Phát triển trái phiếu chính quyền địa phương: Kinh nghiệm quốc tế và khuyến nghị cho Việt Nam

ThS.Lưu Ánh Nguyệt

Ban Phát triển thị trường và dịch vụ tài chính, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính;

Email: [email protected]

TS.Ngô Anh Phương

Ban Phát triển thị trường và dịch vụ tài chính, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính

ĐẶT VẤN ĐỀ

Nhu cầu vốn trung và dài hạn cho phát triển kết cấu hạ tầng của Việt Nam trong giai đoạn tới đang gia tăng mạnh cả về quy mô, phạm vi và mức độ tập trung vốn. Tổng vốn đầu tư toàn xã hội giai đoạn 2026-2030 dự kiến đạt khoảng 38,5 triệu tỷ đồng, trong đó một tỷ trọng đáng kể phải dành cho các dự án hạ tầng chiến lược, liên vùng và hạ tầng đô thị có thời gian đầu tư, thu hồi vốn kéo dài. Chỉ một số dự án lớn trong lĩnh vực đường bộ, đường sắt, giao thông đô thị và năng lượng đã đòi hỏi nguồn vốn lên tới hàng trăm nghìn tỷ đồng hoặc hàng chục tỷ USD cho mỗi chương trình (Riêng mạng lưới đường bộ đến 2030 từng được tính khoảng 900.000 tỷ đồng; đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam khoảng 1.713.548 tỷ đồng; tuyến Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng sau điều chỉnh năm 2026 là 289.339 tỷ đồng. Ở cấp đô thị, Hà Nội dự kiến cần khoảng 55,44 tỷ USD cho đường sắt đô thị đến 2045). Đây là các khoản vốn dài hạn, khó cân đủ bằng ngân sách trung ương hay tín dụng ngắn hạn. Đặc điểm chung của các dự án này là quy mô vốn lớn, thời hạn đầu tư dài và khả năng tạo dòng tiền thường chậm, trong khi ngân sách nhà nước phải đồng thời đáp ứng nhiều mục tiêu chi tiêu khác và tín dụng ngân hàng chịu giới hạn về kỳ hạn, cơ cấu nguồn vốn và quản trị rủi ro.

Mô hình chính quyền địa phương 2 cấp cùng với xu hướng đẩy mạnh phân cấp tài khóa đang làm gia tăng nhu cầu huy động vốn cho đầu tư kết nối hạ tầng. Luật Ngân sách nhà nước số 89/2025/QH15 và Luật số 141/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý nợ công tiếp tục xác định trái phiếu chính quyền địa phương là một nguồn vay trong nước để bù đắp bội chi ngân sách cấp tỉnh, đồng thời giao UBND cấp tỉnh xây dựng đề án phát hành và HĐND cấp tỉnh phê duyệt trong phạm vi hạn mức được Quốc hội quyết định. Đối với Hà Nội (Luật Thủ đô) và một số đô thị lớn (theo Luật Phát triển đô thị 2026, số 18/2026/QH16), khuôn khổ pháp lý còn mở rộng sang trái phiếu dự án, trái phiếu công trình, trái phiếu đô thị và trái phiếu xanh. Như vậy, dư địa pháp lý cho huy động vốn đã được mở rộng đáng kể, nhưng quy mô và độ sâu của thị trường vẫn chưa phát triển tương xứng.

