 |
| Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trả lời chất vấn của các đại biểu Quốc hội tại phiên họp ngày 12/11/2026. Ảnh: VPQH |
Phóng viên: Qua theo dõi phiên chất vấn, ông đánh giá như thế nào về chất lượng trả lời, đặc biệt là cách Bộ trưởng tiếp cận những vấn đề lớn của ngành Tài chính?
PGS.TS. Nguyễn Thường Lạng: Tôi cho rằng đây là phiên chất vấn có chất lượng, với nhiều vấn đề được trao đổi thẳng thắn, cụ thể và sát với những yêu cầu đang đặt ra đối với công tác quản lý, điều hành kinh tế.
Trước hết, phải thấy rằng phạm vi quản lý của Bộ Tài chính hiện nay rất rộng, từ ngân sách nhà nước, thuế, đầu tư công đến phát triển doanh nghiệp, thu hút đầu tư và thị trường vốn… Mỗi lĩnh vực đều có những khó khăn, vướng mắc riêng, trong khi yêu cầu đặt ra là vừa bảo đảm kỷ luật tài chính, vừa huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực để phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế.
Điều tôi đánh giá tích cực là Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đã thể hiện sự nắm bắt toàn diện các vấn đề, trả lời trực tiếp vào nội dung đại biểu quan tâm, đồng thời đưa ra những giải pháp gắn với nhiệm vụ quản lý của ngành Tài chính.
Chẳng hạn, đối với vấn đề hoàn thuế giá trị gia tăng, Bộ trưởng không né tránh thực trạng chậm hoàn thuế, mà thừa nhận đây là một trong những nguyên nhân khiến nguồn vốn của doanh nghiệp bị đọng lại, ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh. Đồng thời, Bộ trưởng cũng chỉ ra những yêu cầu tiếp tục phải giải quyết để vừa rút ngắn thời gian hoàn thuế, vừa kiểm soát gian lận.
Hay đối với vấn đề nợ thuế, Bộ trưởng đã nêu rõ tổng nợ thuế cộng dồn đến hết tháng 10/2026 vẫn ở mức 11%, tương đương hơn 267.000 tỷ đồng. Việc công khai những con số và phân tích nguyên nhân, trong đó có những khó khăn từ thị trường bất động sản, giúp các đại biểu và cử tri có thêm cơ sở đánh giá thực trạng.
Theo tôi, một phiên chất vấn có chất lượng không nhất thiết là phiên chất vấn mà mọi vấn đề đều được giải quyết ngay. Quan trọng là người trả lời phải nhận diện đúng vấn đề, xác định trách nhiệm và đưa ra hướng xử lý có cơ sở.
Phóng viên: Một trong những nội dung được quan tâm tại phiên chất vấn là giải pháp huy động, phân bổ và sử dụng nguồn lực tài chính để thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số. Theo ông, đâu là những điểm đáng chú ý trong quan điểm điều hành mà Bộ trưởng đã đưa ra?
PGS.TS. Nguyễn Thường Lạng: Trong phần trả lời về dự toán ngân sách năm 2027, Bộ trưởng nhấn mạnh rằng, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội là nền tảng quan trọng để thực hiện nhiệm vụ thu, chi ngân sách.
Tôi cho rằng đây là cách tiếp cận phù hợp. Bởi muốn có nguồn thu ngân sách bền vững thì trước hết phải tạo điều kiện để doanh nghiệp phát triển, mở rộng sản xuất, kinh doanh, nâng cao năng suất và hiệu quả hoạt động. Vì thế, chính sách tài chính không chỉ tập trung vào quản lý nguồn thu mà còn phải góp phần nuôi dưỡng nguồn thu, hỗ trợ các động lực tăng trưởng.
Về đầu tư công, Bộ trưởng không chỉ đề cập yêu cầu đẩy nhanh tiến độ giải ngân, mà còn nhấn mạnh việc đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội của các dự án, khắc phục tình trạng đầu tư kém hiệu quả và cải thiện hệ số sử dụng vốn đầu tư (ICOR).
 |
| PGS.TS. Nguyễn Thường Lạng, Chuyên gia kinh tế Giảng viên cao cấp tại Viện Thương mại và Kinh tế quốc tế, Đại học Kinh tế Quốc dân |
Theo tôi, đây là vấn đề rất quan trọng khi Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng 2 con số. Nếu chỉ gia tăng quy mô đầu tư mà không cải thiện hiệu quả sử dụng vốn, nền kinh tế sẽ phải bỏ ra nguồn lực ngày càng lớn để tạo ra cùng một đơn vị tăng trưởng.
