 |
| Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhấn mạnh, năng lực tự chủ chiến lược của Đất nước đến từ đường lối, chính sách và thực lực nền kinh tế. Ảnh: VPQH |
Thể chế minh bạch là điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp yên tâm đầu tư
Đặt vấn đề tại phiên chất vấn Thủ tướng Chính phủ chiều ngày 12/11, đại biểu Trịnh Xuân An (Đoàn đại biểu Quốc hội TP. Đồng Nai) cho biết, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu năm 2026 dự kiến vượt mốc 1.000 tỷ USD. Tuy nhiên, xuất khẩu vẫn phụ thuộc nhiều vào khu vực FDI, trong khi doanh nghiệp nhỏ và vừa còn chịu sức ép về chi phí vốn, người lao động có thu nhập thấp chịu áp lực từ giá cả sinh hoạt.
Đại biểu đề nghị Thủ tướng làm rõ những cơ chế Chính phủ ưu tiên trong năm 2027 và các năm tiếp theo nhằm giúp doanh nghiệp Việt Nam có thêm đơn hàng, tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng, nâng tỷ trọng xuất khẩu, qua đó tạo việc làm ổn định và cải thiện thu nhập cho người lao động.
Trả lời đại biểu, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhấn mạnh, mục tiêu không chỉ là tăng trưởng, tăng cường năng lực xuất khẩu mà quan trọng hơn là nâng cao năng lực hoạt động của doanh nghiệp Việt Nam, giúp doanh nghiệp tham gia vào chuỗi cung ứng và đóng góp vào tăng trưởng bền vững.
Theo Thủ tướng, Chính phủ đã xây dựng nhiều chương trình nhằm nâng cao năng lực cho doanh nghiệp Việt Nam. Tuy nhiên, vấn đề đầu tiên cần tập trung giải quyết vẫn là thể chế.
Thủ tướng nhấn mạnh: “Khi chúng ta có một khuôn khổ thể chế chuẩn mực, đơn giản, minh bạch, dễ thực hiện và giảm cùng với những thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh, giảm thời gian, chi phí tuân thủ thì chắc chắn chúng ta sẽ tạo một hành lang pháp lý rất thông thoáng để hỗ trợ cho các doanh nghiệp của Việt Nam phát triển”.
Đây là yêu cầu tiên quyết để tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp. Thời gian qua, bên cạnh việc ban hành kịp thời các văn bản hướng dẫn thực hiện luật và nghị quyết của Quốc hội, Chính phủ tiếp tục chỉ đạo rà soát, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh.
Đặc biệt, Thủ tướng lưu ý yêu cầu bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp, tạo dựng niềm tin để doanh nghiệp yên tâm đầu tư, mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh.
“Doanh nghiệp chỉ có thể yên tâm đầu tư trong một môi trường pháp lý mà các quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp được bảo đảm”, Thủ tướng khẳng định.
Khuyến khích FDI chuyển giao công nghệ, tăng sử dụng nhà cung ứng Việt Nam
Bên cạnh hoàn thiện thể chế, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho rằng phải có đầy đủ các cơ chế khuyến khích, hỗ trợ doanh nghiệp tham gia các chương trình phát triển sản xuất, kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh.
Thủ tướng dẫn chứng, Chính phủ đã ban hành và triển khai các chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ; xây dựng chiến lược thúc đẩy xuất khẩu hàng hóa đến năm 2030; triển khai các chương trình xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường xuất khẩu, thực thi các hiệp định thương mại tự do và khuyến khích kết nối giữa doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp Việt Nam.
Đáng chú ý, trong triển khai Nghị quyết số 10-NQ/TW về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, Chính phủ đã trình Quốc hội xem xét thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư với những cơ chế khuyến khích mạnh mẽ hơn cam kết đối với doanh nghiệp nước ngoài.
Theo đó, các cơ chế tập trung vào 3 yêu cầu: thúc đẩy chuyển giao công nghệ; tăng cường sử dụng các nhà cung ứng là doanh nghiệp Việt Nam trong nước; tăng cường đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho các doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng của Việt Nam.
