 |
| POW được kỳ vọng hưởng lợi từ chiến lược mở rộng các dự án điện khí LNG. |
Ngành điện đang bước vào một chu kỳ phát triển mới, dù năm 2026 khởi đầu với không ít thách thức khi nhiều doanh nghiệp tư vấn, xây dựng điện chịu tác động từ các vụ việc sai phạm, trong khi một số tồn tại của giai đoạn trước vẫn chưa được xử lý dứt điểm. Tuy nhiên, những thay đổi mạnh mẽ về chính sách cùng định hướng phát triển nguồn điện theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh đang mở ra triển vọng mới cho toàn ngành cũng như các doanh nghiệp niêm yết.
Theo MBS Research, động lực đầu tiên đến từ nhu cầu tiêu thụ điện tiếp tục tăng mạnh. Trong 6 tháng đầu năm 2026, sản lượng điện toàn quốc tăng khoảng 10% so với cùng kỳ, vượt mức tăng theo kế hoạch vận hành của hệ thống điện quốc gia. Riêng quý II, sản lượng điện tăng trên 12% nhờ các đợt nắng nóng kéo dài khiến nhu cầu điện sinh hoạt tăng mạnh, đặc biệt tại khu vực phía Bắc.
Trong bối cảnh đó, cơ cấu huy động nguồn điện cũng có sự thay đổi rõ nét. Huy động thủy điện bắt đầu giảm từ tháng 6 do ảnh hưởng của điều kiện thủy văn, trong khi nhiệt điện than tăng khoảng 10% và điện khí tăng khoảng 33% so với cùng kỳ. Nhóm năng lượng tái tạo vẫn duy trì mức tăng khoảng 5%, chủ yếu nhờ các dự án mới đưa vào vận hành và tình trạng cắt giảm công suất đã giảm đáng kể so với các năm trước.
Giá trên thị trường phát điện cạnh tranh cũng cải thiện rõ rệt. Giá FMP bình quân 5 tháng đầu năm đạt khoảng 1.455 đồng/kWh, tăng 13% so với cùng kỳ; nhiều thời điểm trong quý II, giá biên thị trường chạm mức trần 1.725 đồng/kWh. Theo MBS, diễn biến này phản ánh nhu cầu huy động nhiệt điện ngày càng lớn để bù đắp sự thiếu hụt từ thủy điện trong mùa khô.
Một yếu tố quan trọng khác là tình hình tài chính của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã cải thiện đáng kể. Sau nhiều năm gặp khó khăn, EVN ghi nhận lợi nhuận hợp nhất khoảng 51.800 tỷ đồng trong năm 2025, xóa lỗ lũy kế và cải thiện khả năng thanh toán cho các đơn vị phát điện. Đồng thời, chu kỳ giao sản lượng hợp đồng (Qc) được kéo dài từ 1 tháng lên 3-6 tháng, giúp các doanh nghiệp chủ động hơn trong kế hoạch sản xuất và thu xếp nhiên liệu.
Ở góc độ chính sách, MBS cho rằng hành lang pháp lý đang được hoàn thiện theo hướng thúc đẩy đầu tư vào các nguồn điện sạch và linh hoạt. Dự thảo Luật Điện lực sửa đổi, cùng các nghị định sửa đổi về cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA), phát triển năng lượng tái tạo và điện khí LNG được kỳ vọng sẽ tạo môi trường đầu tư ổn định và minh bạch hơn cho doanh nghiệp.
Trong chu kỳ mới, cơ hội sẽ không phân bổ đồng đều mà tập trung vào các nhóm doanh nghiệp gắn với định hướng phát triển nguồn điện của Chính phủ.
Nhóm được đánh giá có triển vọng nổi bật nhất là điện khí LNG. Theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, công suất điện khí LNG dự kiến tăng từ khoảng 814 MW hiện nay lên gần 8.824 MW vào năm 2030 và tiếp tục mở rộng trong các giai đoạn sau. Song song với đó là các đề xuất nâng tỷ lệ sản lượng hợp đồng tối thiểu và kéo dài thời gian bao tiêu nhằm tăng sức hấp dẫn cho các dự án LNG.
Theo MBS, cổ phiếu POW của Tổng công ty Điện lực Dầu khí Việt Nam “sáng giá” nhờ danh mục dự án LNG quy mô lớn, gồm LNG Quảng Ninh, LNG Quỳnh Lập, LNG Cà Mau 3 và Nhơn Trạch 5. Đây được xem là doanh nghiệp có vị thế thuận lợi để đón đầu làn sóng đầu tư điện khí trong những năm tới.
Bên cạnh điện khí, năng lượng tái tạo cũng được kỳ vọng bước vào giai đoạn tăng trưởng mới sau nhiều năm chững lại. Việc Chính phủ ban hành Nghị định số 243/2026/NĐ-CP sửa đổi cơ chế DPPA và phát triển năng lượng tái tạo đã mở rộng đối tượng tham gia mua bán điện trực tiếp, nâng tỷ lệ bán điện dư từ điện mặt trời mái nhà và khuyến khích đầu tư hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS).
Ngoài ra, nhiều doanh nghiệp niêm yết như REE, GEG, HDG và PC1 đã bắt đầu triển khai các dự án điện gió, điện mặt trời và thủy điện mới. Một số doanh nghiệp cũng nghiên cứu đầu tư điện mặt trời nổi nhằm tận dụng hạ tầng sẵn có tại các hồ thủy điện, trong khi PC1 và TV2 được đánh giá có cơ hội hưởng lợi từ nhu cầu đầu tư hệ thống truyền tải và các dự án nguồn điện mới.
Đối với nhóm nhiệt điện than, triển vọng ngắn hạn được đánh giá tích cực nhờ nhu cầu huy động tăng trong điều kiện El Nino làm suy giảm sản lượng thủy điện. Tuy nhiên, dư địa tăng trưởng có thể không lớn do nhiều nhà máy đã vận hành ở công suất cao trong các năm trước, đồng thời phải đối mặt với yêu cầu đầu tư hệ thống giảm phát thải trong thời gian tới.
Trong khi đó, triển vọng của nhóm thủy điện được dự báo sẽ kém thuận lợi hơn khi chu kỳ El Nino quay trở lại. Dù giá bán điện trên thị trường cạnh tranh có xu hướng tăng, mức hưởng lợi từ giá thị trường không quá lớn do tỷ lệ sản lượng thanh toán theo giá thị trường vẫn ở mức thấp.