Vì vậy, việc Bộ trưởng đề cập giải pháp linh hoạt điều chuyển vốn từ các dự án chậm tiến độ sang những dự án có khả năng triển khai tốt, đồng thời chú trọng hiệu quả đầu tư, là hướng đi cần thiết.
Tuy nhiên, việc điều chuyển vốn mới giải quyết một phần vấn đề. Muốn nâng cao hiệu quả đầu tư công, cần tiếp tục xử lý những hạn chế trong công tác chuẩn bị dự án, giải phóng mặt bằng, năng lực tổ chức thực hiện và trách nhiệm của các chủ đầu tư, địa phương.
Tôi cũng đánh giá tích cực quan điểm thận trọng trong huy động vốn quốc tế. Việc Bộ trưởng nhấn mạnh lựa chọn thời điểm phát hành trái phiếu quốc tế phù hợp, cân nhắc chi phí vốn, điều kiện vay và khả năng trả nợ thể hiện sự quan tâm đến an toàn tài chính quốc gia.
Bên cạnh đó, những định hướng phát triển thị trường chứng khoán, hoàn thiện cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, thúc đẩy đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP) cũng cho thấy yêu cầu đa dạng hóa các kênh huy động vốn, giảm áp lực lên ngân sách nhà nước.
 |
| Quang cảnh phiên chất vấn và trả lời chất vấn Bộ trưởng Bộ Tài chính. Ảnh: VPQH |
Phóng viên: Từ những giải pháp và cam kết của Bộ trưởng tại phiên chất vấn, ông kỳ vọng điều gì ở công tác điều hành của Bộ Tài chính trong năm 2027 và giai đoạn tiếp theo?
PGS.TS. Nguyễn Thường Lạng: Tôi cho rằng phiên chất vấn đã tạo ra những kỳ vọng tích cực, nhưng điều quan trọng nhất vẫn là kết quả triển khai trong thực tế. Trước hết, tôi kỳ vọng Bộ Tài chính tiếp tục phát huy tinh thần chủ động, trách nhiệm và quyết liệt trong xử lý những vấn đề thuộc phạm vi quản lý, nhất là các nội dung đã được đại biểu Quốc hội chất vấn và Bộ trưởng đưa ra giải pháp.
Một trong những ưu tiên cần tập trung là cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp. Tôi kỳ vọng quá trình chuẩn hóa dữ liệu được triển khai đồng bộ, bảo đảm tính chính xác, đồng thời hạn chế phát sinh những thủ tục không cần thiết đối với người dân và doanh nghiệp.
Đối với chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, điều cần thiết là chuyển các quy định, cơ chế ưu đãi thành những điều kiện tiếp cận thực tế về đất đai, vốn, thị trường và cơ hội tham gia chuỗi cung ứng.
Tôi cũng kỳ vọng Bộ Tài chính tiếp tục có những giải pháp mạnh mẽ hơn để nâng cao hiệu quả đầu tư công. Đây là lĩnh vực có tác động trực tiếp đến tăng trưởng kinh tế, nhưng cũng đòi hỏi trách nhiệm rất cao trong quản lý và sử dụng ngân sách. Việc giải ngân nhanh cần đi cùng chất lượng công trình, hiệu quả khai thác và khả năng tạo ra giá trị kinh tế lâu dài.
Tôi đánh giá phiên trả lời chất vấn của Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn đã tạo được sự tin tưởng từ cách tiếp cận vấn đề, tinh thần trách nhiệm và những định hướng giải pháp được đưa ra.
Với vai trò quan trọng của Bộ Tài chính trong quản lý, điều hành và phân bổ nguồn lực quốc gia, tôi kỳ vọng ngành Tài chính sẽ tiếp tục phát huy những kết quả đạt được, chủ động xử lý các hạn chế còn tồn tại, góp phần tạo nền tảng tài chính vững chắc cho mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số trong những năm tới.
Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn ông!
