Bước nhảy lượng tử đang mở ra cơ hội kinh tế mới cho Việt Nam
![]() |
| Việt Nam có cơ hội khi tập trung vào những điểm ngách chiến lược như phần mềm lượng tử. |
Thị trường với dòng vốn hàng chục tỷ USD
Thống kê cho thấy, tổng đầu tư toàn cầu vào công nghệ lượng tử đã đạt khoảng 33,3 tỷ USD trong năm 2025, bao gồm cả đầu tư công và tư nhân dành cho nghiên cứu, phát triển và triển khai ứng dụng lượng tử trên toàn thế giới. Trong đó, hai lĩnh vực thu hút vốn lớn nhất là tính toán lượng tử và vật liệu lượng tử, chiếm gần 70 % tổng nguồn vốn đầu tư, với khoảng 12,6 tỷ USD cho máy tính lượng tử và 10,5 tỷ USD cho vật liệu lượng tử trong cùng năm.
Dữ liệu từ các báo cáo cũng cho thấy các quốc gia dẫn đầu về đầu tư là Mỹ với khoảng 12,1 tỷ USD. Tiếp theo là Trung Quốc với 8,25 tỷ USD, chiếm tới 61 % tổng lượng đầu tư toàn cầu, phản ánh vị thế chiến lược mà hai nền kinh tế này dành cho công nghệ lượng tử. Bên cạnh đó, chính phủ nhiều nước châu Á, như Nhật Bản công bố gói đầu tư công khoảng 7,4 tỷ USD vào lĩnh vực này trong năm 2025, hay Tây Ban Nha cam kết khoảng 900 triệu USD, cũng cho thấy sự gia tăng mạnh mẽ của đầu tư công so với vài năm trước.
Theo báo cáo của McKinsey & Company, trong năm 2024, các quỹ đầu tư tư nhân và nhà đầu tư công đã đưa gần 2 tỷ USD vào các startup lượng tử trên thế giới, tăng khoảng 50 % so với năm 2023. Trong đó, hai công ty lượng tử lớn nhận được khoảng nửa tổng vốn đầu tư của năm 2024, cho thấy sự tập trung vốn vào những dự án đã trưởng thành hơn.
Mặc dù doanh thu hiện tại của ngành lượng tử vẫn còn khiêm tốn so với khoản đầu tư (ví dụ ngành của một số công ty máy tính lượng tử ước tính tạo ra 650-750 triệu USD doanh thu vào năm 2024), xu hướng dự báo cho thấy giá trị thị trường lượng tử toàn cầu có thể đạt tới 100 tỷ USD vào khoảng thập kỷ tới, phản ánh tiềm năng tăng trưởng và ứng dụng rộng rãi trong các ngành công nghiệp như hoá chất, khoa học sự sống, tài chính và vận tải.
Với các con số này, theo các chuyên gia, Việt Nam không cần cạnh tranh trực tiếp với các trung tâm đầu tư lớn, mà nên tập trung vào những điểm ngách chiến lược như phần mềm lượng tử, đào tạo nhân lực chất lượng cao, ứng dụng cảm biến lượng tử trong y tế và công nghiệp, cũng như thử nghiệm các giải pháp lượng tử trong logistics hay tối ưu hoá quy trình. Những bước đi này có thể giúp Việt Nam tiếp cận bước sóng lượng tử một cách thực tế và hiệu quả, thay vì cố gắng đuổi theo quy mô đầu tư khổng lồ của các nền kinh tế lớn.
Kết nối chuyên gia và hệ sinh thái phụ trợ
Trong bối cảnh AI bùng nổ, công nghệ lượng tử đang bước vào giai đoạn "trước bình minh". AI đã chứng minh rằng một công nghệ tưởng chừng lý thuyết có thể thay đổi toàn diện đời sống sau bước nhảy kỹ thuật. Theo các chuyên gia, Việt Nam nếu đứng ngoài sẽ lỡ nhịp, trong khi các cường quốc đang đổ hàng chục tỷ USD vào nghiên cứu và phát triển, chuẩn bị cho bước nhảy vọt sắp tới, mở ra cơ hội lớn nhưng cũng đầy thách thức.
Thời gian qua, Việt Nam đã rút ngắn khoảng cách với các nền công nghiệp lượng tử lớn. Bài học từ AI và bán dẫn cho thấy tham gia muộn sẽ khó chen chân vào hệ sinh thái đã định hình. Công nghệ lượng tử chưa có nền tảng thống trị và các công nghệ phụ trợ chưa hoàn thiện. Đây là thời điểm vàng để Việt Nam gia nhập từ vạch xuất phát, chủ động làm chủ các mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Theo ông Nguyễn Quốc Hưng, Phó Chủ tịch Mạng lưới Công nghệ lượng tử Việt Nam (VnQuantum), Viện trưởng Viện Công nghệ Lượng tử, Đại học Quốc gia Hà Nội, cơ hội cho Việt Nam chia thành ba nhóm. Nhóm đầu tiên là "siêu công nghệ lượng tử", nghiên cứu cơ bản, mang tính dài hạn. Nhóm thứ hai kết hợp lượng tử với công nghệ truyền thống để giải quyết các bài toán thực tiễn, tạo giá trị kinh tế nhanh chóng. Nhóm thứ ba, tiềm năng nhất cho doanh nghiệp, là tham gia hệ sinh thái phụ trợ, từ máy phát photon, hệ thống làm lạnh sâu đến các loại cáp truyền tín hiệu, làm chủ linh kiện quan trọng.
