 |
| TS. Cấn Văn Lực Chuyên gia Kinh tế trưởng Ngân hàng BIDV, Thành viên Hội đồng Tư vấn Chính sách Tài chính - tiền tệ Quốc gia |
Phóng viên: Việt Nam đang hướng tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao trong năm 2027, trong khi áp lực lạm phát và lãi suất vẫn hiện hữu.
Theo ông, dư địa điều hành chính sách tiền tệ còn đến đâu và cần ưu tiên những giải pháp gì để hỗ trợ tăng trưởng?
TS. Cấn Văn Lực: Điều hành chính sách tiền tệ năm nay rất thách thức, không chỉ đối với Việt Nam mà còn với nhiều quốc gia trên thế giới.
Rủi ro địa chính trị, lạm phát và xu hướng tăng lãi suất trên thế giới khiến nhiều nước gần như không còn dư địa để tiếp tục giảm lãi suất. Khi lạm phát ở mức cao, khả năng nới lỏng chính sách tiền tệ thông qua các công cụ khác cũng rất hạn chế.
Đối với Việt Nam, một điểm tích cực là tỷ giá tương đối ổn định. Từ đầu năm đến nay, tiền VNĐ không những không mất giá so với USD mà còn tăng giá khoảng 2,5 - 2,8%. Điều này cho thấy sức hấp dẫn và vị thế của tiền VNĐ đang có những chuyển biến tích cực dưới góc nhìn của nhà đầu tư.
Tuy nhiên, câu chuyện lãi suất lại khác. Khi lạm phát và lãi suất toàn cầu tăng lên, lãi suất trong nước cũng chịu áp lực tương ứng. Trong khi đó, chúng ta vừa muốn duy trì tăng trưởng kinh tế cao, vừa muốn giảm lãi suất để hỗ trợ doanh nghiệp. Đây là bài toán không dễ giải quyết.
Tôi cho rằng, để tăng trưởng cao và bền vững, Việt Nam cần tiếp tục phấn đấu giảm mặt bằng lãi suất, cả huy động và cho vay. Muốn vậy, phải thực hiện đồng bộ nhiều cơ chế, chính sách và giải pháp, chứ không thể chỉ dựa vào một công cụ điều hành.
Trước hết, phải giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát tốt lạm phát. Đây là điều kiện quan trọng để tạo dư địa cho chính sách tiền tệ và ổn định kỳ vọng của thị trường.
Thứ hai, cần đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công. Khi nguồn vốn này được giải ngân, tiền sẽ quay trở lại hệ thống ngân hàng, qua đó hỗ trợ tích cực cho thanh khoản và giảm tình trạng nguồn lực bị tồn đọng.
Thứ ba, phải cải thiện vòng quay tiền trong nền kinh tế. Khi các dòng tiền được giải phóng sẽ giúp doanh nghiệp có thêm nguồn lực phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh, thay vì tiếp tục bị giữ lại trong các khâu thủ tục hoặc nghĩa vụ tài chính.
Để cải thiện dòng tiền, một giải pháp quan trọng là tiếp tục đẩy nhanh xử lý các dự án tồn đọng, vướng mắc. Chính phủ trong các nhiệm kỳ trước và hiện nay đã rất quyết liệt trong việc tháo gỡ khó khăn cho các dự án, đạt được những kết quả tích cực. Tuy nhiên, vẫn còn những dự án cần tiếp tục xử lý. Đây là nguồn lực rất lớn cho nền kinh tế. Khi những vướng mắc được giải quyết, nguồn vốn đang nằm trong các dự án có thể được đưa trở lại hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh.
Bên cạnh đó, chúng ta cần huy động thêm nguồn lực từ những kênh khác như Trung tâm Tài chính quốc tế, thị trường tín chỉ carbon, các khu thương mại tự do và đặc biệt là nguồn tiền tiết kiệm trong dân. Để huy động được nguồn lực này, phải tiếp tục ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, duy trì mức lãi suất đủ hấp dẫn đối với người gửi tiền, đồng thời tạo môi trường đầu tư thuận lợi và phát triển thị trường vốn.
Cuối cùng, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh cũng là một trong những giải pháp quan trọng nhất. Khi người dân và doanh nghiệp có niềm tin vào môi trường kinh doanh, họ sẽ sẵn sàng đưa nguồn tiền đang nắm giữ vào đầu tư, sản xuất, kinh doanh thay vì giữ lại một chỗ.
 |
| Khi các dòng tiền được giải phóng sẽ tác động tích cực tới hoạt động đầu tư, kinh doanh. Ảnh: Đức Thanh |
Phóng viên: Bên cạnh việc sử dụng hiệu quả nguồn vốn trong nước, Việt Nam cần làm gì để duy trì sức hấp dẫn đối với dòng vốn đầu tư quốc tế, thưa ông?
TS. Cấn Văn Lực: Trước hết, cần nhìn nhận rằng dòng vốn đầu tư quốc tế luôn có sự dịch chuyển. Các nhà đầu tư thường điều chỉnh danh mục để tìm đến những thị trường có mức sinh lời hấp dẫn, trong phạm vi rủi ro mà họ có thể chấp nhận.
Hiện nay, lãi suất tại Mỹ, châu Âu và một số thị trường lớn có xu hướng tăng trở lại, trong khi rủi ro toàn cầu cũng gia tăng. Vì vậy, một phần dòng vốn quốc tế đang quay trở lại những thị trường phát triển, nơi nhà đầu tư có thể tìm kiếm lợi nhuận cao hơn với mức độ an toàn được đánh giá là phù hợp.
