 |
| Đại biểu Lê Quang Mạnh cho rằng, khu vực FDI đã phát triển mạnh, gắn kết chặt chẽ với các chuỗi cung ứng và chuỗi sản xuất toàn cầu. Ảnh: VPQH |
Thu hút đầu tư vào lĩnh vực có lợi thế, nâng cao đóng góp ngân sách
Tại phiên thảo luận Tổ 2 (Đoàn đại biểu Quốc hội TP. Hồ Chí Minh) sáng ngày 24/10 về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư, đại biểu Trần Hoàng Ngân và đại biểu Lê Quang Mạnh cùng đề cập những vấn đề quan trọng trong hoàn thiện chính sách đầu tư, đặc biệt là nâng cao hiệu quả thu hút vốn đầu tư nước ngoài (FDI) và tăng cường liên kết giữa khu vực này với nền kinh tế trong nước.
Các đại biểu cho rằng, sửa đổi Luật Đầu tư cần hướng tới không chỉ tháo gỡ thủ tục, tăng sức hấp dẫn của môi trường đầu tư, mà còn tạo điều kiện để dòng vốn đăng ký sớm chuyển thành vốn thực hiện, nâng cao đóng góp cho tăng trưởng và hình thành các mối liên kết có sức lan tỏa trong nền kinh tế.
Đại biểu Trần Hoàng Ngân khẳng định, việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư hiện nay là rất cần thiết và cấp bách. Theo đại biểu, trong các động lực tăng trưởng của nền kinh tế, đầu tư giữ vai trò quan trọng, bên cạnh tiêu dùng và xuất khẩu.
“3 động lực tăng trưởng hay chúng gọi là ”cỗ xe tam mã“ thì cỗ xe quan trọng thứ nhất là đầu tư. Thứ hai là mới đến tiêu dùng và thứ ba là xuất khẩu”, đại biểu nhấn mạnh.
Từ yêu cầu phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong giai đoạn mới, đại biểu đề nghị quan tâm hơn đến chính sách hỗ trợ, khuyến khích đầu tư vào nông nghiệp, bao gồm cả đầu tư trong nước và đầu tư nước ngoài.
Đại biểu phân tích, nông nghiệp từ lâu là trụ đỡ của nền kinh tế, góp phần bảo đảm an sinh xã hội và an ninh lương thực. Tuy nhiên, theo số liệu được đại biểu dẫn, trong suốt chặng đường phát triển, kể cả 40 năm đổi mới, tăng trưởng của ngành nông nghiệp cao nhất chỉ khoảng 3,5-4%. Với mức tăng trưởng này, việc đưa các địa phương có tỷ trọng nông nghiệp trên 30% đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số là thách thức rất lớn.
Bên cạnh nông nghiệp, đại biểu Trần Hoàng Ngân cho rằng du lịch và văn hóa cũng là những lĩnh vực có tiềm năng, lợi thế của Việt Nam. Vì vậy, Luật Đầu tư kịp thời bổ sung các chính sách khuyến khích, cải cách hành chính, ưu đãi và hỗ trợ đối với phát triển du lịch, công nghiệp văn hóa sẽ giúp những lĩnh vực này có thể đóng góp tích cực cho nền kinh tế, đồng thời giúp hạn chế tác động từ bên ngoài.
Đối với chính sách thu hút FDI, đại biểu đề cập đến việc bám sát định hướng tại Nghị quyết số 10-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài.
Các lĩnh vực được đại biểu nhấn mạnh cần ưu tiên thu hút đầu tư gồm: công nghiệp điện tử, chip bán dẫn, thiết bị số, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, điện toán đám mây, internet vạn vật, chuỗi khối, công nghệ sinh học, y sinh tiên tiến, công nghệ năng lượng, vật liệu tiên tiến, công nghiệp xanh, logistics hiện đại, dịch vụ chuỗi cung ứng, dịch vụ tài chính, thương mại, đổi mới sáng tạo và các dịch vụ có giá trị gia tăng cao.
 |
| Đại biểu Trần Hoàng Ngân bày tỏ ủng hộ việc tăng cường ưu đãi cho lĩnh vực đầu tư nước ngoài. Ảnh: VPQH |
Đại biểu bày tỏ ủng hộ việc tăng cường ưu đãi cho lĩnh vực đầu tư nước ngoài nhằm thể chế hóa chủ trương của Bộ Chính trị. Theo đại biểu, chính sách ưu đãi cần gắn với yêu cầu đánh giá đầy đủ hiệu quả hoạt động của khu vực FDI.
