Nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế trong chuỗi giá trị toàn cầu

Thị trường trong nước tiếp tục là trụ đỡ quan trọng

Trên cơ sở đánh giá toàn diện bối cảnh trong nước và quốc tế, ngành Công Thương xây dựng 3 kịch bản tăng trưởng cho giai đoạn 2026 - 2030, tương ứng với các mức độ thuận lợi khác nhau của môi trường kinh tế.

Kịch bản cơ sở được xem là phương án khả thi, cân bằng giữa tăng trưởng và ổn định kinh tế vĩ mô, với GDP cả nước tăng bình quân khoảng 8,5%/năm. Trong kịch bản này, kinh tế thế giới phục hồi chậm, không xuất hiện các cú sốc lớn về năng lượng, thương mại hay tài chính; cải cách thể chế trong lĩnh vực Công Thương được triển khai hiệu quả, tạo điều kiện cho sản xuất và xuất khẩu phát triển. Chỉ số sản xuất công nghiệp được kỳ vọng tăng 10-11%/năm, trong đó công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 11-12%, tiếp tục giữ vai trò động lực chủ yếu của tăng trưởng. Tỷ trọng công nghiệp trong GDP đạt 39-41%, phản ánh xu hướng công nghiệp hóa theo chiều sâu.

Ưu tiên ổn định thị trường trong nước, bảo đảm an ninh năng lượng và hỗ trợ doanh nghiệp duy trì sản xuất.

Ở lĩnh vực thương mại, xuất khẩu tăng 9-10%/năm, nhập khẩu tăng 10,5-11,5%, gắn với mở rộng quy mô sản xuất và đầu tư. Thị trường trong nước tiếp tục là trụ đỡ quan trọng, với tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 13-14%/năm. Thương mại điện tử duy trì tốc độ tăng trưởng 20-22%/năm, chiếm 14-16% tổng mức bán lẻ, cho thấy sự chuyển dịch rõ nét trong mô hình tiêu dùng và phân phối.

Kịch bản tăng trưởng cao phản ánh kỳ vọng về một giai đoạn thuận lợi hơn, khi kinh tế thế giới phục hồi tích cực, dòng vốn FDI vào công nghiệp chế biến, chế tạo, năng lượng và logistics tăng mạnh, cải cách thể chế và chuyển đổi số có tính đột phá. Trong kịch bản này, GDP có thể tăng bình quân 10%/năm, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 12-13%, công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 13-14%. Tỷ trọng công nghiệp trong GDP được nâng lên 43-45%, cho thấy bước tiến rõ rệt về chất lượng và chiều sâu của tăng trưởng.

Điểm nhấn của kịch bản tăng trưởng cao là mục tiêu đưa Việt Nam trở thành trung tâm sản xuất - xuất khẩu quan trọng trong một số ngành hàng chủ lực, với hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao hơn. Thương mại điện tử chiếm 16-18% tổng mức bán lẻ, logistics xanh và thương mại điện tử xuyên biên giới phát triển mạnh, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Trong khi đó, kịch bản tăng trưởng thấp được xây dựng như phương án dự phòng trong trường hợp bối cảnh quốc tế diễn biến bất lợi, khi kinh tế thế giới suy giảm kéo dài, xung đột địa chính trị và bảo hộ thương mại gia tăng, chi phí năng lượng và logistics biến động mạnh. Khi đó, GDP có thể chỉ tăng khoảng 7,5%/năm.

Ngành Công Thương sẽ ưu tiên ổn định thị trường trong nước, bảo đảm an ninh năng lượng, hỗ trợ doanh nghiệp duy trì sản xuất và hạn chế đứt gãy chuỗi cung ứng, đồng thời đẩy mạnh đa dạng hóa thị trường xuất khẩu để giảm thiểu rủi ro.

Kết quả tăng trưởng GDP năm 2025 đạt 8,02% là cơ sở quan trọng củng cố niềm tin vào các kịch bản trên. Đây là mức tăng cao thứ hai trong giai đoạn 2011 - 2025, chỉ sau năm 2022, thời điểm kinh tế phục hồi mạnh sau đại dịch. Đáng chú ý, khu vực công nghiệp và xây dựng tăng 8,95%, đóng góp 43,62% vào tăng trưởng, trong khi khu vực dịch vụ tăng 8,62%, đóng góp hơn 51%. Cơ cấu này cho thấy động lực tăng trưởng đang dịch chuyển theo hướng tích cực, với vai trò ngày càng lớn của sản xuất công nghiệp và thị trường trong nước.

Từ nền tảng năm 2025, có thể thấy mục tiêu tăng trưởng bình quân 8,5%/năm trong kịch bản cơ sở giai đoạn 2026 - 2030 là khả thi, thậm chí mở ra dư địa để tiệm cận kịch bản tăng trưởng cao nếu cải cách thể chế, đầu tư hạ tầng, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh được triển khai nhất quán.