Thị trường lượng tử còn mới mẻ, rủi ro cao, nên doanh nghiệp cần sự đồng hành về chính sách, cơ chế và vốn ban đầu. Các công ty quốc tế đang tìm đối tác gia công nguyên mẫu vì chi phí tại châu Âu quá cao. Việt Nam, với nguồn nhân lực kỹ thuật chất lượng và chi phí cạnh tranh, có thể bước vào chuỗi cung ứng, vừa học hỏi thiết kế, vừa tạo chỗ đứng vững chắc trong hệ sinh thái lượng tử toàn cầu.
Theo ông Hưng, phát triển hệ sinh thái phụ trợ là chiến lược bảo vệ chủ quyền công nghệ dài hạn. Khi trở thành mắt xích quan trọng, Việt Nam sẽ giảm rủi ro bị cấm vận hoặc phụ thuộc. Mô hình này đã thành công trong ngành bán dẫn và công nghệ nano. Cơ hội xuất hiện khi các công ty quốc tế cần gia công sản phẩm lượng tử tại thị trường chi phí thấp và cơ chế cởi mở, tạo đòn bẩy cho doanh nghiệp Việt.
Chìa khóa để giữ dòng vốn và phát triển hệ sinh thái là khai thác mạng lưới chuyên gia người Việt toàn cầu. Nhiều người đang giữ vị trí chủ chốt tại các công ty lượng tử quốc tế và có thể kéo dự án về Việt Nam. Việt Nam cần nhận diện và ưu tiên những hạt nhân này để xây dựng hệ sinh thái vững mạnh. Chiến lược là khai thác ngách, kết nối chuyên gia và hệ sinh thái phụ trợ, tạo giá trị kinh tế lâu dài.
Tin tức khác
Thuế tỉnh Điện Biên: Chuyển đổi số tạo động lực nâng cao hiệu quả quản lý thuế
Đưa công nghệ chiến lược từ tiềm năng thành động lực tăng trưởng
Dữ liệu trở thành tài sản chiến lược của ngành Bảo hiểm xã hội
Mở rộng AI doanh nghiệp: Rào cản lớn nhất không còn là công nghệ
AI đang tái định hình xu hướng thương mại điện tử
VinUni ra mắt V-Bench, bộ công cụ đánh giá AI tiếng Việt
Hoàn thiện thể chế để thúc đẩy phát triển kinh tế dữ liệu bền vững
INFOGRAPHIC: Bình quân 6 tháng đầu năm 2026, chỉ số giá tiêu dùng tăng 4,38% so với cùng kỳ năm trước
VIDEO: Quy định mới về quản lý thuế xuất nhập khẩu: Không phải nộp lại chứng từ đã có trên các cổng thông tin số
VIDEO: Siết chặt nhập khẩu ô tô biếu tặng: Kiểm soát hồ sơ ngay từ đầu thay vì giám sát sau thông quan
VIDEO: Tăng cường hợp tác tài chính và đầu tư chất lượng cao với Australia
PODCAST: Nghị định mới về thuế thu nhập cá nhân; doanh nghiệp cần lưu ý gì?
Bài 1: Chính phủ hành động: Mở đường cho mục tiêu tăng trưởng 2 con số
Lắng nghe từ thực tiễn để hoàn thiện Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất)
Trung tâm Báo chí quốc tế sẽ góp phần lan tỏa hình ảnh Việt Nam tại APEC 2027
Việt Nam - Nhật Bản: Mở rộng hợp tác đầu tư, hướng tới phát triển bền vững
Nghị quyết số 10-NQ/TW tạo lực đẩy FDI tăng tốc để hiện thực mục tiêu tăng trưởng 2 con số
Thủ tướng Chính phủ yêu cầu giải ngân 100% vốn các chương trình mục tiêu quốc gia năm 2026
Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc: Petrovietnam phải biến nguồn lực thành tăng trưởng
Chuyển dịch tư duy FDI thế hệ mới: Từ thu hút vốn sang kiến tạo năng lực tự chủ của nền kinh tế
Khẩn trương trình phân bổ vốn Chương trình Mục tiêu quốc gia năm 2026
Đầu tư ra nước ngoài: Doanh nghiệp Việt cần một "chiếc kiềng ba chân" vững chắc
Nhập khẩu tăng phản ánh xu hướng mở rộng đầu tư và năng lực sản xuất của doanh nghiệp
Những động lực mới sẽ tiếp sức cho tăng trưởng kinh tế 6 tháng cuối năm
Hiệu quả kinh tế từ du lịch nông nghiệp
Thương mại điện tử kéo sức mua điện máy của người Việt vượt 10.000 tỷ đồng
Kinh tế làm đẹp mở dư địa tăng trưởng tỷ USD tại Việt Nam
Thống nhất tiêu chuẩn, nâng hiệu quả đầu tư đường sắt đô thị
Giao chỉ tiêu tăng trưởng: "Phép thử" năng lực quản trị, điều hành của địa phương