Cụ thể, liên quan đến đánh giá kết quả thực hiện đầu tư, đại biểu đề nghị ngoài các tiêu chí như tăng trưởng và xuất khẩu, nghiên cứu bổ sung tiêu chí về đóng góp ngân sách nhà nước.
Đại biểu nêu thực tế, đầu tư nước ngoài tăng nhưng tốc độ tăng đóng góp ngân sách chưa tương ứng, trong khi một số trường hợp còn được hưởng chính sách miễn, giảm thuế. Vì vậy, cần đánh giá rõ hơn trách nhiệm đóng góp ngân sách của khu vực này.
Theo đại biểu, hiệu quả đầu tư nước ngoài còn phải được xem xét trên các khía cạnh chuyển giao công nghệ, kết nối với sản xuất trong nước, thúc đẩy chuyển đổi xanh, phát triển kinh tế số và tăng cường liên kết với các ngành, lĩnh vực trong nước.
Liên quan định hướng thu hút đầu tư theo địa bàn, đại biểu đồng tình với nội dung dự thảo Luật, đồng thời đề nghị việc định hướng cần tôn trọng quy hoạch quốc gia, quy hoạch vùng, qua đó hạn chế tình trạng cạnh tranh giữa các địa phương trong thu hút đầu tư.
Cần cơ chế để doanh nghiệp FDI tạo cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam
Cùng quan tâm đến hiệu quả thu hút đầu tư nước ngoài, đại biểu Lê Quang Mạnh cho rằng, khu vực FDI đã phát triển mạnh, gắn kết chặt chẽ với các chuỗi cung ứng và chuỗi sản xuất toàn cầu. Các doanh nghiệp FDI có năng suất lao động cao, công nghệ hiện đại và dây chuyền sản xuất tiên tiến.
Tuy nhiên, mức độ liên kết giữa khu vực này với phần còn lại của nền kinh tế, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa trong nước, vẫn còn hạn chế. Đại biểu dẫn ví dụ các tập đoàn lớn như LG, Samsung, Intel đã góp phần đưa Việt Nam trở thành cứ điểm sản xuất công nghiệp quan trọng. Dù vậy, vấn đề đặt ra là các cứ điểm sản xuất này liên kết, gắn kết và tạo sức lan tỏa như thế nào đối với doanh nghiệp trong nước.
Theo đại biểu, nếu không tái cơ cấu và xây dựng được cấu trúc sản xuất có tính liên kết giữa doanh nghiệp lớn với doanh nghiệp vừa và nhỏ, giữa doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp trong nước, nền kinh tế sẽ khó nâng cao năng suất chung và khó đạt mục tiêu giảm hệ số ICOR trong 5-7 năm tới.
Do đó, đại biểu đề nghị dự thảo Luật nghiên cứu khía cạnh nhu cầu mua sắm, tiêu chuẩn kỹ thuật và lộ trình nội địa hóa để thiết kế cơ chế đủ mạnh biến nhu cầu của doanh nghiệp vốn đầu tư nước ngoài thành cơ hội phát triển cho doanh nghiệp Việt Nam. Việc thiết kế cơ chế thúc đẩy liên kết cần bảo đảm phù hợp với các cam kết quốc tế.
Cùng với đó, dự thảo Luật có thể quy định cụ thể hơn về mức độ, điều kiện hưởng ưu đãi tương ứng với việc doanh nghiệp công bố thông tin, thực hiện các cam kết và thúc đẩy liên kết với doanh nghiệp trong nước.
Đại biểu cũng cho rằng có thể nghiên cứu nhiều biện pháp hỗ trợ trực tiếp để doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực, đáp ứng yêu cầu và từng bước trở thành nhà cung cấp cho các doanh nghiệp FDI.
Từ các ý kiến thảo luận, việc sửa đổi Luật Đầu tư có ý nghĩa quan trọng trong kết hợp hài hòa giữa thu hút dòng vốn mới, nâng cao chất lượng và hiệu quả sử dụng vốn, với tăng cường đóng góp ngân sách, chuyển giao công nghệ và phát triển hệ sinh thái doanh nghiệp trong nước. Qua đó, chính sách đầu tư không chỉ tạo thuận lợi cho hoạt động của nhà đầu tư mà còn góp phần nâng cao năng lực sản xuất, sức cạnh tranh và tính tự chủ của nền kinh tế.
