AI trở thành ưu tiên hàng đầu trong chiến lược và ngân sách an ninh mạng

Ảnh minh hoạ. ST

Kết luận trên được nêu trong Khảo sát Niềm tin Số Toàn cầu 2026 do PwC Việt Nam công bố ngày 13/02/2026. Khảo sát dựa trên ý kiến của gần 3.900 lãnh đạo cấp cao tại 72 quốc gia cho thấy, chỉ 6% doanh nghiệp hoàn toàn tự tin vào năng lực phòng vệ mạng hiện tại, phản ánh mức độ mong manh của hệ thống an ninh trong môi trường số ngày càng phức tạp.

AI đang dẫn đầu danh mục phân bổ ngân sách an ninh mạng toàn cầu. Trong 12 tháng tới, 36% ngân sách an ninh mạng được ưu tiên cho các giải pháp dựa trên AI, vượt qua các mảng truyền thống như bảo mật đám mây (34%), bảo mật mạng (28%) và bảo vệ dữ liệu (26%).

Gần một nửa lãnh đạo an ninh mạng (48%) tập trung đầu tư AI nhằm phát hiện mối đe dọa, trong khi 35% hướng tới các mô hình AI nâng cao hơn như agentic AI.

Tại Việt Nam, xu hướng đầu tư an ninh mạng diễn ra song hành với các chuyển động pháp lý quan trọng. Việc ký kết Công ước Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng (Công ước Hà Nội) vào cuối năm 2025 cùng với việc ban hành Luật An ninh mạng 2025 và Luật Bảo vệ Dữ liệu Cá nhân (có hiệu lực từ năm 2026) đang tạo ra sức ép tuân thủ lớn đối với doanh nghiệp. Các quy định mới yêu cầu xác thực danh tính người dùng bắt buộc, báo cáo vi phạm trong vòng 24 giờ và tuân thủ nghiêm ngặt chuẩn bảo vệ dữ liệu theo thông lệ quốc tế như GDPR.

Theo PwC, những thay đổi này đánh dấu bước chuyển mạnh trong quản trị an ninh mạng tại Việt Nam, đưa môi trường pháp lý trong nước tiến gần hơn tới chuẩn mực toàn cầu. An ninh mạng không còn là vấn đề kỹ thuật thuần túy, mà trở thành một cấu phần trong chiến lược kinh doanh và quản trị rủi ro tổng thể của doanh nghiệp.

Ông Phó Đức Giang - Phó Tổng Giám đốc, Dịch vụ Số, AI và An toàn bảo mật thông tin, PwC Việt Nam nhấn mạnh, đây là thời điểm then chốt để các doanh nghiệp Việt Nam đồng bộ với các chuẩn mực quốc tế, củng cố hệ thống tuân thủ, tập trung phát triển năng lực AI và an ninh mạng, cũng như nâng cao trình độ nhằm chủ động nhận diện và kiểm soát rủi ro.

Một điểm đáng chú ý khác là sự thay đổi trong cách doanh nghiệp đo lường rủi ro an ninh mạng. Hiện đã có 50% doanh nghiệp toàn cầu áp dụng phương pháp định lượng rủi ro để đánh giá tác động tài chính ở mức đáng kể hoặc lớn, tăng so với mức 44% của năm trước. Thực tế cho thấy, 27% doanh nghiệp thừa nhận sự cố rò rỉ dữ liệu nghiêm trọng nhất trong ba năm gần đây đã gây thiệt hại từ 1 triệu USD trở lên.

Những tổ chức chịu tác động nặng nề nhất là các tập đoàn có doanh thu trên 5 tỷ USD (41%), doanh nghiệp tại Mỹ (37%) và nhóm công nghệ – truyền thông (33%). Tại Việt Nam, dù phương pháp định lượng rủi ro mới ở giai đoạn đầu, nhưng đang được quan tâm ngày càng nhiều, đặc biệt trong lĩnh vực ngân hàng và fintech.

Tuy nhiên, việc ứng dụng AI và nâng cao năng lực phòng thủ mạng đang bị kìm hãm bởi bài toán nhân lực. Khoảng 50% lãnh đạo toàn cầu cho biết thiếu kiến thức và kỹ năng AI trong an ninh mạng là thách thức nội bộ lớn nhất. Riêng tại Việt Nam, dự báo thiếu hụt khoảng 700.000 chuyên gia an ninh mạng trong những năm tới, tạo ra khoảng trống đáng kể giữa nhu cầu và khả năng triển khai.

Bên cạnh đó, rủi ro từ công nghệ lượng tử đang dần hiện rõ, nhưng mức độ sẵn sàng của doanh nghiệp còn thấp. Dù nguy cơ từ máy tính lượng tử được xếp vào nhóm các mối đe dọa lớn trong tương lai, gần 49% doanh nghiệp thừa nhận chưa xem xét hoặc triển khai các giải pháp bảo mật kháng lượng tử, chủ yếu do thiếu hiểu biết, hạn chế nguồn lực và cạnh tranh ưu tiên đầu tư.

PwC nhận định, trong bối cảnh rủi ro mạng, áp lực pháp lý và chuyển đổi số cùng lúc gia tăng, doanh nghiệp Việt Nam không còn nhiều dư địa để chậm trễ. An ninh mạng, AI và quản trị rủi ro cần được đặt ở vị trí trung tâm của chiến lược phát triển, thay vì chỉ là khoản chi phí phòng ngừa. Khả năng chống chịu trong kỷ nguyên số không chỉ đến từ việc vá lỗi sau sự cố, mà từ tầm nhìn dài hạn, đầu tư có trọng tâm và năng lực quản trị phù hợp với chuẩn mực toàn cầu.