Bộ Tài chính phân cấp kiểm tra chuyên ngành trong nhiều lĩnh vực trọng yếu

Bộ Tài chính vừa ban hành Thông tư quy định phân cấp trong hoạt động kiểm tra chuyên ngành trong một số lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của Bộ. Ảnh: internet

Phân cấp rõ thẩm quyền, bao phủ nhiều lĩnh vực quan trọng

Bộ Tài chính vừa ban hành Thông tư quy định phân cấp trong hoạt động kiểm tra chuyên ngành trong một số lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của Bộ. Thông tư có hiệu lực thi hành từ ngày 22/1/2026, tạo cơ sở pháp lý thống nhất cho việc tổ chức thực hiện kiểm tra chuyên ngành, phù hợp với quy định của pháp luật và mô hình tổ chức của từng đơn vị.

Theo Thông tư, việc phân cấp kiểm tra chuyên ngành được thực hiện đối với nhiều lĩnh vực then chốt như: hải quan; chứng khoán; dự trữ quốc gia; bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế; quản lý tài sản công; kế toán, kiểm toán; phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể; kinh doanh bảo hiểm; đầu tư nước ngoài, đầu tư ra nước ngoài, xúc tiến đầu tư; quản lý khu công nghiệp, khu kinh tế; viện trợ của nước ngoài cho Việt Nam; đấu thầu và đầu tư theo phương thức đối tác công tư.

Thông tư cũng nêu rõ các lĩnh vực không thuộc phạm vi phân cấp tại văn bản này, gồm: thuế, kho bạc nhà nước, thống kê, giá và quản lý, đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp. Hoạt động kiểm tra chuyên ngành trong các lĩnh vực này tiếp tục thực hiện theo các thông tư khác của Bộ Tài chính và quy định pháp luật có liên quan.

Đối tượng áp dụng là các đơn vị thuộc Bộ Tài chính như Cục Hải quan, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, Cục Dự trữ Nhà nước, Bảo hiểm xã hội Việt Nam, cùng các cơ quan, đơn vị có liên quan đến hoạt động kiểm tra chuyên ngành.

Tăng quyền chủ động, gắn trách nhiệm người đứng đầu

Thông tư nhấn mạnh nguyên tắc phân cấp phải phù hợp với quy định pháp luật chuyên ngành, năng lực chuyên môn của từng đơn vị; đồng thời phát huy quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm và trách nhiệm của người đứng đầu. Các tổ chức, cá nhân được phân cấp không được phân cấp tiếp thẩm quyền đã được giao và phải chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật về kết quả thực hiện.

Cụ thể, trong từng lĩnh vực, Thông tư xác định rõ thẩm quyền của người đứng đầu các đơn vị như: Cục trưởng Cục Hải quan, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, Cục trưởng Cục Dự trữ Nhà nước, Giám đốc Bảo hiểm xã hội Việt Nam, Cục trưởng các cục chuyên ngành trong quản lý tài sản công, kế toán - kiểm toán, bảo hiểm, đầu tư nước ngoài, quản lý đấu thầu… trong việc phê duyệt kế hoạch kiểm tra chuyên đề và trực tiếp thực hiện kiểm tra chuyên ngành theo quy định của pháp luật.

Bên cạnh đó, Thông tư quy định trách nhiệm của Vụ Pháp chế trong việc tổng hợp, đề xuất điều chỉnh, bổ sung nội dung phân cấp khi cần thiết; đồng thời yêu cầu các đơn vị được phân cấp thực hiện nghiêm chế độ báo cáo và kịp thời đề xuất hoàn thiện quy định nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý.

Việc ban hành Thông tư sẽ góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác kiểm tra chuyên ngành của Bộ Tài chính, bảo đảm quản lý thống nhất nhưng linh hoạt, phù hợp với yêu cầu thực tiễn trong giai đoạn mới.