Sửa 10 luật lĩnh vực nông nghiệp, môi trường: Cắt giảm 40 điều kiện kinh doanh, phân quyền 24 thủ tục

Sáng ngày 7/8, Chính phủ trình Quốc hội dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường. Ảnh: VPQH

Cắt giảm 40 thủ tục hành chính, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh

Tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất, sáng ngày 7/8, Chính phủ trình Quốc hội dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường.

Trình bày tờ trình, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng cho biết, dự án Luật nhằm thể chế hóa đầy đủ chủ trương của Đảng về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh; đẩy mạnh phân quyền, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, đồng thời tạo môi trường kinh doanh lành mạnh, công bằng, thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật gồm: Luật Trồng trọt, Luật Bảo vệ và kiểm dịch thực vật, Luật Chăn nuôi, Luật Thú y, Luật Thủy sản, Luật Địa chất và khoáng sản, Luật Tài nguyên nước, Luật Thủy lợi, Luật Khí tượng thủy văn và Luật Đê điều.

Theo Bộ trưởng, dự án Luật chỉ tập trung luật hóa các nội dung theo Nghị quyết số 66.19/2026/NQ-CP của Chính phủ về cắt giảm, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục hành chính và cắt giảm, đơn giản hoá điều kiện kinh doanh thuộc phạm vi quản lý của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, không đặt ra chính sách mới.

Dự thảo gồm 12 điều, trong đó từ Điều 1 đến Điều 10 quy định việc sửa đổi từng luật; Điều 11 quy định về thi hành và Điều 12 quy định điều khoản chuyển tiếp.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng báo cáo trước Quốc hội. Ảnh: VPQH

Về nội dung, dự án Luật sửa đổi, bổ sung 8 luật để cắt giảm 40 thủ tục hành chính, đơn giản hóa 12 thủ tục hành chính và cắt giảm 40 điều kiện kinh doanh. Đồng thời, dự án sửa đổi 4 luật nhằm phân quyền 24 thủ tục hành chính từ Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (trước đây) cho Chủ tịch UBND cấp tỉnh thực hiện.

Ngoài hai nội dung trọng tâm là cắt giảm thủ tục và phân quyền, dự án còn sửa đổi một số quy định liên quan nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ giữa các luật, không làm phát sinh chính sách mới.

Chính phủ đề xuất Luật có hiệu lực từ ngày 1/1/2027. Các văn bản hướng dẫn thi hành đã được xây dựng để bảo đảm ban hành và có hiệu lực đồng thời với Luật.

Đáng chú ý, Chính phủ cũng đề nghị Quốc hội cho phép bổ sung quy định sửa đổi khoản 1a Điều 55 của Luật Địa chất và khoáng sản nhằm dẫn chiếu đầy đủ đến khoản 1a Điều 53 của Luật quy định nhà thầu thi công, nhà đầu tư, chủ đầu tư được trực tiếp cấp giấy phép khai thác khoáng sản theo cơ chế, chính sách đặc thù. Việc bổ sung sẽ hoàn thiện cơ sở pháp lý, bảo đảm phù hợp với các cơ chế đặc thù đã được Quốc hội cho phép.

Đề nghị tăng hậu kiểm, tránh phát sinh “điểm nghẽn” mới

Thẩm tra dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải cho biết, cơ quan thẩm tra cơ bản thống nhất với chủ trương cắt giảm thủ tục hành chính, phân cấp, phân quyền theo dự thảo, song đề nghị tiếp tục hoàn thiện nhiều nội dung để bảo đảm quản lý nhà nước hiệu quả.

Đối với Luật Bảo vệ và kiểm dịch thực vật, Ủy ban cơ bản nhất trí kéo dài thời hạn giấy chứng nhận đăng ký thuốc bảo vệ thực vật từ 5 năm lên 10 năm nhằm giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.

