Kiểm soát lạm phát, củng cố vững chắc nền tảng vĩ mô cho tăng trưởng cao, bền vững

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhấn mạnh, kiểm soát lạm phát, ổn định giá trị đồng tiền, củng cố vững chắc nền tảng kinh tế vĩ mô là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt. Ảnh: VPQH

Kiểm soát lạm phát, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô

Phát biểu trước phiên chất vấn tại hội trường Quốc hội chiều ngày 12/11, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhấn mạnh, kiểm soát lạm phát, ổn định giá trị đồng tiền, củng cố vững chắc nền tảng kinh tế vĩ mô là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt, ưu tiên trong chỉ đạo, điều hành của Chính phủ để tăng trưởng kinh tế, phát triển đất nước phải thực sự mang tính bao trùm, bảo đảm tiến bộ và công bằng xã hội.

Thời gian qua, Chính phủ đã triển khai quyết liệt các giải pháp nhằm giảm chi phí đầu vào, hạn chế tối đa tác động tiêu cực đến người dân và doanh nghiệp. Trong đó, tiếp tục thực hiện các chính sách giảm, giãn, miễn thuế; giảm 2% giá điện; triển khai hướng dẫn giảm 30% thuế thu nhập đối với doanh nghiệp và hộ kinh doanh trong năm 2026, 2027.

Với các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế nêu trên, ngân sách nhà nước dự kiến giảm thu khoảng 256,7 nghìn tỷ đồng trong năm 2026.

Cùng với chính sách tài khóa, Chính phủ điều hành đồng bộ, linh hoạt các công cụ chính sách tiền tệ, góp phần ổn định tỷ giá và sức mua của đồng tiền. Theo báo cáo của Ngân hàng Nhà nước, bình quân tỷ giá liên ngân hàng 10 tháng đầu năm 2026 chỉ tăng 0,63% so với bình quân năm 2025. Lãi suất cho vay đối với các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và lĩnh vực ưu tiên đã giảm từ 1,5-2%.

Chính phủ cũng điều hành chặt chẽ giá các mặt hàng, dịch vụ do Nhà nước quản lý, trong đó không tăng giá dịch vụ y tế trong năm 2026. Đồng thời, quyết liệt chỉ đạo xử lý sai phạm, cải cách một số lĩnh vực thiết yếu như xăng dầu, điện, y tế, nông nghiệp nhằm giảm chi phí đầu vào của nền kinh tế, nâng cao năng suất và giảm gánh nặng chi phí cho người dân, doanh nghiệp.

Nhờ triển khai chủ động, kịp thời, linh hoạt và đồng bộ các giải pháp, CPI bình quân 10 tháng năm 2026 được kiểm soát ở mức 4,57%.

Thủ tướng đánh giá đây là kết quả tích cực trong bối cảnh lạm phát toàn cầu gia tăng, giá năng lượng và nguyên vật liệu biến động mạnh. Đáng chú ý, so với đầu năm, giá xăng thế giới đã tăng 76-78%, giá dầu diesel tăng khoảng 109%, cùng với đó là giá nhiều mặt hàng nguyên vật liệu tăng mạnh, gây bất ổn tại nhiều quốc gia.

Huy động nguồn lực lớn, tạo động lực cho mục tiêu tăng trưởng 2 con số

Một trọng tâm khác được Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh là huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực phục vụ tăng trưởng. Chính phủ đã tập trung hoàn thiện thể chế, đổi mới phương thức lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành; cải cách thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh; tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho doanh nghiệp; thúc đẩy đầu tư công, thu hút đầu tư và mở rộng thị trường.

Các giải pháp đẩy mạnh thu hút đầu tư, giải ngân vốn đầu tư công, xử lý các dự án tồn đọng và mở rộng thị trường đã góp phần thúc đẩy tiêu thụ nguyên vật liệu, hàng hóa, tạo việc làm, nâng cao thu nhập người lao động và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.

Theo số liệu được Thủ tướng cập nhật, tổng vốn đầu tư toàn xã hội đến hết tháng 9/2026 đạt 3,11 triệu tỷ đồng, tăng 15,1%.

Thu ngân sách nhà nước 10 tháng ước đạt 2,44 triệu tỷ đồng, bằng gần 96,4% dự toán và tăng 11% so với cùng kỳ, trong khi đã miễn, giảm và gia hạn trên 366 nghìn tỷ đồng tiền thuế, phí và lệ phí. Trong đó, thu nội địa đạt trên 2,1 triệu tỷ đồng, tăng 11,4%, chiếm 86,2% tổng thu ngân sách nhà nước.

Đối với đầu tư công, giải ngân đạt gần 708,6 nghìn tỷ đồng, bằng trên 74% kế hoạch, tăng 19,7% về tỷ lệ và tăng trên 217 nghìn tỷ đồng về số tuyệt đối so với cùng kỳ.

Thu hút đầu tư nước ngoài tiếp tục là điểm sáng. Vốn FDI đăng ký đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74%; vốn FDI thực hiện đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1%. Đặc biệt, kim ngạch xuất nhập khẩu lần đầu tiên vượt mốc 1.000 tỷ USD. Riêng tháng 10, xuất siêu đạt 7,31 tỷ USD.

Quang cảnh phiên họp. Ảnh: VPQH

Theo Thủ tướng, những kết quả trên cho thấy sự tăng trưởng mạnh và thực chất của nền kinh tế trên nền tảng kinh tế vĩ mô được giữ vững.

Bên cạnh thúc đẩy tăng trưởng, Chính phủ tiếp tục quan tâm thực hiện các chính sách an sinh xã hội, chăm lo đời sống nhân dân. Trong 10 tháng, ngân sách đã chi khoảng 578 nghìn tỷ đồng từ nguồn chi thường xuyên cho y tế, giáo dục và bảo đảm an sinh xã hội.

