Cấp xã chính thức thực hiện đăng ký hợp tác xã từ ngày 23/7

Từ ngày 23/7, cấp xã chính thức là cơ quan đăng ký hợp tác xã trên cả nước.

Chính phủ đã ban hành Nghị định số 295/2026/NĐ-CP quy định về đăng ký tổ hợp tác, hợp tác xã và liên hiệp hợp tác xã. Nghị định có hiệu lực kể từ ngày ký, 23/7/2026, đồng thời thay thế Nghị định số 92/2024/NĐ-CP.

Việc ban hành Nghị định mới diễn ra trong bối cảnh mô hình chính quyền địa phương hai cấp chính thức đi vào hoạt động, cấp huyện kết thúc nhiệm vụ trong lĩnh vực đăng ký kinh doanh. Theo đó, toàn bộ thẩm quyền đăng ký đối với khu vực kinh tế tập thể được chuyển giao về cấp xã nhằm bảo đảm bộ máy vận hành thông suốt, phù hợp với mô hình tổ chức mới.

Phân cấp toàn bộ thẩm quyền về cấp xã

Theo quy định, cơ quan đăng ký kinh doanh sẽ là phòng chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã tại những địa phương có thành lập phòng chuyên môn. Trường hợp không tổ chức phòng chuyên môn, Ủy ban nhân dân cấp xã trực tiếp thực hiện nhiệm vụ đăng ký kinh doanh.

Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã được sử dụng con dấu và tài khoản riêng để tiếp nhận hồ sơ, cấp mới, cấp đổi, cấp lại và thu hồi giấy chứng nhận đăng ký đối với tổ hợp tác, hợp tác xã và liên hiệp hợp tác xã trên địa bàn.

Đây được xem là bước phân cấp mạnh, đưa việc giải quyết thủ tục hành chính đến gần người dân và doanh nghiệp hơn, góp phần giảm thời gian đi lại, nâng cao hiệu quả phục vụ và tăng tính chủ động của chính quyền cơ sở.

Một trong những điểm mới đáng chú ý là người đại diện tổ hợp tác hoặc người được ủy quyền có thể nộp hồ sơ và nhận kết quả tại bất kỳ cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã nào trong cùng tỉnh, thành phố nơi đặt trụ sở chính. Quy định này tạo thêm sự linh hoạt cho người thực hiện thủ tục, dù việc giải quyết hồ sơ vẫn thuộc thẩm quyền của cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã nơi đặt trụ sở chính.

Nghị định cũng cắt giảm nhiều loại giấy tờ phải nộp trong hồ sơ. Các tài liệu như giấy chứng nhận đăng ký thuế, giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, hộ chiếu, quyết định của tòa án hoặc phán quyết của trọng tài sẽ được cơ quan đăng ký chủ động khai thác từ các cơ sở dữ liệu quốc gia đã được kết nối. Người dân và hợp tác xã chỉ phải bổ sung khi cơ quan nhà nước không thể khai thác hoặc thông tin chưa đầy đủ, chưa chính xác.

Đối với các thủ tục quan trọng như đăng ký thành lập, thay đổi người đại diện theo pháp luật hoặc thay đổi thành viên là nhà đầu tư nước ngoài, việc xác thực điện tử của người được ủy quyền trở thành yêu cầu bắt buộc. Trường hợp chưa có tài khoản định danh điện tử hoặc hệ thống gặp sự cố, hồ sơ cần kèm theo bản sao căn cước công dân hoặc hộ chiếu còn hiệu lực.

Rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục

Nghị định mới cũng rút ngắn đáng kể thời gian xử lý nhiều thủ tục hành chính. Theo đó, thời gian cấp giấy chứng nhận đăng ký tổ hợp tác được giảm còn 2 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Nếu hồ sơ cần bổ sung hoặc chỉnh sửa, cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã phải có thông báo trong thời hạn 3 ngày làm việc.

Hồ sơ đăng ký hoạt động chi nhánh hoặc văn phòng đại diện cũng được giải quyết trong 3 ngày làm việc. Đối với trường hợp cần hiệu đính thông tin trên giấy chứng nhận do lỗi kê khai hoặc lỗi phát sinh trong quá trình chuyển đổi dữ liệu, thời gian xử lý chỉ còn 1 ngày làm việc.

Ở chiều ngược lại, nếu phát hiện hồ sơ đăng ký sử dụng tài liệu giả mạo hoặc có hành vi gian lận, cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã có thể thu hồi giấy chứng nhận đăng ký trong thời hạn 3 ngày làm việc sau khi nhận đủ căn cứ xác minh từ cơ quan có thẩm quyền.

Nghị định cũng quy định rõ các giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh hoặc giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã đã được cấp trước ngày 23/7/2026 vẫn tiếp tục có giá trị pháp lý. Việc chuyển sang mẫu giấy chứng nhận mới chỉ thực hiện khi tổ hợp tác, hợp tác xã hoặc liên hiệp hợp tác xã phát sinh nhu cầu đăng ký thay đổi theo quy định.

Đối với các tổ hợp tác đã được cấp giấy chứng nhận đăng ký, hoạt động vẫn được duy trì theo nội dung đã đăng ký trước đây, không phải thực hiện thủ tục chuyển đổi ngay sau khi nghị định có hiệu lực.

Do Nghị định được ký và có hiệu lực ngay trong ngày 23/7/2026, không có thời gian chuyển tiếp, các hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã và tổ hợp tác nên chủ động liên hệ cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã nơi đặt trụ sở để cập nhật quy trình tiếp nhận hồ sơ, bảo đảm việc thực hiện thủ tục diễn ra thuận lợi trong giai đoạn đầu triển khai.