“Chiến dịch DK01”: Nền tảng để Cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm nâng tầm phát triển

Nền tảng quan trọng

Trong ngành BHXH hiện nay, không phải ai cũng biết về những ngày triển khai “Chiến dịch DK01”, bởi đây được coi là nền tảng quan trọng, giúp Cơ sở dữ liệu quốc gia (CSDLQG) về bảo hiểm được nâng tầm phát triển. Riêng với những người trực tiếp tham gia chiến dịch hầu như thuộc nằm lòng câu nói “Ăn, ngủ cùng DK01”, khi hơn 3 tháng liên tiếp vừa phối hợp với cán bộ cơ sở thu nhập thông tin, vừa nhập dữ liệu, vừa rà soát, vừa hoàn chỉnh phần mềm. Thậm chí, có người con ốm, nhưng vẫn dứt áo xuống cơ sở hoặc phải vào bệnh viện cấp cứu do áp lực công việc…

Năm 2016, "Chiến dịch DK01" được triển khai để cập nhật dữ liệu hộ gia đình tham gia BHYT trong CSDLQG về bảo hiểm. Ảnh tư liệu.

Vất vả là thế, nhưng ai nấy đều vui vẻ nỗ lực hết mình, với mong muốn lan tỏa chính sách đến người dân. Trong quá trình lấy thông tin hộ gia đình, các cán bộ BHXH phải trực tiếp xuống từng thôn, bản để hướng dẫn người dân kê khai thông tin, nên chất lượng Mẫu DK01 đáp ứng yêu cầu đề ra. Tại một số địa phương, do có sự tham gia của các xóm trưởng, bí thư chi bộ, đoàn viên thanh niên, hội viên phụ nữ và nhân viên bưu điện… nên đã sớm hoàn thành nhiệm vụ được giao.

Tuy nhiên, trong quá trình thu nhập thông tin, các cán bộ BHXH cũng gặp không ít áp lực như: Nhiều người dân không hợp tác do lo ngại lộ thông tin cá nhân dẫn đến kê khai qua loa; nhiều người dân không biết chữ hoặc do đặc thù ngôn ngữ vùng miền, dân tộc nên kê khai sai thông tin họ tên, quê quán; một số cộng tác viên không thành thạo công nghệ thông tin, không hiểu rõ văn bản hướng dẫn dẫn đến lúng túng trong công việc…

Phải nói rằng, thời điểm đó, “sức nóng” của nhiệm vụ thu thập thông tin, nhập dữ liệu lan tỏa khắp nơi. Có một câu chuyện vui mà những cán bộ BHXH kể với chúng tôi, đó là nhiều hôm họ nằm ngủ cũng mơ thấy DK01. Bởi, từ trước tới nay, chưa có việc gì tạo áp lực lớn với ngành BHXH như đợt kê khai DK01. Tuy nhiên, do xác định rõ mục đích, ý nghĩa của việc này, nên ai cũng tích cực vào cuộc, tận dụng tối đa thời gian, làm việc cả thứ Bảy, Chủ nhật để hoàn thành thu thập thông tin đúng hạn.

Chính vì vậy, dữ liệu của gần 17 triệu hộ gia đình đã sớm được cập nhật vào hệ thống Cơ sở dữ liệu của ngành BHXH. Trong số đó, có hơn 11 triệu hộ gia đình với hơn 75,93 triệu người đang tham gia BHYT hộ gia đình, đạt tỷ lệ bao phủ 81,9% dân số, vượt chỉ tiêu Thủ tướng Chính phủ giao tới 2,9%. Cùng với thông tin hộ gia đình tham gia BHYT, thông tin của người tham gia BHXH cũng được thường xuyên cập nhật, làm sạch… và được liên thông với các ứng dụng như VNeID, VssID.

Bước chuyển mạnh mẽ về chuyển đổi số

Trong quá trình hình thành và phát triển, ngành BHXH đã tạo nên những cột mốc đáng nhớ về chuyển đổi số, trong đó phải kể đến như: Xây dựng CSDLQG về bảo hiểm; triển khai hệ thống giao dịch điện tử (năm 2017); ra mắt ứng dụng VssID - BHXH số (năm 2020); kết nối, chia sẻ dữ liệu với CSDLQG về dân cư (theo Đề án 06); liên thông và triển khai dịch vụ công trực tuyến “Đăng ký khai sinh - đăng ký thường trú - cấp thẻ BHYT cho trẻ dưới 6 tuổi” và “Đăng ký khai tử - xóa đăng ký thường trú - trợ cấp mai táng phí”…

Từ “Chiến dịch DK01”, CSDLQG về bảo hiểm ngày càng phát triển, tạo thuận lợi cho người dân, người lao động.

Với những thành tựu nổi bật trên, ngành BHXH liên tục trong top đầu về chỉ số Chuyển đổi số quốc gia. Đặc biệt, thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị và Đề án 06 của Chính phủ, với việc tạo lập được nguồn dữ liệu lớn kết hợp ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), ngành BHXH đã tạo nên bộ dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống”. Đây là tiền đề quan trọng để toàn ngành tự tin cùng cả nước tiến vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, góp phần xây dựng hệ thống an sinh xã hội bền vững.