Trong khi thị trường trái phiếu chính phủ (TPCP) đã hình thành quy mô lớn, kỳ hạn dài và thanh khoản tương đối tốt, thị trường trái phiếu chính quyền địa phương vẫn ở quy mô rất nhỏ. Cuối năm 2025, dư nợ TPCP đạt khoảng 2,62 triệu tỷ đồng, tương đương 20,5% GDP; riêng năm 2025, Kho bạc Nhà nước huy động gần 371,5 nghìn tỷ đồng với kỳ hạn bình quân 9,78 năm. Đà phát triển tiếp tục trong năm 2026, khi đến cuối tháng 8, giá trị TPCP niêm yết trên HNX đạt khoảng 2,76 triệu tỷ đồng và thanh khoản thị trường thứ cấp bình quân hơn 17 nghìn tỷ đồng mỗi phiên. Trái lại, theo Hiệp hội Thị trường Trái phiếu Việt Nam (VBMA, 2026), trong cả giai đoạn 2019 - 2025, tổng giá trị phát hành trái phiếu chính quyền địa phương (TPCQĐP) chỉ đạt 2.969 tỷ đồng, bình quân khoảng 424 tỷ đồng mỗi năm. Giá trị TPCQĐP niêm yết giảm từ 11.243 tỷ đồng năm 2021 xuống 9.650 tỷ đồng năm 2024 và giữ nguyên trong năm 2025, tương đương chỉ khoảng 0,08% GDP, trong khi năm 2025 không có đợt phát hành mới qua HNX. Điều này cho thấy quy mô thị trường chưa được mở rộng và số lượng trái phiếu lưu hành chủ yếu phản ánh các đợt phát hành trước đây. Tuy nhiên, hoạt động trên thị trường thứ cấp có dấu hiệu cải thiện: giá trị giao dịch năm 2025 đạt 2.763 tỷ đồng, tăng 79,1% so với năm 2024, tương đương khoảng 28,6% giá trị niêm yết, dù toàn bộ giao dịch vẫn tập trung ở phương thức giao dịch outright. Bên cạnh đó, tổng tiền lãi phải thanh toán trong năm khoảng 576 tỷ đồng, cho thấy nghĩa vụ trả nợ hiện tại còn ở quy mô tương đối nhỏ. Khoảng cách này cho thấy, bên cạnh việc tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ phát hành, cần chú trọng hơn đến việc mở rộng nguồn cung, củng cố mức độ tín nhiệm của chủ thể phát hành và cải thiện thanh khoản thị trường, qua đó từng bước nâng cao vai trò của TPCQĐP trong cấu trúc thị trường vốn.

KINH NGHIỆM QUỐC TẾ VỀ PHÁT TRIỂN TRÁI PHIẾU CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG

Kinh nghiệm quốc tế cho thấy sự phát triển của thị trường TPCQĐP phụ thuộc rất lớn vào nền tảng thể chế tài khóa liên cấp, năng lực tín nhiệm của chính quyền địa phương và mức độ phát triển của hệ sinh thái thị trường trái phiếu, trước hết là một thị trường TPCP đủ sâu để tạo đường cong lãi suất chuẩn, chuẩn mực công bố thông tin và cơ sở nhà đầu tư dài hạn cho toàn thị trường. Bốn trường hợp dưới đây (Hoa Kỳ, Trung Quốc, Ấn Độ và Indonesia) đại diện cho các mô hình phát triển khác nhau, từ một thị trường trưởng thành bậc nhất thế giới đến những thị trường còn ở giai đoạn sơ khai hoặc gặp nhiều trở ngại.

Hoa Kỳ: Thị trường trái phiếu địa phương trưởng thành, quy mô hàng nghìn tỷ USD

Hoa Kỳ sở hữu thị trường trái phiếu địa phương lớn và lâu đời nhất thế giới, với quy mô dư nợ khoảng 4,4 nghìn tỷ USD vào quý IV/2025 (SIFMA, 2026). Chính quyền bang và địa phương đảm nhận khoảng 75% tổng chi đầu tư hạ tầng công của cả nước, trong đó khoảng 90% vốn đầu tư hạ tầng cấp bang, địa phương được huy động thông qua công cụ nợ trên thị trường trái phiếu địa phương (National League of Cities, 2026; Investment Company Institute, 2026). Thị trường này hình thành từ đầu thế kỷ XIX và ngày càng mở rộng về quy mô, lĩnh vực tài trợ.

Sự phát triển của thị trường dựa trên 3 nền tảng chính. Chính quyền địa phương có nguồn thu tại chỗ và cơ chế pháp lý cho phép gắn nguồn thu với nghĩa vụ trả nợ, hình thành 2 loại trái phiếu chủ đạo là trái phiếu bảo đảm bằng quyền đánh thuế (general obligation bonds) và trái phiếu bảo đảm bằng nguồn thu dự án (revenue bonds). Ưu đãi thuế đối với thu nhập từ lãi trái phiếu góp phần giảm chi phí huy động vốn và thu hút nhà đầu tư. Thị trường thứ cấp minh bạch, với cơ chế điều tiết chuyên trách và hệ thống công bố thông tin, tạo điều kiện để nhà đầu tư đánh giá và định giá rủi ro tín dụng theo năng lực tài khóa của từng chủ thể phát hành.

