Tham vấn hoàn thiện Nghị định hướng dẫn, bảo đảm triển khai Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất) từ năm 2027

Ông Dương Tiến Dũng, Phó Vụ trưởng Vụ Ngân sách nhà nước (Bộ Tài chính) chủ trì hội thảo. Ảnh: Tuệ Anh

Hoàn thiện quy định, bảo đảm đồng bộ với Luật từ năm 2027

Hội thảo do ông Dương Tiến Dũng, Phó Vụ trưởng Vụ Ngân sách nhà nước (Bộ Tài chính) chủ trì, với sự tham dự của bà Sibylle Bachmann, Trưởng đại diện Cục Kinh tế Liên bang Thụy Sỹ (SECO) tại Việt Nam; bà Vũ Hoàng Quyên, Chuyên gia Quản trị khu vực công cao cấp, Chủ nhiệm Dự án, Ngân hàng Thế giới (WB); ông Marc Laurence Robinson, Chuyên gia quốc tế cao cấp của WB; đại diện các bộ, cơ quan trung ương, Sở Tài chính các tỉnh, thành phố phía Bắc và Bắc Trung Bộ cùng các đơn vị thuộc Bộ Tài chính.

Hội thảo được tổ chức với sự tài trợ của WB và SECO trong khuôn khổ Dự án Hỗ trợ kỹ thuật “Cải cách quản lý tài chính công”.

Phát biểu tại hội thảo, ông Dương Tiến Dũng cho biết, thực hiện chủ trương tại Kết luận số 18-KL/TW ngày 2/4/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng và chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tài chính đã phối hợp với các bộ, cơ quan trung ương và địa phương xây dựng dự án Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất), trên tinh thần hợp nhất Luật Đầu tư công với Luật Ngân sách nhà nước hiện hành.

Chính phủ đã trình Quốc hội để xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ hai. Hiện nay, Bộ Tài chính đang phối hợp với Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội cùng các bộ, cơ quan liên quan tổng hợp, tiếp thu ý kiến của đại biểu Quốc hội, hoàn thiện dự thảo để trình Quốc hội xem xét thông qua vào ngày 21/11.

Theo ông Dương Tiến Dũng, dự kiến Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất) có hiệu lực từ năm ngân sách 2027, tức ngày 1/1/2027, thay thế Luật Ngân sách nhà nước và Luật Đầu tư công hiện hành. Để bảo đảm triển khai đồng bộ các quy định của Luật, Bộ Tài chính đã chủ động xây dựng dự thảo Nghị định, đồng thời gửi lấy ý kiến các bộ, cơ quan trung ương, địa phương và tham vấn các nhà tài trợ, cố vấn, chuyên gia nhằm hoàn thiện hồ sơ, trình Chính phủ ban hành, bảo đảm có hiệu lực cùng thời điểm với Luật.

Tiếp nối hội thảo khu vực miền Nam tổ chức tại TP. Hồ Chí Minh ngày 6/11/2026, hội thảo khu vực miền Bắc lần này nhằm tiếp tục lấy ý kiến trực tiếp của các bộ, cơ quan trung ương và địa phương đối với những nội dung của dự thảo.

Dự thảo Nghị định được xây dựng theo hướng kế thừa những quy định hiện hành đã được thực tiễn chứng minh là phù hợp; đồng thời lồng ghép, kết cấu lại và tinh chỉnh các quy định để bảo đảm thống nhất với Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất).

Theo cơ quan soạn thảo, dự thảo Nghị định gồm 17 chương, 147 điều và các phụ lục kèm theo. Nghị định dự kiến thay thế các Nghị định số 24/2016/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 14/2025/NĐ-CP), số 31/2017/NĐ-CP, số 73/2026/NĐ-CP, số 85/2025/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 275/2025/NĐ-CP); đồng thời quy định hết hiệu lực khoản 1, khoản 2 Điều 89 Nghị định số 224/2026/NĐ-CP và khoản 2 Điều 2 Nghị định số 119/2026/NĐ-CP.

Đánh giá về ý nghĩa của quá trình cải cách, bà Sibylle Bachmann cho rằng, việc hoàn thiện Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất) đang diễn ra đánh dấu một cột mốc quan trọng trong chương trình nghị sự cải cách tài chính công của Việt Nam. Đây là bước đi quan trọng nhằm đưa các cải cách tài chính công vào thực tiễn, tăng cường mối liên kết giữa lập kế hoạch tài khóa, lập ngân sách và quản lý đầu tư công.