Từ ngày 1/7/2026, mức lương cơ sở tăng 8%; phụ cấp đối với cán bộ, công chức cấp xã tăng từ 25% lên 55%. Chính phủ cũng mở rộng phạm vi áp dụng, quy định cụ thể mức phụ cấp đối với nhân viên y tế từ 30-80%, thúc đẩy chính sách khám sức khỏe, mở rộng đối tượng hưởng và nâng phụ cấp đối với giáo viên.

Một số địa phương đã thực hiện miễn phí sách giáo khoa cho học sinh phổ thông. Chính phủ xác định mục tiêu phấn đấu triển khai trên phạm vi toàn quốc từ năm học 2028-2029, sớm một năm so với kế hoạch. Cùng với đó là tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị cho y tế và giáo dục.

Huy động 6-6,4 triệu tỷ đồng vốn đầu tư toàn xã hội trong năm 2027

Nhìn nhận những kết quả đạt được là cơ bản, Thủ tướng Lê Minh Hưng cũng thẳng thắn chỉ ra những khó khăn, thách thức còn tồn tại. Trên cơ sở đó, Chính phủ sẽ tập trung chỉ đạo, quyết tâm phấn đấu tăng trưởng cả năm 2026 đạt trên 10%, kiểm soát lạm phát khoảng 4,5%, tạo nền tảng thực hiện kế hoạch năm 2027 và cả giai đoạn 2026-2030.

Thủ tướng cho biết, ngày 7/11/2026, Quốc hội đã thông qua Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, xác định 45 chỉ tiêu chủ yếu, trong đó phấn đấu tăng trưởng kinh tế 10%, kiểm soát lạm phát khoảng 4,5% và đề ra 11 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm trên các lĩnh vực.

Trên cơ sở kết luận của Trung ương và nghị quyết của Quốc hội, Chính phủ sẽ khẩn trương ban hành nghị quyết về kinh tế - xã hội, ngân sách nhà nước năm 2027, xác định rõ nhiệm vụ cụ thể, thời hạn hoàn thành và cơ quan thực hiện.

Đặc biệt, để đạt mục tiêu tăng trưởng 10% trở lên, nền kinh tế cần huy động nguồn lực rất lớn. Thủ tướng nhấn mạnh, tổng vốn đầu tư toàn xã hội năm 2027 cần đạt khoảng 36-38% GDP, tương đương 6-6,4 triệu tỷ đồng. Trong đó, chi đầu tư phát triển từ nguồn ngân sách nhà nước khoảng 1,76 triệu tỷ đồng, chiếm khoảng 27-29%.

Để huy động đủ nguồn lực, Chính phủ sẽ tập trung các giải pháp tăng thu ngân sách, tiết kiệm chi thường xuyên, đẩy mạnh đầu tư công, phát hành các loại hình trái phiếu, vay vốn ODA, huy động nguồn tín dụng; tăng đầu tư từ doanh nghiệp nhà nước, thúc đẩy thu hút vốn đầu tư tư nhân và FDI.

Đồng thời, phát triển thị trường vốn trung và dài hạn hiện đại, thu hút các quỹ đầu tư quốc tế và nguồn vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài dài hạn, ổn định.

Về sử dụng hiệu quả nguồn lực, Chính phủ sẽ xây dựng các kịch bản tăng trưởng, giao nhiệm vụ và tiến độ cụ thể cho từng bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp nhà nước. Trọng tâm là ưu tiên phát triển ba lĩnh vực chủ yếu của nền kinh tế gồm công nghiệp, nông nghiệp và thương mại, dịch vụ, gắn với tạo đột phá trong khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Thủ tướng cũng nhấn mạnh yêu cầu thúc đẩy chuyển đổi số thực chất trong quản trị nhà nước, cung cấp dịch vụ công và nâng cao năng lực điều hành của chính quyền địa phương; đẩy mạnh thương mại hóa kết quả nghiên cứu, tăng cường liên kết giữa Nhà nước, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học.

Qua đó, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phải thực sự trở thành động lực chủ yếu cho tăng trưởng, đổi mới mô hình phát triển và thúc đẩy các ngành kinh tế mới.

Cùng với các giải pháp thúc đẩy tăng trưởng, Chính phủ xác định tiếp tục củng cố vững chắc nền tảng kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát là nhiệm vụ ưu tiên. Chính phủ sẽ điều hành linh hoạt các công cụ chính sách vĩ mô, bảo đảm nguồn cung xăng dầu, điện; tiếp tục đổi mới các ngành, lĩnh vực nhằm tiết giảm chi phí trung gian, bảo đảm nguồn cung hàng hóa thiết yếu, công khai, minh bạch giá và xử lý nghiêm các vi phạm. Đồng thời, chủ động xây dựng các kịch bản điều hành, giao chỉ tiêu kiểm soát CPI cho các địa phương.

“Trên quan điểm lấy con người làm trung tâm, chủ thể và mục tiêu của phát triển, Chính phủ xác định phát triển kinh tế phải gắn với tiến bộ, công bằng xã hội, bảo đảm an sinh, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân, để mọi người dân được thụ hưởng thành quả phát triển”, Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh.

Theo đó, Chính phủ sẽ tập trung triển khai hiệu quả các chương trình hành động thực hiện nghị quyết, kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị và Quốc hội về phát triển văn hóa, giáo dục, y tế; chủ động phòng, chống thiên tai, thích ứng với biến đổi khí hậu, phát triển hạ tầng nông thôn và triển khai hiệu quả chương trình mục tiêu quốc gia hợp nhất.