Trung Quốc: Phát triển thị trường trái phiếu chính quyền địa phương phải gắn với kiểm soát nợ ẩn và kỷ luật tài khóa

Sau gói kích thích năm 2008, việc sử dụng các công ty tài chính chính quyền địa phương (LGFVs) để huy động vốn ngoài bảng cân đối đã làm gia tăng nhanh nợ ẩn, với chi phí vay cao, kỳ hạn ngắn và mức độ minh bạch thấp, tạo ra rủi ro tài khóa và tài chính đáng kể. Từ năm 2014-2015, Trung Quốc chuyển sang mô hình “mở cửa trước - đóng cửa sau” (Lam & Wang, 2018): cho phép chính quyền địa phương huy động vốn trực tiếp thông qua trái phiếu chính thức, gồm trái phiếu chung và trái phiếu mục đích đặc biệt gắn với các dự án cụ thể; đồng thời hạn chế các công ty tài chính chính quyền địa phương vay mới thay mặt chính quyền, cấm bảo lãnh chính thức và từng bước yêu cầu các công ty tài chính chính quyền địa phương hoạt động theo nguyên tắc thị trường. Song song với đó, các chương trình hoán đổi nợ quy mô lớn được triển khai nhằm chuyển nợ ẩn sang nợ chính thức với chi phí thấp hơn và kỳ hạn dài hơn.

Trong giai đoạn 2023-2026, Trung Quốc tiếp tục siết kỷ luật phát hành và thúc đẩy thương mại hóa các công ty tài chính chính quyền địa phương, thông qua hạn chế phát hành mới, tăng cường giám sát sử dụng vốn trái phiếu mục đích đặc biệt, phân loại rủi ro theo địa phương và triển khai chương trình xử lý nợ ẩn quy mô lớn. Đồng thời, phạm vi sử dụng và cơ chế trả nợ của trái phiếu mục đích đặc biệt được điều chỉnh linh hoạt hơn nhằm nâng cao khả năng tài trợ cho các dự án có hiệu quả kinh tế. Các biện pháp này đã góp phần giảm đáng kể nợ ẩn, hạ chi phí vay và tăng tính minh bạch của kênh huy động vốn chính thức. Tuy nhiên, việc chuyển nợ ẩn thành nợ công khai không đồng nghĩa với xử lý triệt để rủi ro tài khóa; nợ chính thức tiếp tục gia tăng, trong khi nhiều các công ty tài chính chính quyền địa phương vẫn thiếu dòng tiền và chính quyền địa phương chịu áp lực từ suy giảm nguồn thu đất đai và nghĩa vụ tái cấp vốn.

Bài học cốt lõi từ Trung Quốc là phát triển TPCQĐP cần đi cùng với một cơ chế quản lý nợ tổng thể, trong đó đồng thời kiểm soát nợ ngoài bảng cân đối, nâng cao minh bạch, giới hạn phát hành mới và thúc đẩy khả năng tự chủ tài chính của địa phương. Hoán đổi nợ chỉ là giải pháp giảm áp lực trong ngắn và trung hạn; tính bền vững dài hạn phụ thuộc chủ yếu vào khả năng tạo nguồn thu ổn định, chất lượng dự án đầu tư và mức độ thương mại hóa thực chất của các tổ chức vay vốn.

Ấn Độ và Indonesia: Thị trường TPCQĐP đã trải qua nhiều thập kỷ nhưng thị trường vẫn chưa phát triển

