 |
| Thúc đẩy tăng trưởng gắn với ổn định kinh tế vĩ mô; thực hiện các chính sách thuế hỗ trợ doanh nghiệp, người dân là nhiệm vụ Chính phủ giao Bộ Tài chính thực hiện trong thời gian tới. |
Kiên định mục tiêu tăng trưởng cao gắn với ổn định kinh tế vĩ mô
Một trong những nội dung xuyên suốt công tác chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ trong tháng 10/2026 là tập trung hoàn thành cao nhất các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm 2026, đồng thời chuẩn bị nền tảng cho giai đoạn tăng trưởng tiếp theo.
Tại Nghị quyết số 312/NQ-CP ngày 5/10/2026 về Phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 9/2026 và Hội nghị trực tuyến Chính phủ với địa phương, Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tiếp tục triển khai quyết liệt, đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp phát triển kinh tế - xã hội trong những tháng cuối năm.
Trong đó, Chính phủ nhấn mạnh yêu cầu kiên định mục tiêu ưu tiên thúc đẩy tăng trưởng, phấn đấu tăng trưởng kinh tế năm 2026 đạt 2 con số, gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế.
Chính phủ cũng yêu cầu rà soát toàn bộ mục tiêu, chỉ tiêu, nhiệm vụ năm 2026, có giải pháp cụ thể đối với những chỉ tiêu đạt thấp, có nguy cơ không hoàn thành; đồng thời đẩy nhanh tiến độ các nhiệm vụ còn chậm, tạo đà bứt phá cho năm 2027.
Đáng chú ý, quan điểm điều hành tiếp tục đề cao chất lượng tăng trưởng, lấy hiệu quả thực chất của nền kinh tế, năng suất, sức cạnh tranh, sự phát triển của doanh nghiệp, việc làm, thu nhập và chất lượng cuộc sống của Nhân dân làm thước đo cho sự phát triển.
Trong định hướng điều hành này, Bộ Tài chính giữ vai trò quan trọng trong tham mưu chính sách tài khóa, cân đối ngân sách nhà nước, huy động và phân bổ nguồn lực đầu tư phát triển; đồng thời phối hợp với các bộ, ngành triển khai giải pháp hỗ trợ sản xuất, kinh doanh, thúc đẩy tăng trưởng và bảo đảm an toàn tài chính quốc gia.
Cùng với yêu cầu thúc đẩy tăng trưởng, công tác quản lý, điều hành giá tiếp tục được Chính phủ đặc biệt quan tâm.
Ngày 15/10/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Công điện số 70/CĐ-TTg về tăng cường các biện pháp quản lý, điều hành giá trong những tháng cuối năm 2026, góp phần kiểm soát lạm phát theo mục tiêu đề ra.
Công điện yêu cầu các bộ, ngành, địa phương chủ động theo dõi, phân tích, dự báo diễn biến giá cả thị trường; xây dựng phương án điều hành phù hợp; bảo đảm cân đối cung cầu hàng hóa, dịch vụ thiết yếu; điều hành thận trọng giá hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá và tăng cường kiểm tra việc chấp hành pháp luật về giá.
Đối với Bộ Tài chính, công tác tổng hợp, theo dõi, tham mưu điều hành giá cần được gắn chặt với yêu cầu kiểm soát lạm phát, bảo đảm ổn định thị trường và tạo dư địa cho tăng trưởng, nhất là trong bối cảnh nhu cầu tiêu dùng, sản xuất, kinh doanh gia tăng vào những tháng cuối năm.
Hoàn thiện chính sách tài khóa, hỗ trợ doanh nghiệp và người dân
Trong tháng 10/2026, Chính phủ tiếp tục hoàn thiện các chính sách thuế nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, hộ kinh doanh, kích thích sản xuất, tiêu dùng và góp phần thúc đẩy tăng trưởng.
