 |
| Giải quyết điểm nghẽn môi trường, TP. Hà Nội hướng tới trở thành một đô thị xanh, hiện đại và bền vững trong tương lai. |
TP. Hà Nội hiện đang chịu áp lực lớn về ô nhiễm môi trường, đặc biệt là ô nhiễm không khí, với nhiều thời điểm trong các tháng đầu năm 2026 ghi nhận chỉ số chất lượng không khí (AQI) ở mức rất xấu và nằm trong top các thành phố ô nhiễm nhất thế giới.
Trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới với yêu cầu tăng trưởng nhanh, bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế, nhiệm vụ xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội mang ý nghĩa chiến lược, lâu dài.
Nghị quyết 02-NQ/TW ngày 17/3/2026 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới là một trong những định hướng quan trọng nhằm xây dựng một đô thị hiện đại, văn minh và bền vững. Nghị quyết đặt mục tiêu đến năm 2035, Thủ đô Hà Nội trở thành đô thị xanh, thông minh và hiện đại.
Hướng đến mục tiêu đó, Nghị quyết yêu cầu Hà Nội quyết liệt giải quyết “điểm nghẽn” về tình trạng ngập úng, ô nhiễm không khí, môi trường, ùn tắc giao thông, hoàn thành trong giai đoạn 2026-2030.
Để làm được điều này, Nghị quyết đã "thiết kế" hàng loạt các giải pháp từ quy hoạch, liên kết phát triển vùng đến định hình mô hình tăng trưởng.
Theo đó, đối với công tác quy hoạch, Hà Nội tập trung phát triển hệ thống hạ tầng chiến lược thích ứng với biến đổi khí hậu, cải thiện năng lực thoát nước, chống ngập, kết hợp cải tạo cảnh quan, môi trường.
Đồng thời, phát triển đô thị nén, đô thị xoay quanh các điểm trung chuyển giao thông công cộng (TOD); quản lý đô thị thông minh dựa trên chuyển đổi số toàn diện. Quy hoạch phát triển và khai thác hiệu quả không gian ngầm, không gian tầm thấp và tầm cao; ưu tiên diện tích cho không gian công cộng, cây xanh; chuyển mạnh sang giao thông công cộng khối lượng lớn, giao thông xanh, từng bước hạn chế phương tiện cá nhân.
Song song là hoàn thiện cơ chế điều phối vùng xử lý ô nhiễm môi trường, trọng tâm là ô nhiễm nước và không khí. Xác lập mô hình tăng trưởng mới của Thủ đô theo hướng đẩy mạnh chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, phát triển kinh tế tuần hoàn; ưu tiên sử dụng năng lượng sạch, năng lượng tái tạo; chủ động triển khai các giải pháp giảm phát thải, góp phần cải thiện môi trường sinh thái, thúc đẩy Thủ đô phát triển bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Một điểm đáng chú ý trong Nghị quyết là việc ứng dụng khoa học công nghệ trong bảo vệ môi trường. Các giải pháp như giám sát chất lượng không khí bằng hệ thống cảm biến, sử dụng dữ liệu lớn để quản lý tài nguyên, hay áp dụng công nghệ xử lý chất thải tiên tiến được khuyến khích triển khai. Điều này cho thấy TP. Hà Nội đang hướng tới mô hình đô thị thông minh, nơi công nghệ đóng vai trò quan trọng trong quản lý và bảo vệ môi trường.
Tại Thông báo số 147/TB-VPCP ngày 23/3/2026 của Văn phòng Chính phủ thông báo kết luận của Thường trực Chính phủ về Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội cũng yêu cầu quy hoạch Hà Nội phải đảm bảo phòng, chống thiên tai, thích ứng với biến đổi khí hậu; trị thủy sông Hồng, kỹ thuật bảo vệ tài nguyên nước, khôi phục, hồi sinh các dòng sông xanh; giải quyết triệt để vấn đề môi trường, úng ngập, ùn tắc giao thông…
Quy hoạch Hà Nội cũng cần đảm bảo nghiêm ngặt các chỉ tiêu sử dụng đất, nhất là tỷ lệ cây xanh tại khu vực lõi, trung tâm đô thị phù hợp, tuân thủ quy chuẩn phát triển xanh, phát triển số…
Trong Quy hoạch cần kết nối hệ sinh thái giữa Thủ đô trong liên kết với các địa phương trong vùng để chia sẻ và hỗ trợ lẫn nhau về môi trường, rác thải, phù hợp với Quy hoạch điều chỉnh vùng đồng bằng sông Hồng và Quy hoạch điều chỉnh vùng Trung du và miền núi phía Bắc.
Hạn chế tối đa việc tùy tiện điều chỉnh quy hoạch dẫn tới phá vỡ tổng thể quy hoạch tầm nhìn dài hạn, trong đó đặc biệt lưu ý có biện pháp cụ thể kiểm soát, bảo vệ vùng sinh thái, hành lang xanh, vùng nêm xanh tại các vành đai, cửa ngõ, ranh giới của khu vực trung tâm.
Tư duy quy hoạch được đặt theo hướng tích hợp, đa ngành, lấy con người làm trung tâm và môi trường làm nền tảng. Đây chính là bước chuyển từ “phát triển theo chiều rộng” sang “phát triển theo chiều sâu”, nơi mỗi mét vuông đất Thủ đô đều phải được tính toán kỹ lưỡng về hiệu quả kinh tế, giá trị sinh thái và chất lượng sống.
Trong bối cảnh Hà Nội đang đối mặt với nhiều thách thức từ quá trình đô thị hóa nhanh chóng, vấn đề bảo vệ môi trường trở thành nội dung trọng tâm, mang tính quyết định đến chất lượng sống của người dân và tương lai lâu dài của Thủ đô, Nghị quyết số 02-NQ/TW như một mệnh lệnh hành động để Hà Nội phát triển bứt phá xứng tầm với vị thế là đầu tàu kinh tế cả nước.
Nghị quyết số 02-NQ/TW đã xây dựng một “lộ trình hành động” với những yêu cầu rất cụ thể và cấp bách. Tuy nhiên, để thực hiện hiệu quả các mục tiêu của Nghị quyết cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, các ngành và địa phương. Việc kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm phải được thực hiện nghiêm minh. Đồng thời, cần đảm bảo nguồn lực tài chính và nhân lực cho các dự án môi trường. Sự minh bạch trong quản lý và sử dụng nguồn lực cũng là yếu tố quan trọng để tạo niềm tin cho người dân.
Với sự quyết tâm của cả hệ thống chính trị, sự tham gia của doanh nghiệp và ý thức của người dân, Hà Nội hoàn toàn có thể vượt qua những thách thức hiện tại để trở thành một đô thị xanh, hiện đại và bền vững trong tương lai.
