 |
| Theo ông Nguyễn Văn Toàn, Trưởng Thống kê tỉnh Vĩnh Long, trong bối cảnh ỉnh đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức “2 con số”, yêu cầu về tính đầy đủ, chính xác, kịp thời và thống nhất của thông tin, dữ liệu phục vụ công tác thống kê, phân tích và điều hành càng được chú trọng. |
Phóng viên: Trong bối cảnh Vĩnh Long đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số, việc chuẩn hóa và nâng cao chất lượng nguồn số liệu thống kê của tỉnh đang được triển khai như thế nào thưa ông?
Ông Nguyễn Văn Toàn: Năm 2026, thực hiện Nghị quyết số 01/NQ-CP ngày 8/1/2026 của Chính phủ về nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và dự toán ngân sách nhà nước năm 2026. Tỉnh ủy Vĩnh Long đã ban hành Chương trình hành động; Hội đồng nhân dân tỉnh ban hành Nghị quyết; UBND tỉnh ban hành Kế hoạch về nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Vĩnh Long năm 2026, với mục tiêu tăng trưởng kinh tế đạt 10%; trong đó, khu vực Nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 3,1%; khu vực Công nghiệp - xây dựng tăng 17,1%; khu vực Dịch vụ tăng 11,19% và Thuế sản phẩm tăng 9,39%.
Đây là mục tiêu tăng trưởng cao, trong bối cảnh tình hình kinh tế trong nước và thế giới còn nhiều khó khăn, thách thức, chịu tác động của những diễn biến địa chính trị toàn cầu nhanh chóng, phức tạp và khó lường. Điều này đặt ra yêu cầu rất cao đối với các cấp, các ngành trong tổ chức thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội.
Đối với ngành Thống kê, với chức năng cung cấp thông tin phục vụ công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành, việc đánh giá đúng kết quả thực hiện, nhận diện các động lực tăng trưởng, dự báo xu hướng và cung cấp căn cứ cho việc đề xuất giải pháp đòi hỏi công tác thống kê phải không ngừng đổi mới, nâng cao chất lượng và độ tin cậy của thông tin. Trong đó, chuẩn hóa và nâng cao chất lượng nguồn số liệu là một yêu cầu đặc biệt quan trọng, góp phần bảo đảm các chỉ tiêu kinh tế, nhất là các chỉ tiêu tăng trưởng, được phản ánh đầy đủ, chính xác, kịp thời và sát với thực tiễn. Từ đó, phục vụ hiệu quả việc biên soạn, tính toán các chỉ tiêu, hướng tới mục tiêu tăng trưởng 2 con số một cách bền vững, thực chất, tránh rơi vào bẫy “tăng trưởng ảo” hoặc “bệnh thành tích”.
Để số liệu thống kê đảm bảo chính xác, kịp thời, đầy đủ; đồng thời phản ánh đúng bản chất của nền kinh tế, công tác chuẩn hóa nguồn số liệu của ngành Thống kê tỉnh đã tập trung vào một số giải pháp trọng tâm như sau:
Thứ nhất, thực hiện thống nhất phương pháp luận, phạm vi, nội dung thu thập, tính toán và tổng hợp thông tin theo hướng dẫn của Cục Thống kê; bảo đảm tính đồng bộ, nhất quán giữa các nguồn số liệu và thực hiện đúng quy trình biên soạn, tính toán các chỉ tiêu thống kê, trong đó có chỉ tiêu tăng trưởng kinh tế (GRDP). Đồng thời, tăng cường kiểm tra, rà soát, đối chiếu dữ liệu đầu vào, bảo đảm thông tin sử dụng trong biên soạn thống kê có chất lượng, phản ánh trung thực tình hình phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.
Thứ hai, đẩy mạnh khai thác, kết nối và sử dụng dữ liệu hành chính của các sở, ngành, cơ quan trên địa bàn như cơ quan Thuế, Hải quan, Kho bạc Nhà nước, các sở: Tài chính, Công Thương, Nông nghiệp và Môi trường, Xây dựng, Khoa học và Công nghệ, Ban Quản lý Khu kinh tế và các doanh nghiệp nhà nước... Qua đó, tăng cường khả năng liên thông, đối chiếu và khai thác dữ liệu giữa các cơ quan, góp phần bổ sung nguồn thông tin phục vụ công tác thống kê, nâng cao tính đầy đủ và độ tin cậy của số liệu.
Thứ ba, nâng cao chất lượng dữ liệu đầu vào từ các cuộc điều tra thống kê thông qua việc rà soát, cập nhật dàn mẫu; nâng cao chất lượng thu thập thông tin của điều tra viên; tăng cường kiểm tra, đối chiếu và xác minh những thông tin còn thiếu, bất thường hoặc chưa thống nhất. Đồng thời, phối hợp với các sở, ngành liên quan để đối chiếu, bổ sung và kiểm chứng những thông tin cần thiết từ nguồn dữ liệu hành chính, nhất là đối với các thông tin mới phát sinh hoặc chưa được phản ánh đầy đủ trong các cuộc điều tra.