Ấn Độ cho thấy rõ khoảng cách giữa khung pháp lý và thực tiễn phát triển thị trường trái phiếu đô thị. Sau cải cách Hiến pháp lần thứ 74 năm 1992, thị trường được thúc đẩy mạnh hơn từ năm 2017 thông qua cơ chế hỗ trợ tài chính của Chính phủ trung ương cho các đợt phát hành đầu tiên của chính quyền đô thị (ULB), cùng với yêu cầu huy động vốn đối ứng trong Chương trình Thành phố thông minh. Tuy nhiên, quy mô thị trường vẫn rất hạn chế so với nhu cầu hạ tầng đô thị (Ministry of Housing and Urban Affairs, 2025; SEBI, 2026). Nguyên nhân chủ yếu là năng lực tài khóa và quản trị của chính quyền đô thị còn yếu, nguồn thu hạn chế và chi phí tiếp cận thị trường cao (Mehta & Mehta, 2026). Kinh nghiệm Ấn Độ cho thấy, khung pháp lý và ưu đãi tài chính cần đi cùng với nâng cao năng lực tài khóa, quản trị và tín nhiệm của chủ thể phát hành (Asian Development Bank, 2023; Mehta & Mehta, 2026).

Tại Indonesia, dù khung pháp lý về TPCQĐP đã được thiết lập từ Luật số 33/2004 và tiếp tục hoàn thiện, đến giữa năm 2026 thị trường vẫn chưa có đợt phát hành thực tế; Jakarta mới công bố kế hoạch phát hành trái phiếu địa phương đầu tiên vào năm 2027 (UNICEF & UNDP, 2023; Bloomberg, 2026). Những trở ngại chính gồm thiếu hướng dẫn kỹ thuật, năng lực chuẩn bị dự án và dòng tiền hoàn trả. Trường hợp Indonesia cho thấy khung pháp lý chỉ là điều kiện cần; để thị trường hình thành còn đòi hỏi dự án khả thi, nguồn trả nợ rõ ràng và niềm tin của nhà đầu tư.

Kinh nghiệm quốc tế

Kinh nghiệm quốc tế cho thấy sự phát triển bền vững thị trường TPCQĐP trước hết đòi hỏi minh bạch nghĩa vụ nợ và xác định rõ trách nhiệm tài khóa của từng cấp chính quyền. Đồng thời, chính quyền địa phương phải có năng lực tài khóa và nguồn thu ổn định để bảo đảm khả năng trả nợ. Khung pháp lý cần đi kèm hướng dẫn thực thi, năng lực chuẩn bị dự án và cơ chế quản trị phù hợp. Bên cạnh đó, hệ thống xếp hạng tín nhiệm, công bố thông tin, thị trường thứ cấp và cơ sở nhà đầu tư đa dạng là những điều kiện quan trọng để nâng cao khả năng huy động vốn. Đối với các địa phương có quy mô và năng lực tài chính hạn chế, cơ chế huy động vốn gộp có thể giúp mở rộng khả năng tiếp cận thị trường với chi phí hợp lý. Bao trùm hơn, cả 4 trường hợp quốc tế đều cho thấy thị trường trái phiếu địa phương không phát triển tách rời mà luôn dựa trên nền thị trường TPCP: đường cong lãi suất chuẩn, chuẩn mực công bố thông tin, hạ tầng giao dịch - lưu ký và mạng lưới nhà đầu tư tổ chức được hình thành từ thị trường TPCP chính là điều kiện để định giá và tiêu thụ trái phiếu địa phương. Ngược lại, sự xuất hiện của trái phiếu địa phương làm phong phú thêm hàng hóa, kéo dài kỳ hạn đầu tư và mở rộng chiều sâu của toàn thị trường trái phiếu.

THỰC TRẠNG VÀ KHUYẾN NGHỊ CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN TPCQĐP CHO VIỆT NAM

Tại Việt Nam, về cơ chế, TPCQĐP là công cụ vay của ngân sách cấp tỉnh, được phát hành trong giới hạn vay, bội chi và dư nợ theo quy định, nhằm huy động vốn cho đầu tư phát triển. TPCQĐP được tổ chức phát hành, đăng ký, lưu ký, niêm yết và giao dịch trên nền tảng hạ tầng của thị trường công cụ nợ Chính phủ. Từ năm 2026, cơ chế quản lý tiếp tục được hoàn thiện theo hướng tăng phân cấp: UBND cấp tỉnh xây dựng Đề án phát hành, trình HĐND phê duyệt và chủ động tổ chức thực hiện trong khuôn khổ kế hoạch vay, trả nợ và các giới hạn an toàn tài khóa. Như vậy, nền tảng pháp lý và hạ tầng thị trường cho phát hành TPCQĐP về cơ bản đã được thiết lập.

