Tăng trưởng 2 con số: Hoàn thiện thị trường vốn để nâng hiệu quả phân bổ nguồn lực

Khung giải pháp khơi thông vốn của Việt Nam, trong đó thị trường vốn giữ vai trò quan trọng trong nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực (Nguồn: Mirae Asset Việt Nam). Thiết kế có sự hỗ trợ của AI.

Hiệu quả phân bổ vốn quan trọng hơn mở rộng quy mô vốn

Mục tiêu tăng trưởng 2 con số đặt ra yêu cầu huy động nguồn lực ở quy mô lớn hơn. Tuy nhiên, điều quan trọng không chỉ là tìm thêm vốn mà là nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực. Vì vậy, phát triển thị trường vốn trở thành một trong những trụ cột của chiến lược tăng trưởng.

Nhu cầu vốn cho các dự án hạ tầng chiến lược, công nghệ cao, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển khu vực kinh tế tư nhân ngày càng lớn. Để đáp ứng yêu cầu đó, dòng vốn cần được phân bổ hiệu quả hơn, hướng tới những lĩnh vực có năng suất và giá trị gia tăng cao, thay vì chỉ gia tăng quy mô tín dụng.

Việt Nam không thiếu nguồn lực tài chính, từ tín dụng ngân hàng, tiết kiệm trong dân cư, vốn đầu tư công đến dòng vốn FDI và vốn quốc tế. Vấn đề đặt ra hiện nay không đơn thuần là huy động thêm vốn mà là xây dựng cơ chế để dòng vốn được phân bổ hiệu quả hơn giữa các khu vực của nền kinh tế. Trong bối cảnh đó, phát triển thị trường vốn không chỉ nhằm mở rộng quy mô huy động vốn mà còn hướng tới nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực, qua đó chia sẻ vai trò cung ứng vốn trung và dài hạn với hệ thống ngân hàng.

Thiết kế có sự hỗ trợ của AI.

Hệ thống ngân hàng vẫn là trụ cột cung ứng vốn của nền kinh tế. Tuy nhiên, đặc điểm nguồn vốn huy động chủ yếu là ngắn hạn khiến ngân hàng khó đáp ứng đầy đủ nhu cầu vốn cho các dự án có thời gian thu hồi dài như hạ tầng, năng lượng, công nghệ cao hay chuyển đổi xanh. Điều này đòi hỏi thị trường vốn phát huy tốt hơn vai trò huy động vốn trung, dài hạn, qua đó giảm áp lực lên hệ thống ngân hàng.

Theo Báo cáo chiến lược tháng 7/2026 của Chứng khoán Mirae Asset Việt Nam, đến cuối tháng 4/2026, quy mô huy động của hệ thống ngân hàng thấp hơn dư nợ tín dụng khoảng 2,6 triệu tỷ đồng. Khoảng chênh lệch này phản ánh áp lực cân đối nguồn vốn của hệ thống ngân hàng.

Phát triển thị trường vốn không phải là mục tiêu tự thân mà là giải pháp nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực, đa dạng hóa kênh dẫn vốn trung và dài hạn, qua đó tạo nền tảng tài chính cho tăng trưởng bền vững.

Hoàn thiện thể chế để thị trường vốn thực hiện tốt vai trò dẫn vốn

Để thị trường vốn trở thành kênh huy động và phân bổ nguồn lực hiệu quả, việc mở rộng quy mô thị trường thôi là chưa đủ. Điều quan trọng hơn là hoàn thiện thể chế, hiện đại hóa hạ tầng giao dịch và nâng cao chất lượng vận hành.

Những cải cách đang được Chính phủ, Bộ Tài chính và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước triển khai thời gian qua đều nhằm hoàn thiện thị trường vốn. Từ sửa đổi Luật Chứng khoán, hiện đại hóa hạ tầng giao dịch, phát triển Trung tâm Tài chính quốc tế (VIFC), thúc đẩy nâng hạng thị trường đến mở rộng cơ sở nhà đầu tư và nâng cao chất lượng doanh nghiệp niêm yết, các giải pháp này góp phần nâng cao năng lực huy động và phân bổ nguồn lực cho nền kinh tế.