Vậy Việt Nam cần làm gì để giữ lại và thu hút thêm dòng vốn quốc tế? Theo tôi, chúng ta đã và đang đi đúng hướng, nhưng cần tiếp tục thực hiện quyết liệt một số nhiệm vụ. Đó là phải quyết tâm duy trì tăng trưởng kinh tế cao, đồng thời giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô. Đây là những yếu tố nền tảng mà nhà đầu tư quốc tế luôn quan tâm khi quyết định phân bổ vốn.
Bên cạnh đó cần tiếp tục cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư, kinh doanh. Một môi trường đầu tư thuận lợi, minh bạch và ổn định sẽ giúp củng cố niềm tin của nhà đầu tư. Đặc biệt là phải phát triển mạnh thị trường vốn, bởi đây là nơi các nhà đầu tư, đặc biệt là nhà đầu tư gián tiếp nước ngoài, quan tâm rất nhiều.
Trong đó, Việt Nam cần đẩy nhanh phát triển thị trường trái phiếu, nhất là trái phiếu doanh nghiệp, đồng thời phát triển thị trường quỹ đầu tư. Hiện nay, những khu vực này vẫn còn tương đối hạn chế về quy mô và sản phẩm, trong khi những rủi ro của thị trường cần tiếp tục được xử lý.
Một cơ hội khác là tiến trình nâng hạng thị trường chứng khoán. Chúng ta cần tận dụng tốt cơ hội này để nâng cao sức hấp dẫn đối với nhà đầu tư quốc tế. Cùng với đó, Việt Nam đang hướng tới nâng mức xếp hạng tín nhiệm quốc gia lên mức đầu tư. Nếu đạt được mục tiêu này, một mặt chúng ta có thể gia tăng sức hấp dẫn đối với các nhà đầu tư nước ngoài, mặt khác giảm chi phí vay và huy động vốn từ thị trường quốc tế.
Phóng viên: Để đáp ứng nhu cầu vốn trung và dài hạn cho tăng trưởng, ông có những đề xuất gì đối với việc phát triển các loại trái phiếu mới và Trung tâm Tài chính quốc tế của Việt Nam?
TS. Cấn Văn Lực: Đối với việc phát hành trái phiếu nhằm huy động nguồn vốn dài hạn, tôi cho rằng cần tập trung vào một số vấn đề. Trước hết là hoàn thiện thể chế, chính sách pháp luật, cho phép đa dạng hóa các loại trái phiếu. Chúng ta cần có thêm những sản phẩm như trái phiếu chính quyền địa phương, trái phiếu chính quyền đô thị, trái phiếu công trình, trái phiếu hạ tầng, trái phiếu xanh, trái phiếu bền vững và trái phiếu xã hội.
Hơn nữa, hồ sơ phát hành phải được chuẩn bị bài bản, chuyên nghiệp và minh bạch. Đặc biệt, cần có hồ sơ bằng cả tiếng Việt và tiếng Anh để thuận lợi hơn trong việc tiếp cận các nhà đầu tư quốc tế. Ngoài ra, cần xác định đúng những nhóm nhà đầu tư tiềm năng, đồng thời bảo đảm các điều kiện cần thiết để họ sẵn sàng tham gia.
Nhà đầu tư khi bỏ vốn vào Việt Nam sẽ quan tâm đến 3 yếu tố: khả năng sinh lời, mức độ an toàn và tính thanh khoản. Điều đó có nghĩa là ngoài lợi nhuận kỳ vọng, họ cần được bảo đảm về khả năng quản lý rủi ro cũng như sự thuận lợi khi muốn thoái vốn hoặc chuyển nhượng khoản đầu tư.
Tôi cho rằng Việt Nam đã và đang tiếp cận theo hướng này. Hy vọng thời gian tới, thị trường trái phiếu doanh nghiệp sẽ phát triển tốt hơn, khắc phục những khó khăn và hạn chế hiện nay.
Đối với Trung tâm Tài chính quốc tế tại TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng, chúng tôi đã kiến nghị Chính phủ tập trung vào 3 nhóm công việc. Thứ nhất là tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách và pháp luật, kịp thời tháo gỡ những vướng mắc phát sinh.
Thứ hai, cần sớm có những sản phẩm giao dịch cụ thể. Việc triển khai một số giao dịch ban đầu sẽ giúp chúng ta rút kinh nghiệm, hoàn thiện cơ chế và tạo động lực để các tổ chức khác cùng tham gia.
Thứ ba, cần xây dựng kế hoạch phát triển Trung tâm Tài chính quốc tế tại cả TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng với tầm nhìn dài hạn hơn. Khi nhà đầu tư nhìn thấy một lộ trình phát triển rõ ràng, tích cực và có tính ổn định, họ sẽ yên tâm hơn trong việc thành lập các tổ chức tài chính, ngân hàng, công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ hoặc quỹ đầu tư tại Việt Nam.
Nếu thực hiện tốt các giải pháp này, Việt Nam sẽ có thêm điều kiện phát triển thị trường vốn, thu hút nguồn lực tài chính quốc tế và đáp ứng tốt hơn nhu cầu vốn trung và dài hạn cho tăng trưởng kinh tế.
Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn ông!