Tuy nhiên, mức độ sử dụng công cụ này trên thực tế còn khá hạn chế. Giai đoạn 2011-2020, tổng khối lượng phát hành chỉ đạt khoảng 38,35 nghìn tỷ đồng, tập trung chủ yếu tại một số đô thị lớn; từ năm 2021, nguồn cung mới không đáng kể và quy mô TPCQĐP lưu hành hiện chỉ khoảng 9,65 nghìn tỷ đồng. So với thị trường TPCP đã có quy mô lớn, phát hành thường xuyên và thanh khoản tương đối tốt, TPCQĐP vẫn chưa hình thành một phân khúc thị trường có tính liên tục. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ nhu cầu vay phải gắn với khả năng cân đối và trả nợ của từng địa phương; nhiều dự án lớn vẫn được tài trợ từ đầu tư công, ODA và các nguồn vốn khác; đồng thời quy mô và tần suất phát hành còn nhỏ, chưa tạo điều kiện thuận lợi để hình thành các mã chuẩn, mức lợi suất tham chiếu và thanh khoản thứ cấp.

Trong những năm gần đây, nhu cầu vốn lớn cho hạ tầng đô thị, giao thông và các dự án trọng điểm, cùng với xu hướng tăng cường phân cấp tài khóa, đang tạo thêm dư địa cho TPCQĐP. TP. Hồ Chí Minh đã phê duyệt chủ trương phát hành với quy mô lớn hơn trước, trong khi Hà Nội đã thiết lập khuôn khổ cho TPCQĐP, trái phiếu dự án, trái phiếu công trình, trái phiếu đô thị và trái phiếu xanh. Điều này cho thấy TPCQĐP có khả năng chuyển từ một công cụ huy động được sử dụng không thường xuyên thành một kênh vốn trung và dài hạn có vai trò rõ nét hơn. Trọng tâm trong giai đoạn tới vì vậy không chỉ là tăng khối lượng phát hành, mà còn là nâng cao tính ổn định của nguồn cung, quy mô từng mã, chất lượng công bố thông tin, cơ sở nhà đầu tư và thanh khoản thị trường thứ cấp.

Trên cơ sở đánh giá thực trạng trong nước và đối chiếu với kinh nghiệm quốc tế, một số định hướng chính sách sau đây được đề xuất nhằm phát triển TPCQĐP thành một kênh huy động vốn thực chất, phục vụ hiệu quả mục tiêu liên kết vùng và tái cấu trúc không gian phát triển của Việt Nam trong giai đoạn tới:

Thứ nhất, tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ phát hành TPCQĐP theo hướng gắn chặt kế hoạch vay với kế hoạch tài chính - ngân sách và đầu tư công. Trên cơ sở cơ chế phân cấp đã được tăng cường từ năm 2026, cần tập trung chuẩn hóa việc xác định nhu cầu vay, lựa chọn dự án hoặc nhóm dự án sử dụng vốn, phương án trả nợ và công bố thông tin trong đề án phát hành. Khi tiếp tục sửa đổi, hoàn thiện pháp luật về ngân sách, đầu tư công và quản lý nợ công, cần bảo đảm sự thống nhất giữa quyết định đầu tư và quyết định huy động vốn, nhưng không nhất thiết thiết lập thêm một quy trình phê duyệt riêng. Trọng tâm là bảo đảm quy mô và kỳ hạn vay phù hợp với khả năng cân đối, trả nợ và đặc điểm của dự án được tài trợ.

Thứ hai, nâng cao minh bạch tài khóa và từng bước sử dụng đánh giá tín nhiệm như một công cụ hỗ trợ định giá. Trước mắt, cần chuẩn hóa các thông tin công bố trước và sau phát hành về thu - chi ngân sách, dư nợ, nghĩa vụ trả nợ, mục đích sử dụng vốn và tiến độ dự án. Đối với các địa phương có nhu cầu phát hành thường xuyên hoặc với quy mô lớn, có thể khuyến khích sử dụng dịch vụ của các tổ chức xếp hạng tín nhiệm được cấp phép, trước hết theo cơ chế thí điểm hoặc tự nguyện. Cách tiếp cận này khả thi hơn việc xây dựng ngay một hệ thống xếp hạng riêng cho toàn bộ chính quyền địa phương, đồng thời từng bước tạo thêm cơ sở để nhà đầu tư phân biệt mức độ rủi ro và định giá trái phiếu.

Thứ ba, tập trung phát triển TPCQĐP trước hết tại các địa phương có nhu cầu vốn lớn, năng lực tài khóa phù hợp và kế hoạch phát hành tương đối thường xuyên. Trong giai đoạn đầu, không nhất thiết đặt mục tiêu tất cả địa phương đều phát hành trái phiếu. Nên ưu tiên các đô thị lớn và địa phương có dự án hạ tầng trọng điểm, nhu cầu vốn trung - dài hạn rõ ràng và khả năng bố trí nguồn trả nợ. Đối với trái phiếu dự án, trái phiếu công trình, trái phiếu đô thị và trái phiếu xanh, có thể theo dõi, đánh giá việc triển khai cơ chế đã được trao cho Hà Nội theo Luật Thủ đô 2026, trước khi xem xét khả năng áp dụng rộng hơn.

Thứ tư, đối với nhu cầu vốn cho các dự án liên kết vùng, trước mắt nên hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa các địa phương thay vì hình thành ngay quỹ hoặc tổ chức phát hành chung. Các địa phương tham gia dự án cần xác định rõ phần vốn, nghĩa vụ vay và trách nhiệm trả nợ của mình; TPCQĐP có thể được sử dụng như một trong các nguồn vốn của từng địa phương trong tổng thể phương án tài chính của dự án. Về trung và dài hạn, sau khi thị trường phát triển hơn, có thể nghiên cứu thí điểm mô hình huy động vốn chung hoặc cơ chế tài chính trung gian cho một số dự án liên vùng có quy mô đủ lớn, với điều kiện trách nhiệm trả nợ, phân bổ rủi ro và cơ chế giám sát được xác định rõ. Cách tiếp cận này hạn chế việc phải tạo ngay một thiết chế mới và phù hợp hơn với khuôn khổ quản lý nợ chính quyền địa phương hiện nay.

Thứ năm, phát triển cơ sở nhà đầu tư và thanh khoản thị trường theo hướng tận dụng hệ sinh thái hiện có của thị trường TPCP. TPCQĐP nên tiếp tục sử dụng hệ thống đấu thầu, đăng ký, lưu ký, niêm yết và giao dịch hiện có; đồng thời từng bước mở rộng sự tham gia của các nhà đầu tư tổ chức có nguồn vốn trung và dài hạn như doanh nghiệp bảo hiểm, quỹ đầu tư và quỹ hưu trí tự nguyện trong phạm vi pháp luật cho phép. Đối với các địa phương phát hành thường xuyên, có thể xây dựng kế hoạch phát hành theo năm, tập trung vào một số kỳ hạn chủ chốt và xem xét phát hành bổ sung vào các mã đang lưu hành để tăng quy mô từng mã, thay vì tạo quá nhiều mã nhỏ, qua đó, nguồn cung có thể dần đạt quy mô đủ để hỗ trợ giao dịch thứ cấp.

Thứ sáu, đặt phát triển TPCQĐP trong tổng thể phát triển thị trường trái phiếu Việt Nam, trong đó thị trường TPCP đóng vai trò nền tảng về định giá và hạ tầng. Đường cong lợi suất TPCP có thể được sử dụng làm mức tham chiếu khi xác định lãi suất TPCQĐP cùng kỳ hạn; phần chênh lệch cần từng bước phản ánh điều kiện thị trường, thanh khoản và đặc điểm tài khóa của địa phương. Trong khuôn khổ cơ chế lãi suất hiện hành, có thể nghiên cứu hoàn thiện phương pháp xác định và công bố khung lãi suất theo hướng bám sát hơn diễn biến của thị trường TPCP và điều kiện của từng đợt phát hành, thay vì thay đổi ngay cơ chế quản lý hiện tại. Đồng thời, cần tăng tính dự báo của kế hoạch phát hành, chuẩn hóa công bố thông tin và phối hợp lịch phát hành phù hợp để hạn chế phân tán nguồn cầu giữa TPCP và TPCQĐP. Qua đó, TPCQĐP có thể từng bước phát triển thành một phân khúc bổ sung của thị trường trái phiếu công, vừa hỗ trợ huy động vốn dài hạn cho địa phương, vừa bảo đảm an toàn nợ và kỷ luật tài khóa.

Với cách tiếp cận đồng bộ theo các định hướng trên, TPCQĐP có tiềm năng trở thành một trong các công cụ huy động vốn bổ sung quan trọng, hoàn thiện cấu trúc thị trường trái phiếu Việt Nam bên cạnh TPCP và trái phiếu doanh nghiệp, giảm áp lực cho ngân sách nhà nước và hệ thống tín dụng ngân hàng, đồng thời, tạo động lực tài chính thực chất cho quá trình tái cấu trúc không gian phát triển và tăng cường liên kết vùng của Việt Nam trong giai đoạn 2026-2030 và các năm tiếp theo.

Tài liệu tham khảo:

1. Asian Development Bank. (2023). Mobilizing resources through municipal bonds: Experiences from developed and developing countries. ADB Publications. https://www.adb.org/publications/mobilizing-resources-municipal-bonds
2. Bloomberg (2026, June 12). Jakarta plans Indonesia’s first municipal bond within a year. Bloomberg News. https://www. bloomberg.com/news/articles/2026-06-12/jakarta-plans-indonesia-s-first-municipal-bond-within-a-year
3. Government of India (1992). The Constitution (Seventy-fourth Amendment) Act, 1992.
4. Investment Company Institute. (2026, March 30). America builds with municipal bonds: How regulated funds connect savers to infrastructure. ICI Viewpoints. https://www.ici.org/ici-viewpoints/america-builds-with-municipal-bonds-how-regulated-funds-connect-savers-to-infrastructure
5. Lam, W. R., & Wang, J. (2018). Local government bonds. In A. Schipke, M. Rodlauer, & L. Zhang (Eds.), The future of China’s bond market (pp. 185-210). International Monetary Fund.
6. Mehta, M., & Mehta, D. (2026, June 24). Municipal bonds in India: A 30-year story, still unfinished. The Wire. https:// thewire.in/banking/municipal-bonds-in-india-a-30-year-story-still-unfinished
7. National League of Cities. (2026, July 16). Where do cities get most infrastructure funding? Municipal bonds. NLC Articles. https://www.nlc.org/article/2026/07/16/where-do-cities-get-most-infrastructure-funding-municipal-bonds/
8. Quốc hội (2025). Luật Ngân sách nhà nước số 89/2025/QH15 ngày 25/6/2025.
9. Quốc hội (2025). Luật số 141/2025/QH15 ngày 10/12/2025 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý nợ công.
10. Quốc hội (2026). Luật Thủ đô số 02/2026/QH16 ngày 23/4/2026.
11. Quốc hội (2026). Luật Phát triển đô thị số 18/2026/QH16 ngày 24/8/2026.
12. Republic of Indonesia (2004). Law No. 33 of 2004 on Fiscal Balance between the Central Government and Regional Governments [Undang-Undang Nomor 33
13. Securities and Exchange Board of India. (2026). Municipal bonds issuances. SEBI Statistics. https://www.sebi.gov.in/ statistics/municipalbonds.html
14. Securities Industry and Financial Markets Association. (2026). US municipal bonds statistics. SIFMA Reports. https:// www.sifma.org
15. Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (2025). Thống kê quy mô niêm yết trái phiếu khu vực công. https://www.hnx.vn
16. Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (2026). Kết quả đấu thầu TPCP tháng 8/2026.
17. United Nations Children’s Fund, & United Nations Development Programme. (2023). Assessment on Indonesia’s municipal bond landscape. UNICEF & UNDP Reports. https://www.unicef.org/indonesia/social-policy/reports/assessment-indonesias-municipal-bond-landscape
18. VBMA. (2026). Annual report 2025. Vietnam Bond Market Association. https://vbma.org.vn/storage/reports/March2026/ VBMA_BOND%20MARKET%20REPORT%202025.pdf
19. World Bank. (2016). Case studies in blended finance for water and sanitation: Pooled municipal bond issuance in Tamil Nadu (India). https://documents.worldbank.org/curated/en/702211472040099035