Dự án Vành đai 5 vùng Thủ đô: Cần sự tham gia của nguồn vốn ngân sách địa phương

Phối cảnh một đoạn nút giao trên tuyến Vành đai 5 vùng Thủ đô.

Dự án Vành đai 5 vùng Thủ đô, theo phương án đề xuất của đơn vị tư vấn, đang được nghiên cứu đầu tư với tổng chiều dài khoảng 321 km; trong đó không bao gồm các đoạn đang khai thác (15 km đi trùng cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên, 14 km đi trùng cao tốc Hà Nội - Lào Cai và 19 km đi trùng đoạn tuyến qua Thái Nguyên).

Dự án Vành đai 5 vùng Thủ đô có điểm đầu tại Km0 (tương ứng Km367+100 đường Hồ Chí Minh), thuộc địa phận xã Yên Bài, TP. Hà Nội; điểm cuối trùng với điểm đầu.

Tuyến Vành đai 5 sẽ đi qua địa bàn 7 địa phương là TP. Hà Nội, Ninh Bình, Hưng Yên, TP. Hải Phòng, Bắc Ninh, Thái Nguyên và Phú Thọ.

Căn cứ quy hoạch, vai trò tuyến đường, nhu cầu vận tải, định hướng và điều kiện phát triển khu vực, tuyến chính Vành đai 5 được đề xuất đầu tư với quy mô 6 làn xe, riêng đoạn qua địa bàn tỉnh Thái Nguyên có quy mô 4 làn xe.

Tuyến đường được đầu tư đồng bộ đường song hành dọc tuyến với quy mô tối thiểu đường cấp III; quá trình đầu tư, các đoạn qua khu đô thị, công nghiệp có thể xem xét đầu tư với quy mô lớn hơn theo quy hoạch của địa phương.

Riêng đoạn qua địa bàn tỉnh Phú Thọ, Thái Nguyên có địa hình đồi núi nên chỉ được đầu tư đường song hành đối với các đoạn kết nối với đô thị, công nghiệp, dịch vụ, các đoạn còn lại xây dựng đường gom để kết nối giao thông địa phương với bề rộng tối thiểu 5 m.

Với phương án trên, tổng diện tích đất chiếm dụng của toàn Dự án sơ bộ khoảng 2.925 ha.

Về nguồn vốn đầu tư, theo tính toán sơ bộ, tổng mức đầu tư cho Dự án khoảng 235.741 tỷ đồng; trong đó, tổng chi phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khoảng hơn 64.000 tỷ đồng; chi phí xây dựng hơn 138.300 tỷ đồng; chi phí quản lý dự án, tư vấn đầu tư và chi phí khác gần 9.700 tỷ đồng và chi phí dự phòng gần 23.700 tỷ đồng.

Theo thông tin từ Bộ Xây dựng, đến nay, 7 địa phương có tuyến Vành đai 5 Vùng Thủ đô đi qua đều cơ bản thống nhất các nội dung về phương án đầu tư trong báo cáo nghiên cứu tiền khả thi.

Riêng TP. Hà Nội đề xuất được chủ động đầu tư nút giao Láng - Hoà Lạc nhằm bảo đảm kết nối hệ thống giao thông kết nối đồng bộ với các dự án mà Thành phố đang triển khai. Còn với 7 nút giao còn, Hà Nội đề nghị cần làm rõ hình thái trong tương lai để Thành phố hoạch định phạm vi giải phóng mặt bằng, tránh tình trạng phải giải phỏng mặt bằng nhiều lần.

Hướng tuyến đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô theo đề xuất của đơn vị tư vấn lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi. Nguồn: ĐVTV

Về hình thức đầu tư, hiện nay, để Dự án bảo đảm tính khả thi, Tổ thẩm định liên ngành đang đề nghị nghiên cứu đầu tư Dự án mức hỗ trợ tối đa từ ngân sách nhà nước (vượt mức tỷ lệ theo quy định) để nghiên cứu, trình Quốc hội xem xét quyết định.

Bên cạnh đó, hầu hết các địa phương nơi tuyến Vành đai 5 đi qua cũng đều cho rằng việc cân đối ngân sách địa phương để tham gia Dự án ở thời điểm hiện tại là vô cùng khó. Do đó, các địa phương đề nghị cần sự hỗ trợ của ngân sách Trung ương.

Trong khi đó, theo ý kiến đại diện Bộ Tài chính, việc cân đối ngân sách trung ương hiện tại là tương đối khó khăn nên cần sự đồng hành trách nhiệm từ phía các địa phương.

Tại cuộc họp thẩm định báo cáo nghiên cứu tiền khả thi Dự án Vành đai 5 vùng Thủ đô Hà Nội ngày 1/7, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh, Chủ tịch Hội đồng thẩm định nhà nước cũng cho rằng, nguồn lực đầu tư cho Dự án không thể chỉ tập trung vào ngân sách trung ương.

Vì vậy, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh yêu cầu các địa phương có tuyến đi qua phải phát huy tinh thần trách nhiệm, gạn lọc các dự án để đầu tư, tập trung dồn lực cho Dự án Vành đai 5 vùng Thủ đô để thực hiện các dự án thành phần về giải phóng mặt bằng; hỗ trợ, tái định cư và dự án thành phần đường song hành.

Ngay sau khi dự án được cấp có thẩm quyền thông qua chủ trương đầu tư, Bộ Xây dựng yêu cầu các chủ đầu tư, đơn vị tư vấn sớm hoàn thiện hồ sơ cọc giải phóng mặt bằng bàn giao cho chính quyền địa phương bắt tay ngay vào công tác giải phóng mặt bằng, tái định cư. Riêng đoạn tuyến đi qua địa phận tỉnh Ninh Bình có tính chất qua vùng đô thị và khu công nghiệp, Bộ Xây dựng đề nghị nghiên cứu phương án làm cầu cạn, hạn chế các vướng mắc phát sinh khi phải giải phóng mặt bằng làm đường dưới thấp.