Nổi bật là Nghị định số 398/2026/NĐ-CP, được Chính phủ ban hành ngày 30/10/2026, quy định chi tiết Nghị quyết số 43/2026/QH16 của Quốc hội về giảm thuế thu nhập cá nhân và thuế thu nhập doanh nghiệp.
Theo đó, giảm 30% số thuế thu nhập cá nhân phải nộp đối với thu nhập từ kinh doanh của cá nhân cư trú có doanh thu hằng năm không quá 10 tỷ đồng. Đồng thời, giảm 30% số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp đối với doanh nghiệp, tổ chức được thành lập theo pháp luật Việt Nam có doanh thu hằng năm không quá 10 tỷ đồng.
Chính sách được áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027, qua đó góp phần giảm nghĩa vụ thuế, hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh, nhất là đối với các chủ thể có quy mô nhỏ.
Đây cũng là một trong những chính sách đặt ra yêu cầu đối với Bộ Tài chính trong việc tổ chức thực hiện, hướng dẫn các quy định về thuế thuộc phạm vi quản lý, bảo đảm chính sách hỗ trợ được triển khai thống nhất, đúng đối tượng, đúng quy định.
Đáng chú ý, ngày 31/10/2026, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 45/2026/NQ-CP quy định thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng dầu các loại là 0%.
Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1/11/2026 đến hết ngày 31/3/2027. Trường hợp cần điều chỉnh thời gian áp dụng để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an ninh năng lượng và ổn định thị trường xăng dầu, Bộ Công Thương có trách nhiệm đề xuất, gửi Bộ Tài chính để trình Chính phủ xem xét, quyết định.
Như vậy, Bộ Tài chính được giao nhiệm vụ tiếp nhận, tổng hợp và trình Chính phủ xem xét việc điều chỉnh thời gian áp dụng chính sách trên cơ sở đề xuất của Bộ Công Thương.
Việc ban hành các chính sách thuế trong tháng 10 cho thấy định hướng sử dụng công cụ tài khóa nhằm hỗ trợ nền kinh tế, đồng thời đặt ra yêu cầu theo dõi, đánh giá tác động đến nguồn thu ngân sách và cân đối tài chính quốc gia.
Đẩy nhanh xử lý tài sản công, tháo gỡ khó khăn cho các dự án đầu tư
Cùng với chính sách thuế, việc nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng tài sản công và khơi thông các nguồn lực đang bị ách tắc là nội dung quan trọng trong chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.
Ngày 7/10/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Công điện số 68/CĐ-TTg về đẩy nhanh tiến độ xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư sau sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy và sắp xếp đơn vị hành chính.
Công điện yêu cầu các bộ, cơ quan trung ương và địa phương tập trung xử lý các cơ sở nhà, đất dôi dư, khắc phục tình trạng bỏ hoang, sử dụng kém hiệu quả, gây lãng phí nguồn lực, phấn đấu hoàn thành trong năm 2026.
Đối với Bộ Tài chính, Thủ tướng giao thực hiện công khai tiến độ, kết quả xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư của các bộ, ngành, địa phương; đồng thời tổ chức các đoàn công tác trực tiếp đôn đốc, hướng dẫn những địa phương còn nhiều cơ sở chưa hoàn thành xử lý.
Các bộ, ngành, địa phương phải cập nhật đầy đủ, chính xác, kịp thời dữ liệu trên phần mềm theo dõi, tổng hợp nhà, đất dôi dư, phục vụ công tác giám sát và chỉ đạo điều hành.
Theo số liệu Bộ Tài chính tổng hợp đến ngày 26/10/2026, cả nước có 31.530 cơ sở nhà, đất thuộc diện phải xử lý. Trong đó, 21.127 cơ sở đã hoàn thành xử lý, khai thác; còn 10.403 cơ sở chưa hoàn thành.
Những con số này cho thấy khối lượng công việc còn lại tương đối lớn, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa Bộ Tài chính với các bộ, ngành và chính quyền địa phương trong việc hoàn thiện phương án, đẩy nhanh xử lý và đưa tài sản vào sử dụng hiệu quả.
