Thống nhất triển khai các quy định mới về phí nước thải, phí đường bộ và quản lý phí, lệ phí

Ngày 26/1, tại Đà Nẵng, với sự tài trợ của Dự án hợp phần 1“Tăng cường quản lý tài chính công với tầm nhìn trung hạn” thuộc “Chương trình Tăng cường quản trị kinh tế tại Việt Nam” của Liên minh Châu Âu và Chính phủ Đức, Cục Quản lý, giám sát chính sách thuế, phí và lệ phí (Bộ Tài chính) tổ chức Hội thảo phổ biến Nghị định số 346/2025/NĐ-CP ngày 29/12/2025 quy định phí bảo vệ môi trường đối với nước thải; Nghị định số 362/2025/NĐ-CP ngày 31/12/2025 quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Phí và lệ phí; Nghị định số 364/2025/NĐ-CP ngày 31/12/2025 quy định mức thu, chế độ thu, nộp, miễn, quản lý và sử dụng phí sử dụng đường bộ thu qua đầu phương tiện đối với xe ô tô.

Phó Cục trưởng Cục Quản lý, giám sát chính sách thuế, phí và lệ phí Trần Văn Sơn phát biểu tại Hội thảo.

Phát biểu khai mạc Hội thảo, ông Trần Văn Sơn - Phó Cục trưởng Cục Quản lý, giám sát chính sách thuế, phí và lệ phí cho biết, trong thời gian qua, nhằm tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về phí và lệ phí thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước về cải cách chính sách thuế, phí và lệ phí, bảo đảm phù hợp với quy định pháp luật có liên quan, trong đó có Luật Ngân sách Nhà nước năm 2025, Luật Đường bộ năm 2024, Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, Chính phủ đã ban hành 3 Nghị định trong lĩnh vực phí, lệ phí, gồm: Nghị định số 362/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Phí và lệ phí; Nghị định số 364/2025/NĐ-CP quy định mức thu, chế độ thu, nộp, miễn, quản lý và sử dụng phí sử dụng đường bộ thu qua đầu phương tiện đối với xe ô tô; Nghị định số 346/2025/NĐ-CP quy định phí bảo vệ môi trường đối với nước thải.

Cụ thể, tại Nghị định số 362/2025/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, Chính phủ quy định chi tiết về khai, thu, nộp, quản lý, sử dụng và quyết toán phí, lệ phí; trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức trong công tác thu và quản lý phí, lệ phí. Một trong những điểm mới đáng chú ý là quy định rõ hình thức nộp tiền phí, lệ phí vào ngân sách nhà nước của người nộp phí, lệ phí; làm rõ trách nhiệm khai, nộp của tổ chức thu phí, lệ phí.

Nghị định cũng quy định nguyên tắc phí do cơ quan nhà nước thu phải nộp 100% vào ngân sách nhà nước, bảo đảm phù hợp với Luật Ngân sách Nhà nước năm 2025. Đồng thời, bổ sung quy định áp dụng theo điều ước quốc tế trong trường hợp có quy định khác về khoản thu phí.

Đối với đơn vị sự nghiệp công lập và tổ chức được giao thu phí (không phải cơ quan nhà nước), Nghị định tiếp tục cho phép được để lại một phần số tiền phí thu được để trang trải chi phí cung cấp dịch vụ. Việc xác định số phí được để lại căn cứ trên số thực thu và dự toán chi phí cần thiết hằng năm. Trường hợp sau 5 năm vẫn chưa sử dụng hết số tiền phí được để lại, tổ chức thu phí phải nộp phần còn lại vào ngân sách nhà nước.

Nghị định số 362/2025/NĐ-CP cũng sửa đổi, bổ sung quy định về trách nhiệm của UBND cấp tỉnh, các Bộ, ngành và tổ chức thu phí trong việc xây dựng, thẩm định, trình và ban hành đề án thu phí, lệ phí; bảo đảm quản lý chặt chẽ, thống nhất và phù hợp thực tiễn.

Toàn cảnh Hội thảo.

Cùng với đó, Hội thảo cũng giới thiệu những điểm mới của Nghị định số 346/2025/NĐ-CP quy định cụ thể về đối tượng chịu phí, người nộp phí, tổ chức thu, mức thu, miễn phí, cũng như quản lý và sử dụng phí bảo vệ môi trường đối với nước thải.

Theo đó, nước thải sinh hoạt thuộc đối tượng chịu phí gồm nước thải sinh hoạt và nước thải phát sinh từ các cơ sở kinh doanh, dịch vụ được quản lý như nước thải sinh hoạt theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia. Một số cơ sở xả thải quy mô nhỏ trước đây thuộc nhóm nước thải công nghiệp được chuyển sang đối tượng nộp phí theo loại hình nước thải sinh hoạt.

Mức phí bảo vệ môi trường đối với nước thải sinh hoạt được giữ nguyên là 10% trên giá bán của 1 m3 nước sạch chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng. Trường hợp cần thiết, Hội đồng nhân dân cấp tỉnh có thể quyết định mức phí cao hơn cho từng đối tượng.

Nghị định cũng phân định rõ trách nhiệm của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, UBND và HĐND cấp tỉnh trong công tác hướng dẫn, tổ chức thu, quản lý, tổng hợp số liệu và đề xuất điều chỉnh chính sách khi cần thiết.

Còn tại Nghị định số 364/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, thay thế Nghị định số 90/2023/NĐ-CP, Chính phủ quy định mức thu và chế độ quản lý, sử dụng phí sử dụng đường bộ thu qua đầu phương tiện đối với xe ô tô. Mức thu phí được quy định chi tiết tại Phụ lục I của Nghị định, phân loại theo số chỗ ngồi, tải trọng và mục đích sử dụng phương tiện. Nghị định bãi bỏ quy định thu phí theo chu kỳ 18 tháng để thống nhất với chu kỳ kiểm định phương tiện mới.

Đồng thời, Nghị định số 364/2025/NĐ-CP hoàn thiện các quy định về quản lý, sử dụng phí tại các cơ sở đăng kiểm; bỏ quy định trích chuyển 3% số phí thu được về Cục Đăng kiểm Việt Nam và bỏ nội dung chi cho bảo trì hệ thống kết cấu giao thông đường bộ. Theo quy định mới, cơ sở đăng kiểm được trích để lại 1,28% số tiền phí thu được sau khi hoàn trả hoặc bù trừ để trang trải chi phí tổ chức thu phí.

Thông qua Hội thảo, các đại biểu đánh giá cao việc Bộ Tài chính và Cục Quản lý, giám sát chính sách thuế, phí và lệ phí kịp thời phổ biến, làm rõ các nội dung mới của chính sách, góp phần bảo đảm việc triển khai các Nghị định của Chính phủ được thống nhất, hiệu quả trên phạm vi cả nước.