Như vậy có thể thấy, mục tiêu cuối cùng của việc chuẩn hóa và nâng cao chất lượng nguồn số liệu không chỉ là bảo đảm có được những con số chính xác, mà quan trọng hơn là xây dựng được hệ thống thông tin thống kê có độ tin cậy cao, phản ánh sát thực tiễn, qua đó giúp nhận diện đúng động lực, dư địa và những điểm nghẽn của tăng trưởng, cung cấp căn cứ khoa học phục vụ công tác lãnh đạo, chỉ đạo và điều hành phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.
Phóng viên: Vậy theo ông đâu là chỉ tiêu được xác định là trọng tâm để bảo đảm số liệu phản ánh sát thực trạng và kịp thời phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành?
Ông Nguyễn Văn Toàn: Tất cả thông tin, dữ liệu đầu vào phục vụ biên soạn các chỉ tiêu tăng trưởng kinh tế đều có vai trò quan trọng. Để bảo đảm thông tin thống kê phản ánh đúng thực trạng nền kinh tế và kịp thời phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành của lãnh đạo tỉnh, việc thu thập đầy đủ thông tin, dữ liệu của các ngành, lĩnh vực trên địa bàn toàn tỉnh là rất cần thiết.
Trong đó, cần đặc biệt quan tâm đến các chỉ tiêu phản ánh kết quả sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp và các đơn vị sản xuất, kinh doanh như sản lượng sản phẩm sản xuất, doanh thu..., nhất là đối với các doanh nghiệp có quy mô lớn, có tác động đáng kể đến tình hình tăng trưởng kinh tế hàng tháng, hàng quý của tỉnh. Bên cạnh đó, các thông tin như tình hình sử dụng lao động, chỉ số tiêu thụ, tồn kho hàng hóa sản xuất và tình hình thực hiện nghĩa vụ đối với ngân sách nhà nước cũng là những nguồn thông tin tham chiếu quan trọng để đánh giá tình hình sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp và diễn biến của nền kinh tế.
Việc thu thập, tổng hợp và phân tích đầy đủ các nguồn thông tin này tạo cơ sở để đánh giá tình hình sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, hộ kinh doanh; nhận diện những ngành, lĩnh vực đang tăng trưởng, những lĩnh vực còn khó khăn, từ đó dự báo xu hướng phát triển của doanh nghiệp và nền kinh tế, giúp lãnh đạo tỉnh đề ra các chủ trương, giải pháp thiết thực nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.
Nhằm bảo đảm thông tin thống kê được thu thập đầy đủ, chính xác, đồng thời tháo gỡ những khó khăn cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh trong quá trình cung cấp thông tin, hàng quý, Thống kê tỉnh đã phân công lãnh đạo và công chức chuyên môn thăm, làm việc với các doanh nghiệp có giá trị sản xuất lớn. Qua đó, vừa nắm bắt tình hình sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, hỗ trợ doanh nghiệp trong việc xác định đúng nội dung, phạm vi, thời gian và thời điểm của thông tin cần thu thập, cung cấp; vừa làm cầu nối giữa doanh nghiệp và lãnh đạo tỉnh trong việc phản ánh kịp thời những khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp để có giải pháp hỗ trợ, tháo gỡ, thúc đẩy sản xuất, kinh doanh và tăng trưởng kinh tế.
Phóng viên: Thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số, ngành Thống kê tỉnh đang phối hợp với các sở, ngành, địa phương như thế nào trong việc thống nhất phương pháp thu thập, xử lý, đối chiếu và cập nhật dữ liệu?
Ông Nguyễn Văn Toàn: Nhằm thu thập, tổng hợp thông tin, dữ liệu thống kê đầy đủ, chính xác, phản ánh đúng thực trạng “sức khỏe” của nền kinh tế địa phương, Thống kê tỉnh Vĩnh Long ngoài việc sử dụng kết quả các cuộc điều tra thống kê thường xuyên, kết quả các cuộc Tổng điều tra thống kê đã thực hiện, còn khai thác và sử dụng thông tin, dữ liệu hành chính của các sở, ngành liên quan và các địa phương.
Việc phối hợp, chia sẻ thông tin thống kê giữa Thống kê tỉnh với các sở, ngành được thực hiện thông qua Quy chế phối hợp, chia sẻ thông tin. Trong thời gian qua, việc thực hiện Quy chế phối hợp được các đơn vị quan tâm, thực hiện nghiêm túc. Đặc biệt, trong bối cảnh tỉnh đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức “2 con số”, yêu cầu về tính đầy đủ, chính xác, kịp thời và thống nhất của thông tin, dữ liệu phục vụ công tác thống kê, phân tích và điều hành càng được chú trọng.
