Sửa Luật Thuế giá trị gia tăng, hỗ trợ ngành nông nghiệp phục hồi sau thiên tai

Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng phát biểu tại phiên họp.

Tháo gỡ khó khăn cho sản xuất nông nghiệp

Chiều ngày 4/12, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã họp cho ý kiến về Dự án Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng. Trình bày tờ trình của Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng cho biết, thời gian qua, Chính phủ, Bộ Tài chính đã nhận được nhiều kiến nghị phản ánh của Hiệp hội và doanh nghiệp về vướng mắc của chính sách thuế giá trị gia tăng đối với lĩnh vực nông nghiệp, thức ăn chăn nuôi và điều kiện hoàn thuế.

Vì vậy, cần thiết phải sửa đổi ngay một số quy định của Luật Thuế giá trị gia tăng để giải quyết các vướng mắc bất cập từ thực tiễn, tháo gỡ điểm nghẽn do nguyên nhân từ quy định pháp luật như chỉ đạo của Bộ Chính trị, đặc biệt trong bối cảnh cả nước đang chịu hậu quả thiên tai, bão lũ, cần sớm khôi phục hoạt động sản xuất kinh doanh, đặc biệt là lĩnh vực nông nghiệp.

Dự thảo Luật quy định, doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã không phải tính thuế giá trị gia tăng nhưng được khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào khi bán sản phẩm cây trồng, rừng trồng, chăn nuôi, thủy sản nuôi trồng, đánh bắt chưa chế biến thành các sản phẩm khác hoặc chỉ qua sơ chế thông thường cho doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã khác. Theo Bộ trưởng, quy định này đã được thực hiện ổn định nhiều năm, đảm bảo không vi phạm nguyên tắc của thuế giá trị gia tăng, đồng thời không làm ảnh hưởng đến số thu ngân sách nhà nước. Bên cạnh đó sẽ góp phần làm giảm bớt gánh nặng về thủ tục hành chính cho doanh nghiệp, góp phần hỗ trợ hoạt động sản xuất nông, lâm, thủy hải sản khi doanh nghiệp không phải ứng trước tiền để nộp thuế sau đó lại làm thủ tục hoàn thuế, tránh lãng phí thời gian và chi phí cơ hội của doanh nghiệp.

"Hiện nay, theo số liệu báo cáo, các doanh nghiệp ngành cà phê phải ứng ra khoảng 5.000 tỷ đồng, ngành lương thực khoảng 2.016 tỷ đồng, ngành hồ tiêu và cây gia vị là khoảng 2.162 tỷ đồng mỗi năm để nộp thuế giá trị gia tăng", Bộ trưởng thông tin thêm.

Dự thảo Nghị quyết cũng lược bỏ nội dung sản phẩm cây trồng, rừng trồng, chăn nuôi, thủy sản nuôi trồng, đánh bắt chưa chế biến thành các sản phẩm khác hoặc chỉ qua sơ chế thông thường được sử dụng làm thức ăn chăn nuôi, dược liệu thì áp dụng thuế suất giá trị gia tăng theo mức thuế suất quy định cho sản phẩm cây trồng, rừng trồng, chăn nuôi, thủy sản. Việc này để đảm bảo việc áp dụng thuế giá trị gia tăng đồng bộ theo quy định của pháp luật về thức ăn chăn nuôi, đảm bảo bình đẳng với thức ăn chăn nuôi nhập khẩu (thức ăn chăn nuôi nhập khẩu không phải chịu thuế). Quy định này giúp tháo gỡ khó khăn cho sản xuất nông nghiệp, nhất là trong bối cảnh nông nghiệp bị ảnh hưởng nhiều từ hậu quả của thiên tai, mưa lũ kéo dài.

Quang cảnh phiên họp.

Tại Dự thảo, Chính phủ cũng đề xuất lược bỏ quy định về điều kiện hoàn thuế "người mua chỉ được hoàn thuế khi người bán đã kê khai nộp thuế". Bộ trưởng cho biết, khi sửa Luật thuế Giá trị gia tăng vào năm 2024, quy định này được xác định là một trong những giải pháp để quản lý thuế nhằm phòng chống gian lận trong hoàn thuế trong khi chưa sửa đổi các quy định về quản lý thuế. Hiện nay, tại Dự thảo Luật Quản lý thuế (sửa đổi) đang trình Quốc hội thông qua tại kỳ họp này đã bổ sung các quy định nhằm quản lý thuế chặt chẽ hơn đối với người nộp thuế để đảm bảo thu đúng, thu đủ tiền thuế vào ngân sách nhà nước và quản lý chặt chẽ hơn trong hoàn thuế cũng như trong công tác kiểm tra người nộp thuế. Do vậy, Chính phủ đề nghị không quy định nội dung này tại Luật Thuế giá trị gia tăng và việc kiểm tra, giám sát hoàn thuế được thực hiện thống nhất theo quy định của Luật Quản lý thuế.

Mang lại lợi ích trực tiếp cho người dân, doanh nghiệp

Thẩm tra nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, Thường trực Ủy ban thống nhất cần sớm tháo gỡ những vướng mắc trong hoàn thuế giá trị gia tăng, tạo thuận lợi và nâng cao sức cạnh tranh cho doanh nghiệp. Để giải quyết vướng mắc này, Uỷ ban 02 luồng ý kiến. Luồng ý kiến thứ nhất đề nghị thực hiện theo Nghị quyết số 206 của Quốc hội, Chính phủ ban hành Nghị quyết tháo gỡ các vướng mắc. Luồng ý kiến thứ hai thống nhất với đề xuất của Chính phủ trình Quốc hội xem xét sửa đổi, bổ sung Luật này trong kỳ họp lần này.

Cho ý kiến về dự thảo Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho rằng, các nội dung sửa đổi này mang tính cấp bách, nhằm tháo gỡ vướng mắc và bảo đảm quyền lợi cho người dân, doanh nghiệp, nông dân và các đối tượng chịu tác động của chính sách.

Theo Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật, các nội dung sửa đổi không hạn chế quyền lợi mà ngược lại mang lại lợi ích trực tiếp cho người dân và doanh nghiệp. Đây là lý do cần xử lý nhanh, thay vì chờ đến các kỳ sửa luật tiếp theo.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật cho biết thêm, nếu áp dụng theo quy định tại Nghị quyết số 206 chỉ thực hiện đến tháng 3/2027, sau đó vẫn phải quay lại điều chỉnh luật. Do đó, nếu Quốc hội xem xét và quyết định trong kỳ họp này, việc sửa đổi sẽ bền vững hơn, không phải sửa Luật sau đó.

Kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải nêu rõ, Thường vụ Quốc hội thống nhất trình Quốc hội xem xét quyết định dự án Luật sửa đổi bổ sung một số điều luật Thuế giá trị gia tăng theo trình tự thủ tục rút gọn. Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ tiếp tục ý kiến của Thường vụ Quốc hội và cơ quan thẩm tra để hoàn thiện hồ sơ dự án Luật.

Phó Chủ tịch lưu ý, cần rà soát đánh giá kỹ lưỡng, đảm bảo các nội dung sửa đổi không làm phát sinh khó khăn vướng mắc mới, không tạo ra kẽ hở pháp luật gây thất thoát nguồn thu ngân sách nhà nước. Đồng thời đảm bảo bản chất và những nguyên tắc cơ bản của thuế giá trị gia tăng; đáp ứng các yêu cầu mục tiêu đề ra, nhất là mục tiêu góp phần khắc phục hậu quả bão lũ, sớm khôi phục hoạt động sản xuất kinh doanh đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp.