 |
| Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn sẽ trả lời chất vấn trước Quốc hội. Ảnh: VPQH |
Theo chương trình Kỳ họp thứ hai Quốc hội khoá XVI, ngày 12/11, Quốc hội sẽ tiến hành chất vấn Bộ trưởng Bộ Tài chính và Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ. Đây là 2 lĩnh vực nhận được sự quan tâm của đông đảo đại biểu Quốc hội và cử tri, trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn triển khai nhiều chính sách, chương trình và dự án nhằm tạo động lực cho phát triển kinh tế.
Cân đối nguồn lực, nâng cao hiệu quả đầu tư công
Trao đổi trước phiên chất vấn, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Đoàn đại biểu Quốc hội TP. Hải Phòng) cho rằng, 2026 là năm mở đầu nhiệm kỳ mới, trong khi năm 2027 sẽ triển khai nhiều chính sách và dự án để tạo sức bật cho nền kinh tế, hướng tới mục tiêu tăng trưởng 2 con số theo Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. Điều này đặt ra áp lực lớn đối với công tác điều hành của Bộ Tài chính.
Theo đại biểu, một trong những vấn đề trọng tâm là làm thế nào cân đối được các nguồn lực giữa Trung ương và địa phương; giữa nguồn lực dành cho chính sách an sinh xã hội với nguồn lực đầu tư phát triển.
“Đây là những vấn đề rất lớn, vấn đề vĩ mô mà đòi hỏi sự sắp xếp, bố trí ngân sách cũng như sự điều hành vô cùng linh hoạt của Bộ Tài chính”, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga nhấn mạnh.
Cho rằng trách nhiệm của Bộ Tài chính trong giai đoạn tới khá nặng nề, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga cho biết, các đại biểu Quốc hội mong muốn Bộ trưởng Bộ Tài chính tập trung trả lời những nội dung theo gợi ý của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, đặc biệt là công tác điều hành, phân bổ ngân sách và kết hợp nguồn lực ngân sách Trung ương với ngân sách địa phương.
Mục tiêu đặt ra là bố trí nguồn lực như thế nào để phục vụ tốt nhất cho đầu tư và phát triển, đồng thời bảo đảm các nhiệm vụ an sinh xã hội.
Cùng quan tâm đến nội dung chất vấn Bộ trưởng Bộ Tài chính, đại biểu Nguyễn Đình Xuân (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Tây Ninh) cho rằng, cử tri và nhân dân cả nước rất quan tâm đến việc điều hành nền kinh tế để bảo đảm mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong năm nay và những năm tiếp theo.
Theo đại biểu, Bộ Tài chính là một trong những bộ chủ chốt trong thực hiện mục tiêu này, với các nhiệm vụ liên quan đến xúc tiến, thu hút đầu tư, xây dựng chính sách đối với doanh nghiệp và đầu tư công.
Đại biểu lưu ý, doanh nghiệp có vai trò quan trọng đối với nguồn thu ngân sách, tăng trưởng. Khi doanh nghiệp phát triển, nguồn thu ngân sách mới có cơ sở tăng lên, góp phần bảo đảm tăng trưởng kinh tế.
Đối với đầu tư công, đại biểu Nguyễn Đình Xuân cho rằng, đây là một trong những động lực quan trọng của tăng trưởng. Mặc dù kết quả giải ngân theo báo cáo có những tín hiệu khá lạc quan, song vẫn còn một số bộ, ngành, địa phương triển khai chậm.
Theo đại biểu, cùng với tiến độ giải ngân, đại biểu còn quan tâm đến chất lượng và hiệu quả sử dụng vốn đầu tư.
“Giải ngân là một chuyện, nhưng việc giải ngân đó có tạo tiền đề, có tạo được cơ sở để tăng trưởng trong những năm tiếp theo hay không? Đó cũng là một vấn đề đang được cử tri quan tâm và đại biểu theo dõi”, đại biểu Nguyễn Đình Xuân nêu vấn đề.
Khoa học, công nghệ phải tạo ra giá trị từ nguồn vốn đầu tư
Đối với lĩnh vực khoa học và công nghệ, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga nhấn mạnh vai trò ngày càng quan trọng của lĩnh vực này trong việc nâng cao năng suất lao động và tạo động lực tăng trưởng mới.
Đại biểu dẫn chỉ tiêu kinh tế - xã hội năm 2027 đã được Chính phủ xác định và Quốc hội thông qua, trong đó phấn đấu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên, năng suất lao động tăng khoảng 8,6%.
Theo đại biểu, đây là mức tăng cao, nhất là trong bối cảnh nhiều năm của nhiệm kỳ trước, chỉ tiêu tăng năng suất lao động bình quân của xã hội chưa đạt được.
Để đạt mục tiêu này, nền kinh tế cần dựa nhiều hơn vào sự phát triển và ứng dụng khoa học, công nghệ. Vì vậy, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ cần làm rõ những lĩnh vực ưu tiên, các chính sách trọng tâm và giải pháp thúc đẩy ứng dụng khoa học, công nghệ vào thực tiễn. Từ đó để khoa học, công nghệ thực sự trở thành chìa khóa mở ra giai đoạn phát triển mới của đất nước, đóng góp thiết thực vào tăng năng suất lao động và tăng trưởng kinh tế.
Cùng đề cập đến hiệu quả đầu tư cho khoa học, công nghệ, đại biểu Nguyễn Đình Xuân cho rằng, trong nhiều năm, không ít kết quả nghiên cứu khoa học chưa được ứng dụng rộng rãi, thậm chí còn “nằm trong ngăn kéo”, trong khi nguồn lực tài chính và công sức đã được đầu tư.
Đại biểu cho biết, thời gian qua đã có nhiều chính sách, nghị quyết và luật được ban hành nhằm tháo gỡ những vướng mắc trong phát triển khoa học, công nghệ. Đặc biệt, Nghị quyết số 57-NQ/TW đã mở ra những định hướng mới, đặt kỳ vọng khoa học, công nghệ trở thành một động lực quan trọng cho tăng trưởng kinh tế.
Vấn đề được cử tri và đại biểu Quốc hội quan tâm hiện nay không chỉ là mức vốn bố trí hay tiến độ giải ngân mà quan trọng hơn là hiệu quả thực tế của nguồn vốn này.
“Quan trọng nhất là hiệu quả của đồng vốn đó đã, đang và sẽ đem lại lợi ích như thế nào cho tăng trưởng và cho cuộc sống của người dân”, đại biểu Nguyễn Đình Xuân nhấn mạnh.
Theo đại biểu, đây cũng là nội dung cần được Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ làm rõ tại phiên chất vấn, nhất là việc chuyển hóa các kết quả nghiên cứu thành sản phẩm, ứng dụng và giá trị thực tiễn.
Đề cập đến ý nghĩa của hoạt động chất vấn, đại biểu Nguyễn Đình Xuân cho rằng, đây là dịp để cử tri trực tiếp nghe các tư lệnh ngành trả lời những vấn đề đang được quan tâm, qua đó hiểu rõ hơn công tác điều hành và khả năng giải quyết những kiến nghị từ thực tiễn.
Dù thời lượng chất vấn tại kỳ họp năm nay chỉ 1 ngày, đại biểu cho rằng việc bố trí thời gian cần được cân nhắc trong bối cảnh Quốc hội và Chính phủ đang có nhiều nhiệm vụ quan trọng, đồng thời kỳ vọng sẽ có thêm các diễn đàn hoặc hình thức trao đổi khác để các bộ trưởng tiếp tục đối thoại với cử tri.
Với hai nhóm vấn đề được lựa chọn, phiên chất vấn ngày 12/11 được kỳ vọng sẽ làm rõ hơn các giải pháp điều hành ngân sách, phân bổ nguồn lực, nâng cao hiệu quả đầu tư công và đưa khoa học, công nghệ thực sự trở thành động lực cho tăng trưởng.
