Tính toán kỹ nguồn lực, mở rộng PPP khi đầu tư đường Vành đai 5 Vùng Thủ đô

Đại biểu Nguyễn Thị Thu Hà (đoàn Quảng Ninh) đề nghị bổ sung định hướng kết nối Vành đai 5 với các tuyến cao tốc khác. Ảnh: VPQH

Tạo động lực liên kết vùng

Sáng 6/8, thảo luận tại Tổ 14 (đoàn Đại biểu Quốc hội Quảng Ninh, Đồng Tháp) về chủ trương đầu tư Dự án đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội, các đại biểu đều thống nhất đánh giá đây là công trình hạ tầng giao thông có ý nghĩa chiến lược, góp phần mở rộng không gian phát triển của Thủ đô và tăng cường liên kết giữa các địa phương trong vùng.

Đại biểu Phạm Văn Hòa (đoàn Đồng Tháp) cho rằng việc đầu tư tuyến đường là hết sức cần thiết trong bối cảnh Hà Nội đang triển khai Vành đai 4 và tiếp tục được giao làm cơ quan chủ quản dự án Vành đai 5. Theo đại biểu, tuyến đường dài khoảng 349 km đi qua 7 địa phương sẽ trở thành trục kết nối quan trọng, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội cho vùng Thủ đô và các khu vực lân cận.

Đại biểu Nguyễn Thị Thu Hà (đoàn Quảng Ninh) cũng nhấn mạnh, sau khi Luật Thủ đô được thông qua, yêu cầu tăng cường liên kết vùng ngày càng rõ nét, trong đó hạ tầng giao thông là điều kiện tiên quyết. Việc đầu tư Vành đai 5 sẽ góp phần mở rộng dư địa phát triển cho Hà Nội, đồng thời tạo cơ hội phát triển mới cho các địa phương trong vùng.

Đại biểu đánh giá phương án quy mô tuyến với 6 làn cao tốc cùng hệ thống đường song hành có tầm nhìn dài hạn, tạo điều kiện mở rộng trong tương lai và đáp ứng yêu cầu khai thác tốc độ cao.

Chuẩn bị kỹ nguồn vốn, phương án đầu tư

Bên cạnh sự đồng thuận về chủ trương, nhiều đại biểu cho rằng dự án có quy mô vốn rất lớn nên cần được chuẩn bị kỹ lưỡng về nguồn lực và phương án triển khai.

Theo đại biểu Phạm Văn Hòa, tổng mức đầu tư sơ bộ của dự án khoảng 288 nghìn tỷ đồng, trong khi giai đoạn đầu chỉ ưu tiên đầu tư khoảng 116 km đến năm 2030. Đại biểu đánh giá việc phân kỳ đầu tư như vậy là hợp lý nhằm phù hợp khả năng cân đối nguồn lực.

Tuy nhiên, đại biểu bày tỏ băn khoăn khi dự án được đề xuất đầu tư hoàn toàn bằng vốn đầu tư công. Trong bối cảnh nhu cầu vốn cho nhiều công trình trọng điểm rất lớn, đại biểu đề nghị Chính phủ nghiên cứu các đoạn tuyến có khả năng khai thác để triển khai theo phương thức đối tác công tư (PPP), qua đó giảm áp lực cho ngân sách nhà nước.

“Đề nghị Chính phủ nghiên cứu những đoạn có khả năng sinh lợi để đầu tư theo phương thức PPP, giảm bớt gánh nặng cho đầu tư công”, đại biểu nêu ý kiến.

Đại biểu Phạm Văn Hòa (đoàn Đồng Tháp) thảo luận tại tổ. Ảnh: VPQH

Ở góc độ kỹ thuật, đại biểu Nguyễn Thị Thu Hà đề nghị quá trình thiết kế cần hạn chế tối đa việc chia cắt khu dân cư, bảo vệ môi trường sinh thái và giảm tác động đến các khu vực rừng phòng hộ, di tích, khu công nghiệp cũng như các dự án FDI.

Theo đại biểu, việc khảo sát và lựa chọn hướng tuyến cần được thực hiện kỹ lưỡng ngay từ đầu để hạn chế khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng, tránh ảnh hưởng lớn đến đời sống người dân và hoạt động sản xuất.

Đại biểu cũng kiến nghị bổ sung định hướng kết nối Vành đai 5 với các tuyến cao tốc hiện hữu và tương lai, tạo điều kiện để các địa phương chủ động đầu tư các tuyến kết nối liên vùng. Riêng Quảng Ninh đã nghiên cứu phương án kết nối từ cao tốc Hạ Long - Hải Phòng đến Vành đai 5, qua đó rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển tới sân bay Gia Bình, sân bay Nội Bài cũng như tăng cường kết nối với hệ thống cảng biển và cửa khẩu quốc tế.

Liên quan đến cơ chế tài chính, đại biểu Tạ Minh Tâm (đoàn Đồng Tháp) đề nghị cơ quan soạn thảo làm rõ hơn nội hàm chính sách khai thác giá trị tăng thêm từ đất và nguồn thu từ phát triển khu đô thị, khu chức năng dọc tuyến Vành đai 5. Đồng thời, đánh giá kết quả triển khai các chính sách tương tự đã được Quốc hội thông qua đối với khu vực TOD tại các ga đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam để làm cơ sở hoàn thiện dự thảo nghị quyết.

Trong khi đó, đại biểu Nguyễn Minh Sơn (đoàn Đồng Tháp) cho biết, qua quá trình thẩm tra, cơ quan thẩm tra nhận thấy nguồn vốn bố trí cho giai đoạn 2026-2030 hiện mới đáp ứng khoảng hơn 20% nhu cầu đầu tư dự án. Theo đại biểu, theo quy định của pháp luật về đầu tư công và các quy định liên quan, khi quyết định chủ trương đầu tư cần xác định rõ nguồn vốn thực hiện.

Đại biểu cho biết Chính phủ đã tiếp thu, điều chỉnh phương án theo hướng phân kỳ đầu tư trước đoạn khoảng 116 km trong giai đoạn 2026-2030, phù hợp khả năng cân đối nguồn lực hiện nay.

Các ý kiến tại Tổ đều thống nhất ủng hộ chủ trương đầu tư Dự án đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội, đồng thời đề nghị tiếp tục hoàn thiện phương án về nguồn vốn, thiết kế kỹ thuật, cơ chế khai thác quỹ đất và kết nối hạ tầng để bảo đảm dự án phát huy hiệu quả, tạo động lực phát triển vùng trong dài hạn.