Bà Sibylle Bachmann, Trưởng đại diện Cục Kinh tế Liên bang Thụy Sỹ (SECO) tại Việt Nam phát biểu tại hội thảo. Ảnh: Tuệ Anh

Theo bà Sibylle Bachmann, cải cách diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang theo đuổi các mục tiêu kinh tế - xã hội đầy tham vọng, cùng với những khoản đầu tư lớn vào cơ sở hạ tầng, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Do đó, quản lý tài chính công hiệu quả có ý nghĩa thiết yếu, góp phần bảo đảm các nguồn lực công được sử dụng hiệu quả, bền vững và phù hợp với các ưu tiên quốc gia. Quá trình này cũng mở ra cơ hội củng cố những khía cạnh then chốt của tài chính công.

Bà Sibylle Bachmann cho biết, Thụy Sĩ cùng với Nhóm Ngân hàng Thế giới, thông qua chương trình “Cải cách quản lý tài chính công” đã phối hợp chặt chẽ với Bộ Tài chính và các bên liên quan, cung cấp kinh nghiệm quốc tế cũng như chuyên môn kỹ thuật để hỗ trợ xây dựng Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất) và các văn bản hướng dẫn.

“Chúng tôi rất vui mừng đã hỗ trợ quá trình này”, bà Sibylle Bachmann chia sẻ, đồng thời nhấn mạnh sẽ tiếp tục đồng hành cùng Việt Nam trong giai đoạn triển khai tiếp theo.

Làm rõ nhiều cơ chế về ngân sách, đầu tư công và quản lý ngân quỹ

Tại hội thảo, đại diện Vụ Ngân sách nhà nước đã giới thiệu những nội dung chính của dự thảo Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất).

Theo đó, dự thảo cụ thể hóa các nội dung được Luật giao Chính phủ quy định chi tiết, liên quan đến nguồn thu, nhiệm vụ chi ngân sách nhà nước; dự phòng ngân sách, quỹ dự trữ tài chính; kế hoạch tài chính 5 năm; lập, giao và chấp hành dự toán; ứng trước, chuyển nguồn, quyết toán ngân sách; công khai, giám sát ngân sách và quản lý ngân quỹ nhà nước.

Đồng thời, dự thảo hướng dẫn các nội dung về phân loại, chuẩn bị, quyết định, điều chỉnh, dừng và đánh giá đầu tư công; đầu tư từ nguồn thu hợp pháp; sử dụng hai nguồn vốn để giải phóng mặt bằng và bồi thường khi trưng dụng đất.

Quang cảnh hội thảo. Ảnh: Tuệ Anh

Một trong những nội dung đáng chú ý được trao đổi tại hội thảo là định hướng sửa đổi quy định về quản lý ngân quỹ nhà nước. Theo đại diện Vụ Ngân sách nhà nước, dự thảo sửa đổi, bổ sung các quy định theo hướng chủ động hơn trong điều hành, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn ngân quỹ tạm thời nhàn rỗi, đồng thời bảo đảm an toàn.

Bên cạnh nội dung quản lý ngân quỹ, các đại biểu và chuyên gia cũng tập trung thảo luận nhiều vấn đề liên quan trực tiếp đến tổ chức thực hiện chính sách ngân sách và đầu tư công. Trong đó có việc lập kế hoạch tài chính 5 năm tích hợp danh mục, mức chi đầu tư công 5 năm; lập, phân bổ, giao và điều chỉnh dự toán chi hằng năm; phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi giữa ngân sách cấp tỉnh và ngân sách cấp xã.

Các ý kiến cũng đề cập đến cơ chế quyết định đầu tư dự án nhóm C và gia hạn thời gian bố trí vốn; nguyên tắc ngân sách trung ương hỗ trợ ngân sách địa phương thực hiện chính sách an sinh xã hội; quy chế thẩm tra, quyết định kế hoạch tài chính 5 năm, dự toán, phân bổ, phê chuẩn quyết toán ngân sách địa phương và hệ thống biểu mẫu.

Ông Marc Laurence Robinson, chuyên gia quốc tế cao cấp của WB, cùng đại diện các bộ, ngành và Sở Tài chính các tỉnh đã tham gia trao đổi, đóng góp ý kiến đối với các nội dung của dự thảo.

Các ý kiến, đề xuất tại hội thảo sẽ được cơ quan chủ trì soạn thảo lắng nghe, nghiên cứu và tiếp thu nghiêm túc, qua đó tiếp tục hoàn thiện dự thảo Nghị định, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất và khả thi trong quá trình tổ chức thực hiện.