Ở lĩnh vực đầu tư, việc tháo gỡ vướng mắc thể chế cũng được Chính phủ chú trọng.
Ngày 1/10/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 377/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số nghị định quy định chi tiết Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP).
Nghị định sửa đổi các quy định liên quan đến cơ chế hợp tác công tư trong khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; thực hiện dự án PPP, hợp đồng BT và cơ chế tài chính, thanh toán, quyết toán đối với các dự án có liên quan.
Mục tiêu là nâng cao tính khả thi, minh bạch, đồng bộ của hệ thống pháp luật, đa dạng hóa hình thức hợp tác giữa Nhà nước và khu vực tư nhân, tạo điều kiện huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực đầu tư phát triển.
Trong phạm vi chức năng quản lý nhà nước về đầu tư phát triển, đấu thầu và PPP, Bộ Tài chính có trách nhiệm triển khai các quy định thuộc thẩm quyền, đồng thời phối hợp tháo gỡ vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện.
Liên quan đến các dự án tồn đọng, kéo dài, tại thông báo kết luận được công bố ngày 8/10/2026 về hoạt động của Ban Chỉ đạo 751, Bộ Tài chính được yêu cầu khẩn trương rà soát, hoàn thiện quy chế hoạt động và chuẩn hóa hệ thống dữ liệu phục vụ công tác tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án.
Trong đó, Bộ Tài chính phối hợp với các cơ quan liên quan kiện toàn Ban Chỉ đạo, hoàn thiện cơ chế phối hợp và nghiên cứu các kiến nghị nhằm xử lý những vấn đề pháp lý phức tạp liên quan đến đất đai, đầu tư, quy hoạch, tài chính và PPP.
Các chỉ đạo này hướng tới mục tiêu khơi thông nguồn lực, giảm tình trạng dự án kéo dài, nâng cao hiệu quả đầu tư và hạn chế thất thoát, lãng phí.
Cơ cấu lại vốn nhà nước, nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp, ổn định đời sống người dân
Một nội dung đáng chú ý khác trong tháng 10/2026 là việc Chính phủ tiếp tục hoàn thiện cơ chế quản lý tài chính và cơ cấu lại vốn nhà nước tại doanh nghiệp.
Ngày 27/10/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 2054/QĐ-TTg phê duyệt Kế hoạch cơ cấu lại vốn nhà nước tại doanh nghiệp giai đoạn 2026 - 2030.
Theo Quyết định, việc cơ cấu lại vốn nhà nước được thực hiện theo các hình thức phù hợp với tiêu chí phân loại doanh nghiệp, bao gồm tiếp tục giữ nguyên tỷ lệ vốn nhà nước đang nắm giữ hoặc thực hiện các hình thức cơ cấu lại làm thay đổi tỷ lệ sở hữu cổ phần, phần vốn góp của Nhà nước theo quy định pháp luật.
Việc ban hành Kế hoạch tạo cơ sở triển khai quá trình cơ cấu lại vốn nhà nước tại doanh nghiệp trong giai đoạn 2026 - 2030, gắn với yêu cầu nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng vốn.
Đối với Bộ Tài chính, đây là lĩnh vực có liên quan trực tiếp đến chức năng quản lý nhà nước về đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp, quản lý tài chính doanh nghiệp và thực hiện quyền đại diện chủ sở hữu nhà nước theo quy định.
Cũng trong tháng 10, Chính phủ ban hành Nghị định số 394/2026/NĐ-CP ngày 23/10/2026 quy định một số nội dung đặc thù về cơ chế quản lý tài chính đối với doanh nghiệp kinh doanh xổ số.
Trước đó, Nghị định số 389/2026/NĐ-CP ngày 14/10/2026 quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kinh doanh xổ số, với mức phạt tiền tối đa 100 triệu đồng đối với cá nhân và 200 triệu đồng đối với tổ chức.