Cùng với đó, Chính phủ chỉ đạo Bộ Công Thương và các cơ quan thương vụ ở nước ngoài tiếp tục thúc đẩy đưa hàng hóa Việt Nam ra thị trường quốc tế, đồng thời mở rộng thị trường thông qua các hiệp định thương mại tự do song phương và theo khối.
 |
| Quang cảnh phiên họp. Ảnh: VPQH |
Thủ tướng cũng nhấn mạnh trách nhiệm chủ động nâng cao năng lực của chính các doanh nghiệp Việt Nam. Nhà nước sẽ triển khai các giải pháp khuyến khích về thuế, đất đai, hỗ trợ tiếp cận vốn và khoa học, công nghệ; song doanh nghiệp cũng phải nỗ lực, quyết tâm phối hợp với Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương để nâng cao năng lực của mình.
Một giải pháp đáng chú ý khác là thúc đẩy cơ chế Nhà nước đặt hàng nghiên cứu, phát triển công nghệ, sản phẩm. Theo đó, Nhà nước chủ động phối hợp với doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học để đặt hàng các công nghệ, sản phẩm có khả năng ứng dụng vào thực tiễn sản xuất, đặc biệt là tại các doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Mục tiêu là giúp doanh nghiệp tiếp cận công nghệ với chi phí hợp lý, tăng cường ứng dụng khoa học, công nghệ, nâng cao năng suất, giảm chi phí trung gian và cải thiện chất lượng sản phẩm, qua đó tăng khả năng tham gia chuỗi cung ứng và mở rộng thị trường.
“Chúng ta phải có các cơ chế khuyến khích, hỗ trợ các doanh nghiệp để tham gia vào các chương trình phát triển hoạt động sản xuất kinh doanh”, Thủ tướng nhấn mạnh.
Tự chủ chiến lược phải được xây dựng từ thực lực nền kinh tế
Trả lời câu hỏi của đại biểu Trần Anh Tuấn (Đoàn đại biểu Quốc hội TP. Hồ Chí Minh) về các tiêu chí đo lường năng lực tự chủ chiến lược và giải pháp đột phá trong thời gian tới, đồng thời làm rõ vấn đề đại biểu Dương Khắc Mai (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Lâm Đồng) đặt ra về cân bằng quan hệ quốc tế, bảo đảm tự chủ chiến lược quốc gia, Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định, Việt Nam kiên định đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, tự cường, hòa bình, hữu nghị, hợp tác, phát triển; đa phương hóa, đa dạng hóa các quan hệ đối ngoại.
Nguyên tắc xuyên suốt là bảo đảm cao nhất lợi ích quốc gia, dân tộc, đồng thời tuân thủ các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên hợp quốc.
Theo Thủ tướng, thực tiễn thời gian qua cho thấy, Việt Nam đã củng cố lòng tin, mở rộng quan hệ với nhiều đối tác, nâng cấp quan hệ và ký kết nhiều hiệp định thương mại tự do mới. Đây là minh chứng cho việc triển khai hiệu quả chủ trương, đường lối đối ngoại của Đảng và Nhà nước.
Để có thể tham gia bình đẳng, chủ động đóng góp vào các thể chế và luật lệ quốc tế, Việt Nam cần tiếp tục củng cố năng lực tự chủ chiến lược. “Năng lực tự chủ chiến lược đó đến từ đường lối chính sách và đến từ thực lực của nền kinh tế chúng ta”, Thủ tướng nhấn mạnh.
Do đó, phải tiếp tục đầu tư, thúc đẩy tăng trưởng nhanh và bền vững, bố trí đủ các nguồn lực, trong đó có nguồn lực tài chính, để củng cố nền tảng tăng trư. Đây là cơ sở quan trọng để Đất nước có đủ năng lực tham gia bình đẳng vào các quan hệ quốc tế.
Trên tinh thần đó, Chính phủ đã xác định chương trình hành động triển khai các chủ trương, đường lối đối ngoại của Trung ương và nghị quyết về kinh tế - xã hội của Quốc hội, hướng tới nâng cao vị thế, vai trò của Việt Nam trên trường quốc tế và trong khu vực.
Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định, việc củng cố năng lực nền kinh tế quốc gia và hệ thống doanh nghiệp Việt Nam, hỗ trợ nâng cao năng suất, sức cạnh tranh sẽ góp phần tạo nền tảng cho tăng trưởng nhanh, bền vững, đồng thời tăng cường năng lực tự chủ chiến lược và khả năng chủ động của Việt Nam trong các mối quan hệ quốc tế.