Tuy nhiên, đây là nhóm hàng hóa có độc tính cao, ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường, an toàn thực phẩm và sức khỏe con người. Vì vậy, cơ quan thẩm tra đề nghị bổ sung cơ chế rà soát, đánh giá định kỳ và đột xuất đối với các hoạt chất đã được cấp phép trên cơ sở điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu và tập quán canh tác của Việt Nam, đồng thời tăng cường hậu kiểm và xử lý nghiêm các vi phạm.

Đối với Luật Chăn nuôi, Ủy ban đồng tình với việc phân quyền cho Chủ tịch UBND cấp tỉnh quyết định trao đổi nguồn gen vật nuôi thuộc danh mục cấm xuất khẩu phục vụ mục đích khoa học, triển lãm, quảng cáo. Song đây là lĩnh vực liên quan đến bảo tồn nguồn gen quốc gia, vì vậy cần bổ sung cơ chế phối hợp giữa địa phương và bộ quản lý, yêu cầu đánh giá rủi ro sinh học trước khi cấp phép và tăng cường giám sát từ Trung ương để tránh lợi dụng chính sách, thất thoát nguồn gen quý hiếm.

Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải báo cáo thẩm tra dự án Luật. Ảnh: VPQH.

Với Luật Thú y, cơ quan thẩm tra đề nghị nghiên cứu phân cấp mạnh hơn nữa công tác kiểm dịch động vật và sản phẩm động vật trên cạn xuất nhập khẩu cho địa phương, đi đôi với quy định rõ trách nhiệm, cơ chế liên thông dữ liệu giữa cơ quan thú y và hải quan, đồng thời tăng cường thanh tra, kiểm tra nhằm phòng ngừa nguy cơ dịch bệnh.

Đối với Luật Địa chất và khoáng sản, Ủy ban cho rằng đối với khu vực biển chưa xác định ranh giới quản lý hành chính, cần bổ sung ngay trong Luật một số nguyên tắc cơ bản thay vì giao toàn bộ cho Chính phủ quy định chi tiết. Bên cạnh đó, Chính phủ cần sớm hoàn thiện bản đồ ranh giới hành chính trên biển để bảo đảm đồng bộ với dự án Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo dự kiến trình Quốc hội trong thời gian tới.

Liên quan đến phân cấp cấp phép hoạt động khoáng sản, Ủy ban cơ bản thống nhất với phương án của Chính phủ, nhưng đề nghị tiếp tục nghiên cứu ý kiến về việc giao cấp tỉnh cấp phép cả hoạt động thăm dò, khai thác đối với khoáng sản nhóm I hoặc báo cáo Quốc hội nếu cần thiết do đây là nhóm khoáng sản chiến lược.

Đối với các mỏ khoáng sản nằm trên địa bàn từ 2 tỉnh trở lên, cơ quan thẩm tra cũng đề nghị bổ sung quy định xử lý trường hợp các địa phương không thống nhất ý kiến hoặc phát sinh vấn đề vượt thẩm quyền phối hợp, tránh hình thành những “điểm nghẽn” mới trong quá trình thực hiện.

Đối với Luật Tài nguyên nước, Ủy ban cơ bản đồng tình với việc bãi bỏ thủ tục thẩm định phương án điều chỉnh quy trình vận hành liên hồ chứa. Tuy nhiên, đây là nội dung có tính liên vùng, liên ngành và liên quan trực tiếp đến an toàn của người dân vùng hạ du, vì vậy, cơ quan thẩm tra đề nghị Chính phủ đánh giá kỹ tác động của việc thay thế thủ tục thẩm định bằng hình thức xem xét, lấy ý kiến tổng hợp; làm rõ đây có thực sự là cắt giảm thủ tục hành chính hay chỉ chuyển từ thủ tục này sang thủ tục khác, bảo đảm mục tiêu cải cách hành chính đi đôi với yêu cầu quản lý nhà nước và an toàn xã hội.