Nhớ lại thời điểm những năm 1995-2000, phần lớn nhiệm vụ của ngành BHXH phải làm thủ công, vừa gây nhiều sai sót trong quản lý người tham gia và giải quyết chế độ chính sách, vừa gây áp lực cho đội ngũ cán bộ BHXH và nhân viên chuyên trách BHXH của các đơn vị, doanh nghiệp. Còn hiện nay, với việc ứng dụng công nghệ thông tin, đặc biệt là việc sử dụng hiệu quả trí tuệ nhân tạo, ngành BHXH đã tạo dựng nên nguồn tài nguyên vô giá, đó là CSDLQG về bảo hiểm - một trong 6 CSDLQG quan trọng nhất.

Điều dễ nhận thấy, đó là việc đồng bộ và kết nối dữ liệu trong CSDLQG về bảo hiểm với các CSDLQG khác có ý nghĩa lịch sử, đánh dấu sự chuyển dịch từ việc quản lý theo mã số BHXH riêng biệt sang sử dụng số định danh cá nhân. Qua đó, giúp loại bỏ tình trạng trùng lặp hồ sơ, gian lận tuổi tác hay danh tính để trục lợi bảo hiểm; đồng thời tạo thuận lợi tối đa cho người dân khi thực hiện các thủ tục hành chính liên thông…

Cũng do CSDLQG về bảo hiểm được kết nối liên thông với CSDLQG về dân cư, nên 100% cơ sở khám chữa bệnh BHYT trên toàn quốc đã triển khai quy trình khám chữa bệnh bằng Căn cước công dân gắn chip, giúp hàng trăm triệu lượt người dân đi khám bệnh mà không cần mang theo thẻ BHYT giấy, giảm bớt thủ tục hành chính cho bệnh viện, nhân viên y tế và hoạt động giám định của cơ quan BHXH.

Ngoài ra, ngành BHXH đã tiếp nhận, xử lý hơn 2,5 triệu hồ sơ cấp thẻ BHYT cho trẻ em dưới 6 tuổi qua dịch vụ công “Đăng ký khai sinh - đăng ký thường trú - cấp thẻ BHYT cho trẻ dưới 6 tuổi”; hơn 49,4 triệu lượt truy cập để tra cứu thông tin đóng - hưởng BHXH, BHYT trên ứng dụng VNeID; hơn 22,1 triệu lượt sử dụng tài khoản VNeID để đăng nhập ứng dụng VssID và Cổng dịch vụ công BHXH Việt Nam…

Dẫn chứng thêm một vài số liệu để minh chứng cho những lợi ích mà CSDLQG về bảo hiểm mang lại. Cụ thể, tính đến cuối năm 2025, hệ thống BHXH Việt Nam đã xác thực thành công hơn 100,2 triệu thông tin công dân với CSDLQG về dân cư. Trong số đó, có khoảng 91,3 triệu người đang tham gia và thụ hưởng các chế độ BHXH, BHYT đã được định danh và xác thực, đạt tỷ lệ 99,63% tổng số người tham gia (không bao gồm lực lượng vũ trang).

Trước đó, thời điểm đại dịch COVID-19, thông qua CSDLQG về bảo hiểm, thực hiện Nghị quyết của Quốc hội và Chính phủ, ngành BHXH đã chi hỗ trợ kịp thời từ quỹ Bảo hiểm thất nghiệp cho gần 11,8 triệu lao động theo Nghị quyết 116/NQ-CP ngày 24/9/2021, với tổng số tiền hơn 28 nghìn tỷ đồng. Hay như, chỉ sau một năm triển khai Nghị quyết số 68/NQ-CP ngày 1/7/2021, dựa trên CSDLQG về bảo hiểm, ngành BHXH đã phối hợp với các cấp, các ngành hỗ trợ kịp thời cho 36,4 triệu lao động, người dân, 394.440 đơn vị sử dụng lao động và 508.127 hộ kinh doanh, với tổng số tiền 45,6 nghìn tỷ đồng.

Bên cạnh kết nối liên thông dữ liệu của ngành với CSDLQG về dân cư, đặc biệt kết nối liên thông với Trung tâm dữ liệu quốc gia do Bộ Công an quản lý, ngành BHXH sẽ tiếp tục duy trì và mở rộng các dịch vụ công trên nền tảng ứng dụng VNeID. Đồng thời, ứng dụng trí tuệ nhân tạo để nâng cấp các phần mềm nghiệp vụ, giúp đội ngũ cán bộ trong ngành từng bước làm chủ công nghệ để phục vụ người dân được tốt hơn.

Thực hiện mô hình tổ chức mới, ngày 28/3/2026, Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định số 11/2026/QĐ-TTg về ban hành Danh mục CSDLQG (có hiệu lực từ ngày 19/5/2026), trong đó giao Bộ Tài chính là cơ quan chủ quản CSDLQG về tài chính, CSDLQG về đăng ký doanh nghiệp và CSDLQG về bảo hiểm. Đây được coi là bước thay đổi quan trọng trong công tác chuyển đổi số trong các lĩnh vực do Bộ Tài chính quản lý nói chung và ngành BHXH nói riêng.

Đặc biệt, thông qua việc quản lý tập trung vào một đầu mối sẽ giúp việc kết nối CSDLQG về bảo hiểm với CSDLQG về đăng ký doanh nghiệp được dễ dàng hơn; qua đó giúp ngành BHXH triển khai hiệu quả công tác khai thác số doanh nghiệp và số lao động thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc, hạn chế tối đa tình trạng trốn đóng BHXH như hiện nay. Đồng thời, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, cải cách hành chính, bảo đảm quyền lợi người dân, cũng như dự báo và thực hiện chính sách BHXH, BHYT được minh bạch, hiệu quả.