Do đó việc phối hợp, chia sẻ thông tin thống kê được thực hiện theo hai phương thức là thường xuyên và đột xuất:
Một là, phối hợp, chia sẻ thông tin thường xuyên: Các sở, ngành cung cấp thông tin, dữ liệu hành chính thông qua các báo cáo, chương trình, kế hoạch của ngành và các thông tin được hình thành trong quá trình thực hiện chức năng quản lý nhà nước; đồng thời, cơ quan Thống kê cung cấp thông tin thống kê được tổng hợp từ kết quả các cuộc điều tra thống kê thường xuyên, kết quả các cuộc Tổng điều tra thống kê và các nguồn dữ liệu khác.
Để chuẩn hóa dữ liệu thống kê, bảo đảm tính thống nhất và khả năng sử dụng chung, Thống kê tỉnh phối hợp với các sở, ngành thống nhất việc sử dụng các hệ thống phân loại kinh tế, thống nhất nội dung, phạm vi, thời gian thu thập và thời kỳ của dữ liệu thống kê; qua đó hạn chế tình trạng trùng lặp, bỏ sót hoặc không đồng nhất giữa các nguồn dữ liệu.
Hai là, phối hợp rà soát, đối chiếu và cập nhật số liệu phục vụ biên soạn, ước tính chỉ tiêu GDP của cả nước và GRDP của địa phương: Hàng quý, Thống kê tỉnh hướng dẫn các sở, ngành rà soát số liệu thuộc phạm vi quản lý của ngành. Sau khi hoàn thành rà soát, các sở, ngành gửi số liệu về Thống kê tỉnh để tổng hợp. Trên cơ sở đó, các đơn vị phối hợp trao đổi, rà soát, thống nhất số liệu trước khi cung cấp cho Cục Thống kê phục vụ biên soạn các chỉ tiêu GDP, GRDP theo quy định.
Phóng viên: Khó khăn lớn nhất trong quá trình chuẩn hóa nguồn số liệu hiện nay là gì thưa ông?
Ông Nguyễn Văn Toàn: Khó khăn lớn nhất trong quá trình chuẩn hóa nguồn số liệu hiện nay là do yêu cầu phải bảo đảm số liệu thống kê đầy đủ, chính xác, kịp thời, đồng bộ và thống nhất giữa các chỉ tiêu, trong khi số liệu được hình thành từ nhiều nguồn khác nhau. Mặc dù công tác chuẩn hóa từng bước được thực hiện, vẫn còn những vấn đề cần có thời gian để hoàn thiện.
Bên cạnh hệ thống số liệu do cơ quan Thống kê sản xuất theo phương pháp luận thống nhất, có tính đồng bộ và khả năng so sánh, nguồn dữ liệu từ các sở, ngành vẫn còn một số hạn chế như dữ liệu phân tán, chưa đồng bộ, chưa thống nhất về phương pháp tính và phạm vi thu thập. Một số dữ liệu có mối liên hệ với nhau nhưng thời điểm thu thập, thời kỳ số liệu hoặc phạm vi phản ánh chưa thống nhất; có những thông tin đã có ở địa phương này nhưng chưa được hình thành hoặc cập nhật đầy đủ ở địa phương khác, gây khó khăn cho việc tổng hợp, phân tích và đánh giá.
Ngoài ra, nguồn dữ liệu hành chính và dữ liệu thống kê hiện còn được lưu trữ, quản lý tại nhiều sở, ngành, địa phương, đơn vị và doanh nghiệp khác nhau. Việc kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các hệ thống chưa thật sự đồng bộ, do đó khả năng khai thác, đối chiếu và sử dụng liên thông các nguồn dữ liệu vẫn còn hạn chế. Đây là một trong những vấn đề ngành Thống kê và các sở, ngành cần tiếp tục phối hợp giải quyết trong thời gian tới.
Phóng viên: Ông đánh giá thế nào về vai trò của dữ liệu thống kê chính xác, đầy đủ và kịp thời đối với việc xác định các động lực tăng trưởng của Vĩnh Long, nhất là đối với những ngành chủ lực của tỉnh?
Ông Nguyễn Văn Toàn: Mục tiêu mà tỉnh đặt ra là tăng trưởng trên 10%, áp lực đối với hệ thống thống kê là rất lớn. Để số liệu thống kê bảo đảm trung thực, khách quan, người làm công tác thống kê phải bảo đảm tính độc lập, tuân thủ nghiêm các quy trình trong sản xuất số liệu thống kê đã được quy định trong Luật Thống kê và các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan. Đồng thời, phải bảo đảm hoạt động thống kê không bị chi phối bởi những áp lực hành chính hoặc những mục tiêu chủ quan; người làm công tác thống kê không được tự ý thay đổi phương pháp tính để “làm đẹp” con số, mà số liệu thống kê phải được sản xuất và công bố dựa trên thực tế vận hành của nền kinh tế.
