Đóng góp cho tăng trưởng kinh tế 2 con số, dệt may chọn nâng giá trị thay vì quy mô

Ông Trương Văn Cẩm Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS)

Phóng viên: Năm 2026 chỉ còn 2 tháng nữa là kết thúc. Ông đánh giá thế nào về kết quả xuất khẩu dệt may trong 10 tháng đầu năm, khả năng hoàn thành mục tiêu cả năm và triển vọng năm 2027?

Ông Trương Văn Cẩm: Trong 10 tháng năm 2026, xuất khẩu dệt may Việt Nam đạt khoảng 39,8 tỷ USD, tăng khoảng 4% so với cùng kỳ năm trước. Đây là mức tăng chưa đạt kỳ vọng của ngành.

Vì thế, trong 2 tháng cuối năm, chúng tôi kỳ vọng kim ngạch xuất khẩu mỗi tháng đạt trên 4 tỷ USD, qua đó tiến tới hoàn thành mục tiêu xuất khẩu 48 tỷ USD trong năm 2026. Tôi cho rằng mục tiêu này có khả năng đạt được.

Bước sang năm 2027, ngành dệt may vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức, từ tác động của tình hình địa chính trị, chính sách thuế quan đến các yêu cầu ngày càng cao về xanh hóa và phát triển bền vững. Tuy nhiên, doanh nghiệp dệt may Việt Nam đã có sự chuẩn bị nhất định trước những yêu cầu này trong những năm gần đây, chứ không phải đến thời điểm hiện tại mới bắt đầu thích ứng.

Bên cạnh thách thức, ngành cũng nhìn thấy những cơ hội từ sự thay đổi của thị trường và các hiệp định thương mại tự do. Đây là những yếu tố có thể góp phần thúc đẩy xuất khẩu dệt may Việt Nam trong thời gian tới.

Phóng viên: Trước mục tiêu tăng trưởng 2 con số của nền kinh tế trong năm 2027 và những năm tiếp theo, ngành dệt may sẽ tập trung vào những giải pháp nào để nâng cao đóng góp cho tăng trưởng?

Ông Trương Văn Cẩm: Một trong những lợi thế của doanh nghiệp dệt may trong nước là sự ổn định về chính trị và kinh tế của Việt Nam, cùng với định hướng tăng trưởng cao của nền kinh tế. Đây là nền tảng để doanh nghiệp tìm cách phát triển, theo kịp và đóng góp vào các mục tiêu chung.

Tuy nhiên, tôi cho rằng ngành dệt may không thể đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng 2 con số chỉ bằng cách mở rộng quy mô sản xuất và xuất khẩu. Bởi tăng trưởng về quy mô của ngành có thể chỉ đạt khoảng 5-6% mỗi năm, vì thế, chúng tôi sẽ tập trung nâng cao chất lượng tăng trưởng thông qua tăng đầu tư, nâng tỷ lệ nội địa hóa, phát triển các mặt hàng có chất lượng và giá trị cao hơn.

Cùng với đó, ngành sẽ tiếp tục nâng cao giá trị xuất siêu, tăng năng suất lao động, cải thiện năng lực cạnh tranh và nâng thu nhập cho người lao động. Hiện nay, xuất siêu của ngành trong 10 tháng đầu năm đạt khoảng 17 tỷ USD. Chúng tôi sẽ tiếp tục hướng tới nâng cao giá trị xuất siêu thông qua đầu tư, phát triển sản phẩm và gia tăng giá trị trong nước.

Đặc biệt, khi các doanh nghiệp tăng doanh thu và lợi nhuận, thì thu nhập của người lao động có thể tăng khoảng 9 - 10%. Điều này không chỉ cải thiện đời sống mà còn góp phần thúc đẩy tiêu dùng, bán lẻ, qua đó đóng góp vào tăng trưởng chung của nền kinh tế.

Định hướng của ngành dệt may là tăng trưởng dựa trên chất lượng, năng suất, giá trị gia tăng và thu nhập của người lao động. Ảnh minh hoạ: H.D

Phóng viên: Một trong những cơ hội mới từ thị trường là Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và khối EFTA (VEFTA). Ông kỳ vọng gì từ hiệp định này và doanh nghiệp dệt may cần đáp ứng những yêu cầu nào để tận dụng cơ hội?

Ông Trương Văn Cẩm: VEFTA là một trong những hiệp định mà ngành dệt may đã chờ đợi. Mặc dù khu vực này chỉ gồm 4 quốc gia (Thuỵ Sĩ, Na Uy, Iceland, Liechtenstein), với tổng dân số khoảng 14,5 - 15 triệu người, đây lại là thị trường có thu nhập bình quân đầu người rất cao, thuộc nhóm hàng đầu thế giới.

Thực tế, doanh nghiệp dệt may Việt Nam đã khai thác các thị trường này trong nhiều năm. Trong đó, Thụy Sĩ và Liechtenstein là hai thị trường mà chúng tôi đã khai thác khá tốt, với kim ngạch khoảng 500 - 600 triệu USD mỗi năm.

Theo số liệu chúng tôi nắm được, năm 2025, kim ngạch xuất khẩu dệt may Việt Nam sang toàn khối EFTA đạt khoảng 776 triệu USD. Tôi cho rằng đây là kết quả khá tích cực nếu xét đến quy mô dân số chưa đến 15 triệu người của khu vực này.

Đáng chú ý, từ ngày 1/1/2024, Thụy Sĩ đã thực hiện miễn thuế nhập khẩu đối với hàng dệt may. Vì vậy, doanh nghiệp Việt Nam đã có điều kiện khai thác thị trường này trước khi hiệp định thương mại tự do được ký kết và có hiệu lực.

Chúng tôi kỳ vọng EFTA tiếp tục là một trong những thị trường có thể khai thác tốt trong thời gian tới, đặc biệt đối với các sản phẩm dệt may chất lượng cao, có giá trị lớn. Mặc dù quy mô dân số không lớn, khu vực này cũng có thể tạo thêm cơ hội kết nối với những thị trường khác.

Tuy nhiên, thách thức lớn nhất là yêu cầu của thị trường EFTA rất cao, không khác các thị trường châu Âu khác, thậm chí ở một số khía cạnh còn cao hơn. Doanh nghiệp phải đáp ứng các tiêu chuẩn về phát triển bền vững, xanh hóa, đồng thời nâng cao chất lượng và đẳng cấp sản phẩm mới có thể khai thác hiệu quả thị trường này.

Tôi cho rằng, các doanh nghiệp dệt may Việt Nam đã có kinh nghiệm nhất định khi xuất khẩu vào khu vực trong thời gian qua. Đây là cơ sở để tiếp tục thích ứng với những yêu cầu của thị trường và tận dụng cơ hội từ hiệp định. Hiệp định có khả năng bắt đầu có hiệu lực vào đầu tháng 1/2027, nếu được triển khai theo tiến độ dự kiến, đây sẽ là một trong những yếu tố góp phần thúc đẩy xuất khẩu dệt may Việt Nam trong năm tới, qua đó tiếp tục đóng góp vào tăng trưởng chung của nền kinh tế.

Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn ông!