Bộ Tài chính phân cấp mạnh thẩm quyền quản lý trong nhiều lĩnh vực

Bộ Tài chính vừa phân cấp nhiều nhiệm vụ, quyền hạn quản lý nhà nước cho các đơn vị trực thuộc.

Đơn giản hóa thủ tục, giảm khâu trung gian

Bộ Tài chính vừa ban hành Thông tư số 31/2026/TT-BTC quy định việc phân cấp thực hiện một số nhiệm vụ, quyền hạn trong lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Tài chính cho các đơn vị trực thuộc.

Thông tư được ban hành trên cơ sở Luật Tổ chức Chính phủ năm 2025 và các quy định về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức của Bộ Tài chính. Theo đó, nhiều nhiệm vụ quản lý nhà nước sẽ được giao trực tiếp cho các đơn vị chuyên môn thuộc Bộ nhằm nâng cao tính chủ động, rút ngắn quy trình xử lý công việc và giảm các khâu trung gian trong giải quyết thủ tục hành chính.

Theo quy định, việc phân cấp nhằm bảo đảm quản lý thống nhất trong các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ Tài chính như: kinh doanh bảo hiểm, dự trữ nhà nước, đầu tư ra nước ngoài, thống kê, giá, kế toán - kiểm toán, đấu thầu, chứng khoán, kho bạc nhà nước, thuế - phí - lệ phí, quản lý nợ công, quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp, cũng như quản lý Cơ sở dữ liệu quốc gia về tài sản công.

Nguyên tắc phân cấp được xác định phải phù hợp với quy định pháp luật về tiêu chuẩn, trình tự, thủ tục, đồng thời phù hợp với mô hình tổ chức và năng lực chuyên môn của từng đơn vị. Mục tiêu là đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm khâu trung gian, giảm chi phí tổ chức thực hiện và tăng tính chủ động, tự chịu trách nhiệm của các đơn vị được giao nhiệm vụ.

Các đơn vị được phân cấp không được tiếp tục phân cấp lại nhiệm vụ, quyền hạn đã được giao và phải chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật và Bộ trưởng Bộ Tài chính về kết quả thực hiện. Đồng thời, định kỳ hằng năm (chậm nhất ngày 15/12), các đơn vị phải báo cáo Bộ trưởng về kết quả thực hiện nhiệm vụ được phân cấp.

Phân cấp mạnh trong nhiều lĩnh vực

Thông tư quy định rõ việc phân cấp nhiệm vụ, quyền hạn cho nhiều đơn vị thuộc Bộ Tài chính.

Trong lĩnh vực kinh doanh bảo hiểm, Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm được giao thẩm quyền chấp thuận hoặc từ chối chấp thuận phương pháp, cơ sở tính phí của các sản phẩm bảo hiểm; chấp thuận phương pháp trích lập dự phòng nghiệp vụ. Cơ quan này cũng thực hiện xem xét thay đổi địa điểm trụ sở chính của doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm và doanh nghiệp môi giới bảo hiểm...

Trong lĩnh vực dự trữ nhà nước, Cục Dự trữ Nhà nước được phân cấp quyết định phương thức mua, bán hàng dự trữ quốc gia thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Tài chính, quyết định giảm vốn đối với lượng hàng dự trữ quốc gia thuộc thẩm quyền của Bộ trưởng và thực hiện thẩm định hoặc kiểm tra quyết toán ngân sách nhà nước từ nguồn chi dự trữ quốc gia.

Đối với hoạt động đầu tư ra nước ngoài, Cục Đầu tư nước ngoài được phân cấp tiếp nhận hồ sơ, lấy ý kiến các cơ quan liên quan và cấp, điều chỉnh hoặc chấm dứt hiệu lực Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài đối với các dự án có vốn đầu tư dưới 1.600 tỷ đồng, không thuộc trường hợp đề xuất áp dụng cơ chế chính sách hỗ trợ đặc biệt theo quy định của pháp luật.

Ngoài các lĩnh vực trên, Thông tư cũng phân cấp nhiệm vụ cho nhiều đơn vị khác như Cục Thống kê trong việc ban hành kế hoạch điều tra thống kê hằng năm; Cục Quản lý giá trong quản lý hoạt động thẩm định giá; Cục Quản lý, giám sát kế toán, kiểm toán trong lĩnh vực kế toán và kiểm toán; Cục Quản lý nợ và kinh tế đối ngoại trong xử lý hồ sơ rút vốn ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài...

Bên cạnh đó, một số nhiệm vụ cũng được phân cấp cho các đơn vị như: Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể; Cục Phát triển doanh nghiệp nhà nước; Cục Quản lý đấu thầu; Cục Quản lý công sản; Cục Quản lý, giám sát chính sách thuế, phí và lệ phí; Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và Kho bạc Nhà nước trong phạm vi các lĩnh vực quản lý tương ứng.

Ngoài ra, Thông tư còn ban hành kèm theo các biểu mẫu phục vụ giải quyết thủ tục hành chính, gồm 10 biểu mẫu trong lĩnh vực đầu tư ra nước ngoài và 3 biểu mẫu trong lĩnh vực giá.

Việc phân cấp sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Tài chính, đồng thời tạo điều kiện để các đơn vị chuyên môn phát huy tính chủ động, linh hoạt trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.