Cảnh báo chiêu giả danh cơ quan nhà nước cài ứng dụng độc hại để chiếm đoạt tiền

Các đối tượng lừa đảo thường giả mạo ứng dụng của cơ quan nhà nước và ngân hàng để dụ người dân cài đặt mã độc, chiếm đoạt tài sản.

Lừa đảo bằng ứng dụng giả

Thời gian gần đây, các đối tượng lừa đảo không còn mạo danh cơ quan điều tra mà tự xưng là công an, nhân viên ngân hàng, bảo hiểm xã hội hoặc cơ quan thuế. Chúng lấy lý do cập nhật VNeID, chuẩn hóa căn cước công dân, xác thực sinh trắc học hoặc đồng bộ dữ liệu để yêu cầu người dân thao tác gấp, đồng thời dọa khóa tài khoản hay gián đoạn dịch vụ nếu không thực hiện ngay.

Sau khi tạo lòng tin, kẻ gian gửi đường link, mã QR hoặc tệp APK giả mạo ứng dụng dịch vụ công để nạn nhân cài đặt. Khi được cấp quyền truy cập như trợ năng, đọc tin nhắn hoặc điều khiển thiết bị, mã độc sẽ thu thập thông tin đăng nhập, mật khẩu ngân hàng, mã OTP và Smart OTP, rồi chuyển dữ liệu về máy chủ của các đối tượng lừa đảo.

Có đủ thông tin xác thực, nhóm kỹ thuật sẽ điều khiển điện thoại từ xa để thực hiện giao dịch chuyển tiền. Quá trình diễn ra rất nhanh nên nạn nhân hầu như không phát hiện bất thường. Khi nhận được thông báo biến động số dư từ ngân hàng, tiền trong tài khoản đã bị chuyển qua nhiều tài khoản trung gian nhằm xóa dấu vết và gây khó khăn cho việc truy vết.

Bóc gỡ đường dây giả danh “DICH VU CONG” để lừa đảo, chiếm đoạt gần 1.000 tỷ đồng.

Các cơ quan công an, ngân hàng, bảo hiểm xã hội và cơ quan nhà nước khẳng định không yêu cầu người dân tải ứng dụng qua đường link, mã QR hay tệp APK gửi trên Zalo, Facebook, Messenger, SMS hoặc email. Đồng thời, các đơn vị này cũng không bao giờ yêu cầu cung cấp mật khẩu, mã OTP, Smart OTP hoặc chia sẻ màn hình điện thoại để hỗ trợ giao dịch.

Một vụ án điển hình do Công an tỉnh Bắc Ninh điều tra cho thấy quy mô rất lớn của loại tội phạm này với 13.543 nạn nhân, tổng số tiền bị chiếm đoạt gần 1.000 tỷ đồng. Trong đó, hai người dân ở phường Võ Cường bị lừa cài ứng dụng giả mạo “DICH VU CONG”, mất hơn 4 tỷ đồng; một phụ nữ tại phường Phương Liễu cũng bị chiếm đoạt 820 triệu đồng theo thủ đoạn tương tự.

Từ các đơn trình báo, Công an tỉnh Bắc Ninh đã xác lập chuyên án, phối hợp nhiều đơn vị thu thập chứng cứ điện tử, xác minh giao dịch tài chính và truy vết hoạt động trên không gian mạng. Quá trình điều tra gặp nhiều khó khăn vì các đối tượng liên tục thay đổi địa chỉ IP, tài khoản nhận tiền, sử dụng cuộc gọi Internet và nhanh chóng chuyển tiền qua nhiều lớp trung gian trước khi đưa ra nước ngoài.

Cảnh giác để không thành nạn nhân

Kết quả điều tra xác định đường dây lừa đảo hoạt động từ khu Tam Thái Tử, thành phố Bà Vẹt (Campuchia). Các đối tượng người Trung Quốc xây dựng kịch bản, điều hành tổ chức; nhóm người Việt phụ trách dịch nội dung, gọi điện, hướng dẫn nạn nhân cài ứng dụng giả mạo và thực hiện các bước chiếm đoạt tài sản theo quy trình được chuẩn bị sẵn.

Sau khi nạn nhân cài ứng dụng, cuộc gọi được chuyển sang bộ phận kỹ thuật để hướng dẫn cấp quyền truy cập và theo dõi toàn bộ thao tác trên điện thoại. Khi lấy được thông tin xác thực ngân hàng, các đối tượng nhanh chóng chuyển tiền, chia nhỏ qua nhiều tài khoản trung gian rồi đưa ra nước ngoài nhằm che giấu dòng tiền.

Cơ quan điều tra nhận định đây là đường dây có tổ chức rất chặt chẽ, mỗi thành viên chỉ phụ trách một công đoạn nên không nắm toàn bộ hoạt động. Các đối tượng còn được hướng dẫn xóa dấu vết điện tử, thống nhất lời khai và đối phó với lực lượng chức năng, khiến việc điều tra gặp nhiều khó khăn.

Sau nhiều tháng thu thập chứng cứ, Ban chuyên án xác định được vai trò từng đối tượng, dựng sơ đồ tổ chức và theo dõi quy luật hoạt động. Nhận thấy thời điểm cận Tết là cơ hội thuận lợi khi nhiều thành viên trở về Việt Nam, gần 200 cán bộ, chiến sĩ được huy động triển khai đồng loạt kế hoạch bắt giữ.

Các mũi trinh sát nhanh chóng khống chế gần 60 đối tượng giữ vai trò quan trọng trong đường dây, bảo đảm an toàn và không để nghi phạm tiêu hủy chứng cứ. Điều tra mở rộng cho thấy các đối tượng thuê nhà tại Campuchia, tổ chức làm việc theo ca với các bộ phận riêng về kịch bản, kỹ thuật, quản lý dòng tiền và rửa tiền.

Theo cơ quan chức năng, thành công của chuyên án đến từ sự phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị nghiệp vụ, việc ứng dụng chứng cứ điện tử và lựa chọn đúng thời điểm hành động. Về pháp luật, hành vi giả mạo ứng dụng để lừa cài đặt, chiếm đoạt tài sản có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự với mức án nghiêm khắc.