Quốc hội phê chuẩn quyết toán ngân sách nhà nước năm 2025, bội chi bằng 3,1% GDP

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Nghị quyết về quyết toán ngân sách nhà nước năm 2025. Ảnh: VPQH

Thu ngân sách vượt 36,8% dự toán, bội chi giảm so với dự toán

Theo Nghị quyết được Quốc hội thông qua, tổng số thu cân đối ngân sách nhà nước năm 2025 là 4.267.354 tỷ đồng. Số thu này bao gồm cả số thu chuyển nguồn từ năm 2024 sang năm 2025, thu kết dư ngân sách địa phương năm 2024 và thu từ quỹ dự trữ tài chính.

Tổng số chi cân đối ngân sách nhà nước là 4.560.931 tỷ đồng, bao gồm cả số chi chuyển nguồn từ năm 2025 sang năm 2026.

Bội chi ngân sách nhà nước là 400.163 tỷ đồng, bằng 3,1% GDP, không bao gồm kết dư ngân sách địa phương. Tổng mức vay của ngân sách nhà nước để bù đắp bội chi và trả nợ gốc là 763.909 tỷ đồng.

Quốc hội cũng quyết nghị việc phân chia khoản thu tiền cấp quyền khai thác khoáng sản trong thời gian từ ngày 2/7/2025 đến ngày 31/12/2025.

Cụ thể, đối với khoản thu do cơ quan có thẩm quyền của Trung ương cấp phép, ngân sách Trung ương được hưởng 70%, ngân sách địa phương hưởng 30%. Đối với khoản thu do cơ quan có thẩm quyền của địa phương cấp phép, ngân sách địa phương được hưởng 100%.

Trước khi Quốc hội biểu quyết thông qua Nghị quyết, trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Nghị quyết, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, năm 2025, công tác quản lý, điều hành ngân sách nhà nước được thực hiện trong bối cảnh kinh tế thế giới có nhiều biến động. Trong nước, thiên tai lịch sử gây hậu quả nghiêm trọng đến sản xuất và đời sống nhân dân. Cùng với đó là quá trình sắp xếp đơn vị hành chính, tinh gọn bộ máy và triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Trong bối cảnh đó, thực hiện các chủ trương, nghị quyết của Đảng, Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo sát sao, điều hành linh hoạt, quyết liệt và kịp thời.

Theo Bộ trưởng, nền kinh tế đã phục hồi mạnh mẽ, kinh tế vĩ mô ổn định, các cân đối lớn được bảo đảm, đạt và vượt 15/15 chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm 2025 đã đề ra. Tăng trưởng GDP đạt 8,02%; thu ngân sách nhà nước vượt 36,8% so với dự toán.

Chi ngân sách nhà nước được quản lý chặt chẽ, bảo đảm tiết kiệm, hiệu quả. Đáng chú ý, bội chi ngân sách nhà nước giảm 15,1% so với dự toán, bằng 3,1% GDP, giảm đáng kể so với mức 3,8% GDP đã được Quốc hội cho phép.

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cũng cho biết, Chính phủ đã nỗ lực chỉ đạo tổ chức thực hiện công tác quyết toán ngân sách nhà nước, bảo đảm báo cáo quyết toán ngân sách nhà nước độc lập trình Quốc hội đúng tiến độ, mặc dù đây là năm đầu tiên thực hiện rút ngắn thời gian quyết toán theo quy định của Luật Ngân sách nhà nước năm 2025.

Tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong quản lý, sử dụng ngân sách

Bên cạnh những kết quả đạt được, Bộ trưởng Bộ Tài chính thẳng thắn nhìn nhận công tác lập, chấp hành dự toán và quyết toán ngân sách nhà nước vẫn còn một số tồn tại, hạn chế.

Trong đó, việc lập dự toán thu, chi ngân sách chưa sát thực tế; tăng thu nội địa chưa thực sự bền vững. Việc triển khai dự toán chi thường xuyên, phân bổ chi tiết kế hoạch và giải ngân vốn đầu tư công, kinh phí thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, các chương trình mục tiêu quốc gia tại một số bộ, cơ quan Trung ương và địa phương còn chậm, kéo dài. Số tạm ứng vốn đầu tư chưa có khối lượng để thu hồi và số chuyển nguồn ngân sách còn lớn.

Tiếp thu ý kiến đóng góp của các đại biểu Quốc hội, Chính phủ khẳng định sẽ tiếp tục hoàn thiện công tác quản lý, điều hành và quyết toán ngân sách nhà nước; khắc phục những tồn tại, hạn chế, tăng cường kỷ luật, kỷ cương tài chính, nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng ngân sách nhà nước trong thời gian tới.

Theo Bộ trưởng, tại dự thảo Luật Ngân sách nhà nước (sửa đổi) đang trình Quốc hội, Chính phủ đã bổ sung các quy định theo hướng tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong quản lý, sử dụng ngân sách; quy định chặt chẽ hơn về việc chuyển nguồn ngân sách, gắn với phân cấp quản lý và trách nhiệm của người đứng đầu trong tổ chức thực hiện.

Bộ trưởng cũng cho biết, báo cáo quyết toán ngân sách nhà nước năm 2025 đã được Kiểm toán Nhà nước kiểm toán và Ủy ban Kinh tế - Tài chính của Quốc hội thẩm tra, thống nhất trình Quốc hội. Chính phủ đã phối hợp với Ủy ban Kinh tế - Tài chính và Kiểm toán Nhà nước rà soát, hoàn thiện các nội dung dự thảo Nghị quyết.

Trong đó, dự thảo Nghị quyết giao Chính phủ chỉ đạo các bộ, cơ quan Trung ương, địa phương và đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước thực hiện các biện pháp quyết liệt, đồng bộ trong quản lý, sử dụng, quyết toán ngân sách; nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách, khắc phục những tồn tại, hạn chế được nêu trong báo cáo thẩm tra, báo cáo kiểm toán và ý kiến của đại biểu Quốc hội.