 |
| Nghị định mới sẽ góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên, tăng khả năng cạnh tranh và đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững trong giai đoạn mới. |
Khai thác và sử dụng khoáng sản theo hướng tiết kiệm, hiệu quả
Theo Nghị định, chiến lược phát triển vật liệu xây dựng là cơ sở quan trọng để các cơ quan nhà nước quản lý, điều hành hoạt động phát triển vật liệu xây dựng; đồng thời làm căn cứ xây dựng các nội dung liên quan trong quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch ngành, quy hoạch vùng và quy hoạch tỉnh.
Đối với doanh nghiệp và các tổ chức, cá nhân, chiến lược này đóng vai trò định hướng đầu tư, sản xuất và sử dụng vật liệu xây dựng theo hướng hiệu quả, bền vững, sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ môi trường và đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội.
Nghị định quy định thời kỳ lập chiến lược phát triển vật liệu xây dựng là 10 năm, tầm nhìn 30 năm. Chiến lược sẽ được rà soát, điều chỉnh định kỳ 5 năm một lần hoặc đột xuất khi cần thiết nhằm bảo đảm cân đối cung - cầu, ổn định thị trường và phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh cũng như thích ứng với biến đổi khí hậu.
Nghị định quy định hoạt động khai thác, chế biến, sử dụng và xuất khẩu khoáng sản làm vật liệu xây dựng phải tuân thủ pháp luật về địa chất, khoáng sản và các quy định pháp luật có liên quan.
Việc quy hoạch, khai thác và sử dụng nguồn khoáng sản phục vụ sản xuất vật liệu xây dựng phải bảo đảm tiết kiệm, hiệu quả, đúng mục đích; đáp ứng nhu cầu phát triển ngành vật liệu xây dựng và góp phần duy trì sự ổn định của thị trường.
Đáng chú ý, Nghị định khuyến khích đổi mới công nghệ, tăng cường chế biến sâu nhằm nâng cao giá trị khoáng sản, giảm thất thoát tài nguyên, đồng thời gắn với mục tiêu bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.
Để thúc đẩy kinh tế tuần hoàn trong lĩnh vực xây dựng, Nghị định cũng khuyến khích tận dụng đất, đá thải và các loại phế thải phát sinh trong quá trình khai thác, chế biến khoáng sản để sản xuất vật liệu xây dựng hoặc sử dụng trong các công trình xây dựng.
Tuy nhiên, việc sử dụng các loại vật liệu này phải bảo đảm được phân loại, đánh giá chất lượng, mức độ an toàn và đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về bảo vệ môi trường, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật cũng như chất lượng sản phẩm theo quy định của pháp luật.
Khuyến khích phát triển vật liệu xanh, vật liệu thông minh
Nhằm thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững trong ngành xây dựng, Nghị định xác định Nhà nước sẽ có cơ chế, chính sách khuyến khích và ưu đãi đối với hoạt động nghiên cứu, đầu tư phát triển, sản xuất và sử dụng các loại vật liệu xây dựng mới.
Các nhóm vật liệu được ưu tiên gồm vật liệu tái chế, vật liệu xanh, vật liệu nhẹ, vật liệu thông minh, vật liệu thân thiện với môi trường và vật liệu phù hợp với điều kiện vùng ven biển, hải đảo, góp phần bảo đảm yêu cầu phát triển bền vững gắn với quốc phòng, an ninh.
Theo quy định, các tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động nghiên cứu, đầu tư phát triển và sử dụng các loại vật liệu này sẽ được xem xét tiếp cận các chính sách ưu đãi về tín dụng, nguồn vốn hợp pháp; được hưởng các cơ chế hỗ trợ lãi suất và các hình thức hỗ trợ khác theo quy định của pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, ngân sách nhà nước, đầu tư công.
Bên cạnh đó, các chủ thể tham gia phát triển vật liệu xây dựng xanh, vật liệu mới còn được hưởng các chính sách ưu đãi, hỗ trợ về đất đai theo quy định của pháp luật về đất đai, đầu tư và các cơ chế ưu đãi khác có liên quan.
Nghị định số 209/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026.
