Theo Kế hoạch của Chính phủ thực hiện Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI, Bộ Tài chính được giao chủ trì nhiều nhiệm vụ lập pháp quan trọng trong lĩnh vực tài chính, ngân sách, thuế, đầu tư và doanh nghiệp. Trong đó, nhiều dự án luật trọng điểm sẽ được triển khai ngay trong Chương trình lập pháp năm 2026, tạo cơ sở hoàn thiện thể chế, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
 |
| Bộ Tài chính được giao chủ trì khối lượng lớn nhiệm vụ lập pháp trong các lĩnh vực tài chính, ngân sách, thuế, đầu tư và doanh nghiệp. |
Yêu cầu nghiên cứu, rà soát và báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ lập pháp
Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 185/NQ-CP về Kế hoạch thực hiện Kết luận số 17-KL/TW của Bộ Chính trị và Kế hoạch số 64/KH-UBTVQH16 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI.
Kế hoạch nhằm xác định rõ các nhiệm vụ lập pháp do các bộ, cơ quan ngang bộ chủ trì thực hiện trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI; phân công cụ thể cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp, thời hạn thực hiện, sản phẩm đầu ra và cơ chế báo cáo kết quả.
Đồng thời, đây là cơ sở để các bộ, cơ quan ngang bộ chủ động xây dựng kế hoạch triển khai theo lĩnh vực quản lý; tổ chức nghiên cứu, rà soát, tổng kết thực tiễn, đánh giá tác động chính sách và đề xuất xây dựng luật, pháp lệnh, nghị quyết khi đủ điều kiện.
Theo Nghị quyết, việc phân công cơ quan chủ trì thực hiện các nhiệm vụ lập pháp được thực hiện theo nguyên tắc ưu tiên đối với bộ, cơ quan ngang bộ đã đề xuất nhiệm vụ; kế thừa các nhiệm vụ đã được Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ giao trước đó; đồng thời căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ và lĩnh vực quản lý nhà nước của từng bộ, ngành. Trường hợp có sự điều chỉnh chức năng, nhiệm vụ giữa các bộ, cơ quan ngang bộ thì đơn vị tiếp nhận chức năng sẽ tiếp tục chủ trì thực hiện nhiệm vụ lập pháp tương ứng.
Các bộ, cơ quan ngang bộ được giao chủ trì có trách nhiệm tổ chức nghiên cứu, rà soát hoặc xây dựng mới các dự án luật, pháp lệnh, nghị quyết theo quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Trên cơ sở kết quả nghiên cứu, các cơ quan phải xác định rõ phương án xử lý, gồm việc tiếp tục duy trì quy định hiện hành hoặc đề xuất sửa đổi, bổ sung, ban hành mới văn bản quy phạm pháp luật, đồng thời xác định thời điểm đưa vào Chương trình lập pháp và trình Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét.
Đối với các nhiệm vụ lập pháp cần hoàn thành trong năm 2026 nhưng không đề xuất xây dựng luật, pháp lệnh hoặc nghị quyết, các bộ, cơ quan ngang bộ phải gửi báo cáo kết quả về Bộ Tư pháp và Văn phòng Chính phủ chậm nhất ngày 31/12/2026 để Bộ Tư pháp tổng hợp, báo cáo Chính phủ trước ngày 10/1/2027, bảo đảm Chính phủ báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội trước ngày 15/1/2027.
Bộ Tài chính chủ trì nhiều dự luật quan trọng
Trong Kế hoạch này, Bộ Tài chính được giao chủ trì khối lượng lớn nhiệm vụ lập pháp trong các lĩnh vực tài chính, ngân sách, thuế, đầu tư và doanh nghiệp. Bộ trưởng Bộ Tài chính chịu trách nhiệm trước Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về tiến độ, chất lượng các nhiệm vụ được giao; trực tiếp chỉ đạo công tác nghiên cứu, rà soát, xây dựng chính sách; phối hợp với Bộ Tư pháp và các bộ, ngành liên quan nghiên cứu, đề xuất bổ sung các nhiệm vụ lập pháp mới khi cần thiết, đồng thời chủ động bố trí kinh phí trong dự toán ngân sách hằng năm để triển khai các nhiệm vụ thuộc phạm vi quản lý.
Theo Phụ lục của Nghị quyết, trong Chương trình lập pháp năm 2026, Bộ Tài chính được giao chủ trì sửa đổi, bổ sung Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, Luật Hải quan, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp và Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp; xây dựng dự thảo Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ chi ngân sách nhà nước và tỷ lệ phân chia nguồn thu thuế giá trị gia tăng giữa các địa phương.
Bộ cũng được giao nghiên cứu, rà soát nhiều đạo luật quan trọng để chuẩn bị đề xuất đưa vào chương trình lập pháp các năm tiếp theo, gồm Luật Đấu thầu; Luật Ngân sách nhà nước và Luật Đầu tư công theo hướng hợp nhất; Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản; Luật Thuế tài nguyên; Luật Thuế bảo vệ môi trường; Luật Chứng khoán; Luật Doanh nghiệp; Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu; đồng thời nghiên cứu xây dựng Luật về khu công nghiệp, khu kinh tế.
Trong giai đoạn 2027-2029, Bộ Tài chính tiếp tục chủ trì xây dựng, rà soát nhiều chính sách quan trọng như Nghị quyết về mức chi tổ chức và hoạt động bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp giai đoạn 2028-2030; rà soát Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp, Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP), Luật Phí và lệ phí, Luật Kế toán, đồng thời xây dựng lộ trình triển khai các loại thuế mới liên quan đến tài sản và phát thải carbon.
Ngoài các nhiệm vụ trên, Bộ Tài chính còn được giao nghiên cứu các đề xuất lập pháp mới của các Đoàn đại biểu Quốc hội, trong đó có việc xây dựng Luật về tài sản số và công nghệ tài chính (Fintech), cũng như Luật về bảo đảm quyền phát triển kinh tế tư nhân.
Đáng chú ý, một số nhiệm vụ do Bộ Tài chính chủ trì đã được đưa vào Chương trình lập pháp năm 2026 và đang triển khai, gồm sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt; đồng thời xây dựng dự án Nghị quyết của Quốc hội về một số quy định liên quan đến thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng và thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay. Theo Kế hoạch của Chính phủ, các nhiệm vụ này dự kiến hoàn thành tại Kỳ họp thứ Nhất của Quốc hội khóa XVI.
