 |
| Hoàn thiện quản lý nhà nước về thông tin đối ngoại đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số. (Ảnh minh họa) |
Ngày 12/5/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 148/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 72/2015/NĐ-CP về quản lý hoạt động thông tin đối ngoại. Việc ban hành nghị định mới đáp ứng yêu cầu hoàn thiện thể chế trong giai đoạn phát triển mới; nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với lĩnh vực thông tin đối ngoại trước những thay đổi nhanh chóng của môi trường truyền thông toàn cầu.
Nghị định số 72/2015/NĐ-CP được ban hành từ năm 2015 là văn bản quy phạm pháp luật có hiệu lực cao nhất điều chỉnh hoạt động thông tin đối ngoại. Sau 10 năm triển khai, nghị định đã tạo hành lang pháp lý quan trọng giúp tổ chức thống nhất các hoạt động thông tin đối ngoại trên phạm vi cả nước, góp phần cung cấp thông tin chính thống, quảng bá hình ảnh Việt Nam và bảo vệ lợi ích quốc gia - dân tộc.
Tuy nhiên, thực tiễn phát triển trong nước và quốc tế những năm gần đây đã đặt ra nhiều yêu cầu mới. Sự bùng nổ của công nghệ số, mạng xã hội và các nền tảng truyền thông đa phương tiện làm thay đổi sâu sắc phương thức tiếp nhận, chia sẻ và lan tỏa thông tin. Trong bối cảnh đó, yêu cầu về tính chủ động, kịp thời, chính xác và thống nhất trong công tác thông tin đối ngoại ngày càng cao. Đồng thời, nhiệm vụ bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng, đấu tranh phản bác tin giả, thông tin sai sự thật cũng trở thành yêu cầu cấp thiết đối với các cơ quan quản lý nhà nước.
Bên cạnh những thay đổi của môi trường truyền thông, cơ cấu tổ chức Chính phủ thời gian qua cũng được kiện toàn, điều chỉnh chức năng, nhiệm vụ của một số bộ, ngành. Điều này đòi hỏi hệ thống văn bản pháp luật liên quan phải được rà soát, cập nhật nhằm bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất và nâng cao hiệu quả phối hợp trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ.
Trên cơ sở tổng kết thực tiễn thi hành Nghị định số 72/2015/NĐ-CP, Nghị định số 148/2026/NĐ-CP được ban hành kế thừa những quy định còn phù hợp, đồng thời sửa đổi, bổ sung các nội dung cần thiết để đáp ứng yêu cầu phát triển. Một trong những điểm đáng chú ý là việc làm rõ cơ chế tổ chức hoạt động thông tin đối ngoại trên không gian mạng. Các quy định mới đã cụ thể hóa nội dung tổ chức thông tin đối ngoại trên môi trường số, tạo cơ sở pháp lý rõ ràng hơn cho việc triển khai các hình thức truyền thông đa nền tảng, phù hợp với xu thế phát triển hiện nay
Nghị định cũng tăng cường cơ chế phối hợp giữa các cơ quan nhà nước với Ban Chỉ đạo Trung ương về công tác thông tin đối ngoại, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Ban Chỉ đạo 35 Trung ương, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cùng các tổ chức liên quan. Việc tăng cường cơ chế phối hợp được đánh giá là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả định hướng truyền thông, đấu tranh phản bác các thông tin sai lệch và huy động nguồn lực phục vụ công tác thông tin đối ngoại trong tình hình mới.
Đáng chú ý, Nghị định số 148/2026/NĐ-CP bổ sung quy định khuyến khích các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước tham gia hoạt động thông tin đối ngoại theo quy định của pháp luật. Đây là bước điều chỉnh phù hợp với xu hướng xã hội hóa, góp phần phát huy nguồn lực xã hội, đa dạng hóa phương thức triển khai và nâng cao tính linh hoạt trong tổ chức thực hiện, đồng thời vẫn bảo đảm sự quản lý thống nhất của Nhà nước.
Các quy định liên quan đến nguồn cung cấp và phương thức cung cấp thông tin đối ngoại cũng được sửa đổi, bổ sung theo hướng chủ động và phù hợp hơn với môi trường truyền thông số. Nghị định bổ sung các hình thức cung cấp thông tin thông qua các kênh, ứng dụng chính thức trên không gian mạng, đồng thời làm rõ trách nhiệm của cơ quan chủ trì trong việc tổng hợp, lựa chọn và cung cấp thông tin chính thống. Những điều chỉnh này được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao tính kịp thời, chính xác và hiệu quả trong công tác điều phối thông tin đối ngoại.
Một điểm mới quan trọng khác là việc bổ sung quy định về xây dựng, vận hành hệ thống dữ liệu và cơ chế phối hợp cung cấp dữ liệu thông tin đối ngoại, qua đó tăng cường khả năng chia sẻ, khai thác và sử dụng nguồn thông tin chính thống phục vụ công tác thông tin đối ngoại của các bộ, ngành, địa phương, cơ quan báo chí và cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài.
Nghị định cũng tiếp tục rà soát, điều chỉnh phân công trách nhiệm giữa các bộ, ngành theo cơ cấu tổ chức Chính phủ hiện hành. Các quy định được sắp xếp lại theo hướng rõ ràng hơn, tránh chồng chéo, trùng lặp, bảo đảm nguyên tắc phân công cụ thể, xác định rõ đầu mối chủ trì và tăng cường hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan trong tổ chức thực hiện hoạt động thông tin đối ngoại.
Việc ban hành Nghị định số 148/2026/NĐ-CP là bước đi quan trọng nhằm tiếp tục hoàn thiện quản lý nhà nước về thông tin đối ngoại đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số và hội nhập quốc tế trong giai đoạn mới.