Ngày 20/10/2026, Chính phủ tiếp tục ban hành Nghị định số 391/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kinh doanh đặt cược và trò chơi có thưởng, quy định mức phạt tối đa 200 triệu đồng đối với tổ chức.
Các quy định này góp phần hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về quản lý tài chính và xử lý vi phạm trong những lĩnh vực kinh doanh có điều kiện, thuộc phạm vi quản lý của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Trong lĩnh vực chuyển đổi số và nâng cao năng lực quản trị, chỉ đạo của Chính phủ được công bố ngày 1/10/2026 giao Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ và các cơ quan liên quan hoàn thiện phương pháp biên soạn tốc độ tăng năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP), bổ sung nội dung đo lường trữ lượng vốn, chất lượng lao động và mở rộng tính toán TFP theo ngành, lĩnh vực.
Bộ Tài chính còn được giao chủ trì, phối hợp đẩy nhanh hướng dẫn quy trình cung cấp, quản lý, vận hành nền tảng số và phần mềm kế toán cho doanh nghiệp nhỏ, doanh nghiệp siêu nhỏ, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh; hoàn thành trong tháng 3/2027.
Đối với các nhiệm vụ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Bộ Tài chính phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ rà soát những điểm nghẽn về tài chính, phân bổ và giải ngân kinh phí, kịp thời đề xuất giải pháp xử lý theo thẩm quyền.
Ở lĩnh vực an sinh xã hội, Quyết định số 2059/QĐ-TTg ngày 27/10/2026 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Kế hoạch triển khai thi hành Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng.
Theo Kế hoạch, Bộ Tài chính cùng các bộ, ngành liên quan có trách nhiệm rà soát các văn bản quy phạm pháp luật thuộc phạm vi quản lý, xác định những quy định còn chồng chéo, mâu thuẫn hoặc không còn phù hợp để đề xuất sửa đổi, bổ sung, thay thế, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật.
Những nhiệm vụ này cho thấy yêu cầu hoàn thiện thể chế không chỉ tập trung ở lĩnh vực tài chính, ngân sách mà còn gắn với cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số, nâng cao chất lượng thống kê và bảo đảm thực thi đồng bộ các chính sách phát triển kinh tế - xã hội.
Quyết liệt triển khai nhiệm vụ, tạo nền tảng cho tăng trưởng năm 2027
Nhìn tổng thể, các quyết sách, chỉ đạo điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ trong tháng 10/2026 tập trung vào những nhiệm vụ có ý nghĩa trực tiếp đối với việc hoàn thành mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 và chuẩn bị cho năm 2027.
Đó là thúc đẩy tăng trưởng gắn với ổn định kinh tế vĩ mô; thực hiện các chính sách thuế hỗ trợ doanh nghiệp, người dân; kiểm soát lạm phát, ổn định thị trường; khơi thông nguồn lực đầu tư, xử lý tài sản công dôi dư; hoàn thiện thể chế và nâng cao hiệu quả hoạt động của khu vực doanh nghiệp.
Trong đó, Bộ Tài chính được giao nhiều nhiệm vụ quan trọng, vừa trực tiếp chủ trì thực hiện, vừa phối hợp với các bộ, ngành, địa phương để bảo đảm tính đồng bộ của chính sách và hiệu quả triển khai trên thực tế.
Từ việc tham mưu điều hành tài khóa, quản lý giá, hỗ trợ doanh nghiệp đến thúc đẩy đầu tư, quản lý tài sản công, cơ cấu lại vốn nhà nước và hoàn thiện hệ thống pháp luật, các nhiệm vụ đều hướng tới yêu cầu sử dụng hiệu quả nguồn lực, tháo gỡ khó khăn cho sản xuất, kinh doanh và tạo dư địa phát triển.
Trọng tâm trong thời gian tới là tiếp tục cụ thể hóa các chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ thành những kết quả thực chất, bảo đảm chính sách được triển khai kịp thời, nguồn lực được phân bổ hiệu quả và góp phần hoàn thành các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội đã đề ra.
