tiếp cận vốn để đầu tư thiết bị hiện đại. Những cải tiến quy mô nhỏ có thể thực hiện bằng nguồn lực sẵn có, nhưng với các dự án đầu tư lớn, doanh nghiệp cần thêm chính sách hỗ trợ để giảm áp lực tài chính.

Minh bạch để tiếp cận nguồn vốn

Thông tin về tình hình tín dụng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh tại Diễn đàn “Tái cấu trúc doanh nghiệp trong bối cảnh mới” diễn ra ngày 22/10, ông Nguyễn Đức Lệnh, Phó Giám đốc Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh Khu vực 2 cho biết, tín dụng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh tiếp tục tăng trưởng, đáp ứng nhu cầu vốn phục vụ sản xuất, kinh doanh.

Đến nay, dư nợ tín dụng đối với nhóm doanh nghiệp này đạt 1.276 nghìn tỷ đồng, chiếm 22% tổng dư nợ tín dụng trên địa bàn, tăng khoảng 10% so với cuối năm 2025. Đến cuối tháng 9/2026, dư nợ cho thuê tài chính đạt 37.688 tỷ đồng, tăng 11,35% so với cuối năm 2025, tạo thêm nguồn lực để doanh nghiệp đầu tư máy móc, thiết bị và đổi mới công nghệ.

Theo ông Lệnh, các ngân hàng thương mại đang triển khai gói tín dụng ưu đãi tổng quy mô 407.000 tỷ đồng, với lãi suất thấp hơn tối thiểu 1%/năm so với mức lãi suất cho vay bình quân cùng kỳ hạn của chính tổ chức tín dụng. Thông qua chương trình kết nối ngân hàng – doanh nghiệp, tổng doanh số giải ngân trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh đạt 465.000 tỷ đồng, với 167.263 lượt khách hàng vay vốn, tương đương 78,6% quy mô gói tín dụng.

Bên cạnh chính sách hỗ trợ, doanh nghiệp cần nâng cao năng lực quản trị, minh bạch hóa tài chính, chuẩn hóa chế độ kế toán, kiểm toán và đẩy mạnh chuyển đổi số. Đây là những yếu tố giúp nâng cao năng lực cạnh tranh, đồng thời tạo thuận lợi hơn khi tiếp cận tín dụng ngân hàng.

Về hỗ trợ đầu tư, ông Nguyễn Quang Thanh, Phó tổng giám đốc Công ty Đầu tư Tài chính Nhà nước TP. Hồ Chí Minh (HFIC) cho biết, Thành phố đang triển khai cơ chế hỗ trợ lãi suất để doanh nghiệp đổi mới thiết bị, hiện đại hóa dây chuyền sản xuất. Theo cơ chế này, mỗi dự án được xem xét hỗ trợ khoản vay tối đa 200 tỷ đồng, thời gian hỗ trợ không quá 7 năm. Tỷ lệ vốn đầu tư được hỗ trợ lãi suất có thể lên đến 85% đối với công nghệ, thiết bị và 70% đối với xây dựng công trình, tùy điều kiện dự án.

Chính sách ưu tiên các dự án đổi mới máy móc tiết kiệm năng lượng, nguyên vật liệu; sản xuất linh kiện cho thiết bị điện năng lượng tái tạo; xử lý nước thải, khí thải đạt chuẩn; sản xuất vật liệu tái chế, polymer phân hủy sinh học và chuyển đổi số trong quản trị sản xuất. Các dự án nhà xưởng cao tầng phục vụ công nghiệp hỗ trợ và đầu tư phương tiện vận tải xanh sử dụng điện, LNG, CNG, LPG cũng thuộc diện được ưu tiên.

Tuy nhiên, doanh nghiệp phải đáp ứng các điều kiện về cơ cấu sở hữu, hồ sơ và quy trình phê duyệt. Ông Thanh lưu ý, chủ đầu tư không được ký hợp đồng mua sắm thiết bị, công nghệ thuộc hạng mục đề nghị hỗ trợ trước khi dự án được UBND TP. Hồ Chí Minh phê duyệt.

Sở Tài chính TP. Hồ Chí Minh cho biết sẽ phối hợp với các sở, ban, ngành và địa phương triển khai giải pháp thu hút vốn đầu tư tư nhân, vốn đầu tư nước ngoài (FDI) và các nguồn vốn hợp pháp khác.

Theo Giám đốc Sở Tài chính TP. Hồ Chí Minh Hoàng Vũ Thảnh, Thành phố tập trung xúc tiến đầu tư có chọn lọc vào công nghệ cao, hạ tầng số, công nghiệp hỗ trợ, logistics và sản xuất xanh; hỗ trợ nhà đầu tư hiện hữu mở rộng sản xuất, đổi mới công nghệ, đồng thời thúc đẩy liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước, nâng cao tiêu chuẩn sản phẩm, năng lực quản trị và khả năng tham gia chuỗi cung ứng.