 |
| Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư. Ảnh: VPQH |
Tăng ưu đãi, hỗ trợ đầu tư có chọn lọc
Tại phiên thảo luận Tổ 2 (Đoàn đại biểu Quốc hội TP. Hồ Chí Minh) sáng ngày 24/10 về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh tạo thuận lợi tối đa cho nhà đầu tư hợp pháp nhưng “không nới lỏng kỷ cương pháp luật”; tăng tính chủ động trong điều hành nhưng “không làm mờ ranh giới thẩm quyền”; tăng ưu đãi, hỗ trợ đầu tư có chọn lọc nhưng “phải kiểm soát được nguồn lực và đo lường được hiệu quả”.
Đối với định hướng mở rộng điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn bày tỏ thống nhất với chủ trương tạo thuận lợi hơn cho hoạt động đầu tư. Chủ tịch Quốc hội lưu ý cần xác định rõ thẩm quyền quyết định việc nới lỏng các điều kiện đã được quy định trong luật, nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và điều ước quốc tế.
Chủ tịch Quốc hội đề nghị cơ quan soạn thảo rà soát các quy định Quốc hội đã quyết định và các quy định hiện hành, trong đó có những cam kết liên quan đến Tổ chức Thương mại thế giới (WTO), Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Liên minh châu Âu (EVFTA), tránh việc nới lỏng điều kiện có thể dẫn đến rủi ro hoặc xung đột với các nghĩa vụ quốc tế.
Chủ tịch Quốc hội cũng lưu ý những vấn đề liên quan đến cam kết quốc tế có thể phát sinh tranh chấp pháp lý, do đó việc sửa đổi Luật cần được cân nhắc kỹ lưỡng, kế thừa những nội dung đã được thực hiện ổn định và bảo đảm tính nhất quán trong thực thi.
Có cơ chế hậu kiểm và thu hồi rõ ràng
Về chính sách ưu đãi, hỗ trợ đầu tư đặc biệt, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị quy định những nguyên tắc và tiêu chí cơ bản để xác định dự án được hưởng ưu đãi, hạn chế giao quá nhiều nội dung quan trọng cho các văn bản dưới luật. Theo đó, các tiêu chí cần chú trọng tác động lan tỏa, khả năng tạo động lực phát triển và đóng góp vào nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
Chủ tịch Quốc hội lưu ý phải thiết lập cơ chế giám sát, hậu kiểm và thu hồi ưu đãi rõ ràng, đồng thời quy định cụ thể các tiêu chí đầu ra, kết quả thực hiện cam kết để có căn cứ đánh giá hiệu quả của dự án bên cạnh cam kết đầu vào. Những tiêu chí được Chủ tịch Quốc hội gợi ý gồm tỷ lệ nội địa hóa, việc hình thành trung tâm chuyển giao công nghệ lõi và mức độ đóng góp thực chất của dự án đối với nền kinh tế.
Theo Chủ tịch Quốc hội, khi các điều kiện và tiêu chí được quy định rõ, nhà đầu tư có thể nhận biết tương ứng giữa mức ưu đãi được hưởng với trách nhiệm và kết quả phải đạt được. Đây cũng là cơ sở để cơ quan quản lý theo dõi, đánh giá và xử lý trường hợp không thực hiện đúng cam kết.
Một nội dung khác được Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh là đơn giản hóa thủ tục đầu tư gắn với chuyển đổi số, đồng thời rà soát kỹ tính thống nhất giữa Luật Đầu tư với các quy định pháp luật chuyên ngành.
Các vấn đề cần được làm rõ gồm quy định lựa chọn nhà đầu tư đối với dự án sử dụng khu vực biển; thủ tục đặc biệt đối với các lĩnh vực công nghệ chiến lược như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, trung tâm dữ liệu và vai trò kết nối của Cổng một cửa đầu tư quốc gia.
Theo Chủ tịch Quốc hội, cần làm rõ chức năng kết nối của Cổng một cửa đầu tư quốc gia, góp phần bảo đảm tính minh bạch trong quá trình nhà đầu tư tìm hiểu, thực hiện thủ tục và triển khai hoạt động đầu tư tại Việt Nam. Bên cạnh đó, chính sách thu hút đầu tư cần tăng cường liên kết giữa khu vực đầu tư trực tiếp nước ngoài với nền kinh tế trong nước, ưu tiên các dự án công nghệ cao, có giá trị gia tăng lớn và thân thiện với môi trường.
Chủ tịch Quốc hội cũng lưu ý việc sửa đổi Luật Đầu tư cũng phải bảo đảm đồng bộ với các luật liên quan đã được ban hành, trong đó có Luật Đầu tư công, Luật Đất đai và pháp luật về khoa học, công nghệ.
Nhấn mạnh ý nghĩa của lần sửa đổi này, Chủ tịch Quốc hội cho rằng dù phạm vi sửa đổi không lớn, dự án Luật có vai trò quan trọng đối với môi trường đầu tư và hoạt động điều hành.