Thông tin thống kê vì vậy không chỉ có ý nghĩa trong việc xác định nền kinh tế tăng trưởng bao nhiêu, mà quan trọng hơn là phải giúp nhận diện tăng trưởng đến từ đâu, ngành nào đang đóng góp tích cực, ngành nào còn gặp khó khăn, lĩnh vực nào còn nhiều tiềm năng và dư địa để phát triển.
Để có các chủ trương, chính sách phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh đúng đắn và đi vào thực tiễn, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tăng thu nhập và cải thiện đời sống người dân, thông tin thống kê phải bảo đảm đầy đủ, chính xác, trung thực và khách quan. Trên cơ sở đó, công tác phân tích số liệu phải phản ánh được những ngành, lĩnh vực đang phát triển, những ngành có lợi thế và còn nhiều tiềm năng để tỉnh quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, tạo điều kiện thu hút đầu tư và thúc đẩy tăng trưởng; đồng thời nhận diện những ngành, lĩnh vực còn gặp khó khăn để có chính sách tháo gỡ phù hợp.
Phóng viên: Từ nay đến cuối năm 2026, ngành Thống kê Vĩnh Long sẽ tập trung vào những nhiệm vụ, giải pháp nào để tiếp tục nâng cao chất lượng số liệu, đồng thời cung cấp căn cứ tin cậy giúp tỉnh theo dõi các chỉ tiêu kinh tế, nhận diện dư địa tăng trưởng và thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số?
Ông Nguyễn Văn Toàn: Năm 2026 đã bước vào những tháng cuối năm, thời gian còn lại không nhiều. Để tiếp tục nâng cao chất lượng thông tin thống kê, phục vụ công tác tổng hợp thông tin thống kê toàn quốc và nâng cao chất lượng tham mưu cho lãnh đạo tỉnh trong chỉ đạo, điều hành phát triển kinh tế - xã hội, phấn đấu hoàn thành mục tiêu năm 2026, Thống kê tỉnh Vĩnh Long tập trung thực hiện một số nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm sau:
Một là, rà soát các nhiệm vụ còn lại của năm 2026 do Cục Thống kê giao và các nhiệm vụ do địa phương giao, tập trung lãnh đạo, chỉ đạo công chức toàn ngành tổ chức thực hiện, hoàn thành 100% nhiệm vụ được giao, nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác tham mưu.
Hai là, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, nâng cao chất lượng các cuộc điều tra thống kê thường xuyên, bảo đảm thông tin thu thập phản ánh đúng thực trạng nền kinh tế của tỉnh; đồng thời tăng cường phân tích dữ liệu thống kê, nâng cao năng lực phân tích, dự báo, qua đó cung cấp thông tin kịp thời, có chiều sâu, giúp lãnh đạo tỉnh có thêm cơ sở trong hoạch định và điều hành chính sách phát triển kinh tế - xã hội.
Ba là, tăng cường phối hợp với các sở, ngành và địa phương trong chia sẻ thông tin thống kê, khai thác và chia sẻ dữ liệu hành chính; phối hợp rà soát, đối chiếu số liệu phục vụ biên soạn, ước tính GRDP quý III, 9 tháng đầu năm, quý IV và cả năm 2026. Đồng thời, tham gia phân tích, góp ý rà soát, điều chỉnh kịch bản tăng trưởng kinh tế quý IV trên cơ sở diễn biến thực tế của các ngành, lĩnh vực, qua đó góp phần giúp tỉnh chủ động triển khai các giải pháp thực hiện mục tiêu tăng trưởng đã đề ra.
Bốn là, tổ chức thực hiện và hoàn thành các cuộc điều tra thống kê do UBND tỉnh giao, bảo đảm chất lượng, tiến độ, nhằm cung cấp, bổ sung thông tin phục vụ tính toán, biên soạn các chỉ tiêu kinh tế vĩ mô và đánh giá tình hình phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn tỉnh.
Bên cạnh đó, ngành Thống kê sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành, địa phương để kịp thời phát hiện những biến động bất thường của các chỉ tiêu kinh tế, nhận diện những ngành, lĩnh vực có khả năng tạo thêm động lực và dư địa tăng trưởng, đồng thời phản ánh những khó khăn, điểm nghẽn cần được quan tâm tháo gỡ. Qua đó, thông tin thống kê không chỉ phục vụ đánh giá kết quả thực hiện mà còn thực sự trở thành căn cứ quan trọng cho công tác dự báo và điều hành kinh tế - xã hội của tỉnh trong những tháng cuối năm.
Phóng viên: Trân trọng cảm ơn ông!