Hoàn thiện thể chế là bước đi đầu tiên. Dự thảo Luật Chứng khoán (sửa đổi) cùng các văn bản hướng dẫn đang được xây dựng theo hướng tiệm cận thông lệ quốc tế, tăng tính minh bạch và nâng cao hiệu quả quản lý thị trường. Những sửa đổi này được kỳ vọng hoàn thiện khuôn khổ pháp lý và đáp ứng tốt hơn các tiêu chí nâng hạng thị trường.

Song song với đó, hiện đại hóa hạ tầng giao dịch là điều kiện để thị trường vốn phát triển theo chiều sâu. Sau khi hệ thống KRX đi vào vận hành, trọng tâm tiếp theo là triển khai cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP), hoàn thiện quy trình thanh toán sau giao dịch và chuẩn hóa hoạt động theo thông lệ quốc tế.

Một trụ cột khác là mở rộng nguồn vốn trung và dài hạn thông qua thúc đẩy nâng hạng thị trường, phát triển Trung tâm Tài chính quốc tế và nâng cao chất lượng doanh nghiệp niêm yết. Đây là những giải pháp quan trọng nhằm gia tăng chiều sâu của thị trường vốn và nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực.

Tựu trung, các cải cách về pháp lý, hạ tầng và nâng hạng đều hướng tới mục tiêu xây dựng thị trường vốn hiện đại, minh bạch, có chiều sâu, qua đó nâng cao hiệu quả huy động và phân bổ nguồn lực cho nền kinh tế.

Chất lượng thị trường quyết định hiệu quả phân bổ nguồn lực

Hoàn thiện thể chế và hiện đại hóa hạ tầng mới chỉ tạo ra điều kiện cần để thị trường vốn phát triển. Điều quyết định khả năng thu hút và duy trì dòng vốn trung, dài hạn lại nằm ở chất lượng vận hành của thị trường. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, nhà đầu tư đánh giá cao tính minh bạch, chất lượng quản trị doanh nghiệp, cơ chế bảo vệ nhà đầu tư và sự ổn định của môi trường đầu tư khi đưa ra quyết định phân bổ vốn.

Đó cũng là lý do thời gian qua Bộ Tài chính và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước liên tục thúc đẩy các giải pháp nâng cao chất lượng thị trường vốn, từ hoàn thiện cơ chế công bố thông tin, nâng chuẩn quản trị công ty, tăng cường kỷ luật thị trường đến bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư.

Trong bối cảnh dòng vốn toàn cầu ngày càng ưu tiên các thị trường có tính minh bạch, quản trị tốt và phát triển bền vững, chất lượng doanh nghiệp niêm yết sẽ trở thành yếu tố quyết định sức cạnh tranh của thị trường vốn Việt Nam. Khi doanh nghiệp nâng cao năng lực quản trị, thực hiện công bố thông tin đầy đủ, kịp thời và tiệm cận các chuẩn mực quốc tế, khả năng tiếp cận dòng vốn trong nước và quốc tế cũng được cải thiện, qua đó giảm chi phí huy động vốn và tạo điều kiện mở rộng đầu tư.

Ở góc độ rộng hơn, một thị trường vốn có chiều sâu không chỉ được đo bằng quy mô vốn hóa hay giá trị giao dịch mỗi phiên, mà còn ở khả năng dẫn dòng vốn đến đúng doanh nghiệp, đúng dự án và đúng lĩnh vực tạo ra năng suất, đổi mới sáng tạo và giá trị gia tăng cho nền kinh tế. Đó cũng là thước đo phản ánh chất lượng phân bổ nguồn lực trong giai đoạn phát triển mới.

Trong chiến lược tăng trưởng mới, mục tiêu không chỉ là huy động thêm vốn mà là xây dựng một hệ thống tài chính cân bằng, trong đó thị trường tiền tệ và thị trường vốn bổ trợ lẫn nhau để nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực.

Khi thị trường vốn vận hành minh bạch, hiệu quả và có chiều sâu, mỗi đồng vốn sẽ có nhiều cơ hội được phân bổ tới đúng doanh nghiệp, đúng dự án và đúng lĩnh vực tạo ra giá trị cao nhất. Đây là nền tảng để nâng cao chất lượng tăng trưởng và tăng sức chống chịu của nền kinh tế trong giai đoạn phát triển mới.